Skip to main content
  • De binnenvaart is de vervoermodaliteit van de toekomst

De binnenvaart is de vervoermodaliteit van de toekomst

  • 03/05/2021

De binnenvaart zit in de lift. Dankzij nieuwe technieken en technologieën maken steeds meer bedrijven gebruik 
van het water om grondstoffen aan te voeren en afgewerkte producten af te voeren. Toch moet dat aantal de 
komende jaren nog de hoogte in willen we onze mobiliteit op peil houden. “Onze waterwegen zijn een betrouwbare en veilige transportmodus met talloze economische, ecologische en maatschappelijke voordelen”, zeggen 
Paula Palmans en Johan Grutman van De Vlaamse Waterweg nv. “De toenemende congestie op onze wegen willen 
we een halt toeroepen met meer vervoer over water als duurzaam alternatief voor de toekomst.”

Laat ons beginnen met een leuk weetje: een binnenschip met een lading van 1.350 ton haalt zestig vrachtwagens van de weg. Deze informatie is nog interessanter wanneer we zien dat volgens de meest recente studies de drukte op het Vlaamse wegennet in 2030 in vergelijking met de huidige situatie met 30% zou toenemen. Het wegvervoer dreigt hierdoor de komende jaren nog meer vast te lopen in tijd- en geldverslindende files. “De Vlaamse Waterweg zet daarom sterk in op een duurzaam, dynamisch en commercieel beheer van waterwegen en watergebonden gronden”, vertelt Paula Palmans, accountmanager bij De Vlaamse Waterweg nv. “In totaal beheren we meer dan duizend kilometer bevaarbare binnenwateren in Vlaanderen, waterwegen die vlotte verbindingen vormen met havens in binnen- en buitenland. Op dit moment gebeurt 13% van het totale transport in Vlaanderen over het water, dat aandeel is goed voor 70 miljoen ton grondstoffen en goederen in 2020. Wanneer je dan weet dat tachtig procent van de Vlaamse bedrijventerreinen op minder dan tien kilometer van een bevaarbare waterweg gelegen is, dan zie je onmiddellijk dat er nog heel wat potentieel is. Met het oog op de verdere congestie op de weg, is het onze doelstelling om dat aandeel tegen 2030 te laten stijgen naar minstens twintig procent.” 

GUNSTIGE SITUATIE

“In de provincie Antwerpen is de situatie voor de binnenvaart uitzonderlijk gunstig”, vult Johan Grutman aan. Als marktdeveloper Antwerpen-Limburg bij De Vlaamse Waterweg nv is hij het aanspreekpunt voor bedrijven bij de modal shift van de weg naar het water. “Uiteraard is er het Albertkanaal, dat deel uitmaakt van het Europese kernnetwerk. Vandaag is dit kanaal al goed voor een trafiek van bijna 40 miljoen ton per jaar. En dankzij de investeringen die we op dit moment – met Europese financiële steun– doen, zal dit cijfer wellicht verder stijgen. Zo worden alle 62 bruggen verhoogd, verbreden we de smalle doorgangen en zorgen pompinstallaties bij de sluizencomplexen ervoor dat het waterpeil – ook bij langdurige droogteperiodes – constant blijft. Hierdoor kunnen ook kleinere zeeschepen vanuit de zeehavens rechtstreeks doorvaren naar het binnenland (short sea shipping) en kan het kanaal ook grotere binnenvaartschepen met vier lagen containers verwerken, dat is een enorme efficiëntie winst voor bedrijven. Maar ook de kleinere Kempische kanalen bieden heel wat extra troeven. Hierlangs kan de vracht over het water tot ver in het binnenland gebracht worden. 

ADVIES OP MAAT

Het is de taak van Johan Grutman en zijn collega’s bij De Vlaamse Waterweg om bedrijven te overtuigen van de meerwaarde en de innovatieve mogelijkheden van de binnenvaart. “We staan bedrijven bij met advies op maat en voor bepaalde investeringen kunnen we ook steunmaatregelen aanbieden”, legt Grutman uit. “In principe kunnen alle grondstoffen en goederenstromen over het water vervoerd worden. De benodigde volumes die nodig zijn om binnenvaart economisch rendabel te maken kunnen sterk variëren, van relatief klein voor waardevolle producten tot zeer groot voor goedkope grondstoffen. Containers, maar ook bulk, gepalletiseerde goederen (bv. bakstenen) of grote ondeelbare elementen zijn perfect mogelijk. Wanneer de materiaalstroom van één bedrijf niet voldoende is om transport over water te verantwoorden, kunnen we ook een analyse doen voor een grotere groep van bedrijven, al dan niet op hetzelfde bedrijventerrein. Met wat creativiteit zijn er soms immers ook mogelijkheden voor coloading. In de binnenvaart is de overslag een kostenbepalende factor. Door de infrastructuur voor meerdere partijen open te stellen kunnen eveneens grote kostenbesparingen gerealiseerd worden.” “Wat bedrijven vooral moeten onthouden is dat de binnenvaart elke vracht aankan, op elk traject”, besluit Grutman. “Samen met het bedrijf werken we de meest efficiënte oplossing uit en wanneer de binnenvaart voor een korter traject op dit moment nog niet de goedkoopste oplossing is, dan moet men zeker in het achterhoofd houden dat die situatie nog kan wijzigen. Een investering vandaag kan een grote voorsprong betekenen in de nabije toekomst.”

Voor de concrete analyses van de mogelijkheden van binnenvaart voor je bedrijf, kan je terecht bij johan.grutman @vlaamsewaterweg.be. Heb je andere vragen aangaande de dienstverlening van De Vlaamse Waterweg nv, contacteer paula.palmans@vlaamsewaterweg.be voor regio Antwerpse Kempen en Limburg of deborah.smet@vlaamsewaterweg.be voor regio Brabant en Antwerpen.

Deze bedrijven uit de regio maken al gebruik van de binnenvaart

Kerkstoel wil graag nog meer gebruik maken van de binnenvaart

"Voor onze afgewerkte producten zijn de technische uitdagingen nog te groot"

Producent van betonnen prefab elementen en stortklaar beton Groep Kerkstoel uit Grobbendonk maakt al 
vele jaren gebruik van waterwegen om grondstoffen aan te voeren. “We zouden ook graag meer van onze 
afgewerkte producten over het water vervoeren, maar voorlopig is daar nog geen oplossing voor die ook 
economisch haalbaar is”, zegt Managing Director Frederick Jonckheere.

“Onze terreinen in Grobbendonk liggen tussen de E313 en het Albertkanaal”, vertelt Danny Loyens, kwaliteitsmanager bij Groep Kerkstoel. “Qua ligging is dat ideaal. Grondstoffen zoals grind en zand, in totaal 360.000 ton per jaar, voeren we dus vanzelfsprekend aan via het water. Elke week lossen we aan onze eigen kaai een viertal schepen. Dat zijn 12.000 vrachtwagens per jaar die we van de baan houden en die ook onze – relatief kleine - site niet moeten binnenrijden.” 

UNIEKE PRODUCTEN 

“We zouden ook graag cement aanvoeren via het water, maar dat is nog niet mogelijk”, vervolgt verantwoordelijke planning/dispatching bij Kerkstoel 2000+ Ivan Gerlach. “Op jaarbasis gebruiken we 70.000 ton, wat toch ook weer elf vrachtwagens per dag zouden zijn die wegvallen. Wat betreft duurzaamheid en ook voor de bewegingen op onze site een flinke verbetering. En voor onze afgewerkte producten ligt het nog ingewikkelder. We maken unieke producten met een specifiek formaat. Om een economisch werkbaar verhaal te hebben, moet een oplegger met lading het schip kunnen oprijden en afrijden. Anders zijn er te veel handelingen nodig en lopen de kosten op. Spijtig genoeg kan dit vandaag nog niet, waardoor in de file gaan staan nog steeds interessanter is. Maar we houden de ontwikkelingen nauw in de gaten, zodat we klaar zijn vanaf het mo ment het wel kan.”

Adams Polendam bouwt extra kade

"Zo kan onze trafiek via het water nog stijgen"

Adams Polendam, de specialist in afbraak, recyclage en bouwmaterialen, is een fervent gebruiker van 
de binnenvaart. “Onze drie vestigingen liggen allen aan het water”, zegt zaakvoerder Ronny Adams. “Op 
jaarbasis is dat goed voor een trafiek over het water van meer dan 600.000 ton.”

Het familiale bedrijf nam in 2015 in Geel langs het Albertkanaal zijn derde site in gebruik. De twee andere sites liggen in Beerse, langs het kanaal Dessel-Schoten en in Massenhoven, ook langs het Albertkanaal. “De drie locaties zijn strategisch gelegen, telkens op zo’n dertig kilometer van elkaar”, vertelt Adams. “Aangezien ze via het water met elkaar in verbinding staan en we over kaaimuren beschikken, is de binnenvaart vaak de beste manier om puin en grondstoffen aan te voeren. We hebben permanent een schip met een laadvermogen van 3.700 ton in gebruik. Dat zijn per tochtje meer dan honderd vrachtwagens die we van de weg halen. Hierdoor beperken we onze bewegingen op de weg tot het minimum en veroorzaken we geen overlast in de dorpskernen.” 

NIEUWE KADE EN OVERSLAGSYSTEEM

Op dit moment bouwt het bedrijf in Geel in samenwerking met De Vlaamse Waterweg een nieuwe kade van 110 meter lang. “Deze komt in het verlengde van de roro-kade die we nu al gebruiken”, vervolgt Adams. “Samen met de kade bouwen we ook een nieuw overslagsysteem, waarmee we schepen rechtstreeks laden en lossen via een transportband. Dankzij deze investeringen kunnen we onze trafiek over het water de komende jaren weer flink verhogen.”

Smulders produceert voor offshore projecten

"Het water is vaak de enige manier om onze constructies te vervoeren"

Als producent van hoogwaardige staalconstructies maakt Smulders uit Arendonk regelmatig gebruik van 
onze binnenwateren om de complexe ontwerpen te vervoeren. “Vaak is dat uit noodzaak”, zegt Logistics & 
Expedition Coördinator Luc Pockelé. “De constructies zijn te groot om via de weg te vervoeren, het water is 
dan de enige oplossing.”

Grondstoffen aanvoeren via de waterweg doet het bedrijf weinig. “We werken bijna altijd projectmatig”, vertelt Pockelé. “Hierdoor verschillen de leveringen per opdracht en is er ook geen constante aanvoerstroom. Dit maakt het moeilijk om een supply chain via het water op te zetten. Voor afgewerkte en gedeeltelijk afgewerkte producten gaan we heel vaak wel gebruik maken van het water.” De focus van Smulders ligt vandaag op offshore windprojecten. “De constructies die we voor deze projecten bouwen moeten voldoen aan zeer strenge kwaliteitseisen”, legt Pockelé uit. “Daarom gaan we zo groot mogelijke stukken zo veel mogelijk op onze eigen sites afwerken. Omwille van de afmetingen kunnen we die dan enkel nog via het water vervoeren.” 

PONTONS

Via dolly’s, getrokken door trailers, gaan de stukken van het atelier naar de kade. Met zeer krachtige laadkranen worden de stukken gemaakt in Balen op pontons geladen. “Duwboten brengen de constructies via het kanaal Dessel-Kwaadmechelen en het Albertkanaal naar onze site in Hoboken, waar ze verder geassembleerd worden”, besluit Pockelé. “Vanuit Hoboken vertrekken de stukken dan naar hun eindbestemming, meestal op zee.”

 

Watertruck+

Contactpersoon

Kristel Goffin

Communicatiemanager

VZW_IMU_GROUPS
Proximus
IMU - Sport Vlaanderen
Ontdek onze vacatures!
Gosselin
Welt white paper
IMU - Altez 0110
Plan je bezoek in ons Experience Center!

Artikel uit publicatie