Skip to main content
  • Home
  • Brexit: de meest gestelde vragen
brexit
  • 02/12/2020

Brexit: de meest gestelde vragen

Na moeizame onderhandelingen van meer dan 2 jaar stapte het Verenigd Koninkrijk (VK) op 31 januari 2020 officieel uit de Europese Unie (EU). Sindsdien zijn het VK en de EU van start gegaan met nieuwe onderhandelingen over de toekomstige relatie die op 1 januari 2021 in werking moet treden. Deze onderhandelingen verlopen moeizaam wat doet vermoeden dat een akkoord omtrent de toekomstige relatie beperkt zal zijn. Voka verzamelt hier de meest gestelde vragen over de brexit. Lees zeker ook onze online special rond brexit en ontdek daar onder meer activiteiten en handige tools.

NIEUW EN IN DE KIJKER

Short sea bewegingen tussen EU en het VK via de Havens van Zeebrugge en Gent. Wie doet wat en wanneer in de logistieke keten?

De Belgische Douaneadministratie heeft een handige samenvatting & groepering van de geldende wetgeving, instructies en praktische procedures gepubliceerd die van toepassing zullen zijn post-brexit in de havens van Zeebrugge en Gent. Het document geeft weer wie welke formaliteiten moet vervullen bij uitvoer, invoer en transit van goederen tussen het VK en de EU.
Voor meer informatie verwijzen wij graag naar de desbetreffende nota’s voor de Haven van Zeebrugge en de Haven van Gent.
 

Wat zullen de toepasselijke invoertarieven op de ingevoerde goederen in het VK zijn in geval van no-deal brexit?

In mei 2020 publiceerden de Britse Douaneautoriteiten een (tijdelijke) tarievenschema in geval van ‘no deal’. De invoertarieven kunnen hier geconsulteerd worden. Merk op dat de opgelijste tarieven nog aan wijzigingen kunnen onderworpen worden indien het VK en de EU een handelsakkoord weten te bereiken.

Meer vragen over invoer in het VK vanuit België.

Kan ik bij een no-deal brexit contracten opzeggen wegens overmacht?

Wanneer een contract door onvoorziene omstandigheden niet (meer) kan worden nageleefd, kunt u of uw medepartij proberen een beroep te doen op de overmachtsclausule. Het zal van de concrete feiten afhangen of de situatie van een no-deal brexit onder het juridisch begrip van overmacht / force majeure zal vallen. 

Overmacht kan gedefinieerd worden als een redelijkerwijze onvoorzienbare situatie/gebeurtenis die buiten de wil ligt van de partijen en de uitvoering van de overeenkomst tijdelijk/definitief onmogelijk maakt. Voor contracten die werden aangegaan na de bekendmaking van de brexit is het duidelijk dat de brexit niet onvoorzienbaar is en aldus niet als overmacht aangemerkt kan worden. Voor contracten die echter al langer bestaan (bvb. een afnameovereenkomst voor grondstoffen die vijf jaar geleden werd aangegaan) zou dat eventueel wel kunnen worden ingeroepen. Het blijft wel een feitenkwestie.

Meer vragen over contracten.

Blijft de etikettering van mijn producten geldig?

Momenteel is de impact van etikettering op producten onduidelijk. Verwacht wordt dat in eerste instantie de gevolgen van de brexit weinig impact zullen hebben op de etiketteringsnormen. Wel is het zo dat ‘merking’ of ‘etikettering’ van goederen die in de EU worden binnengebracht en die verwijzen naar instanties of personen die in het Verenigd Koninkrijk zijn gevestigd, niet meer voldoen aan de etiketteringsvereisten van de Unie. Het is aangeraden om voor specifieke vragen contact op te nemen met het Belgisch Verpakkingsinstituut IBE-BVI.

Voor goederen die op de Britse markt worden gebracht dienen mogelijkse vereiste etiketteringswijzigingen voor 30 September 2022 in orde gebracht te worden. Een volledig overzicht van verpakkings- en etiketteringsregels voor de Britse markt kan u hier terugvinden.

Meer vragen over verpakking en etikettering.

Zal mijn merknaam nog erkend worden?

Sommige merken, modellen en kwekersrechten worden beschermd op Europees niveau, de zogenaamde communautaire rechten, en deze zullen een impact ondervinden. 

Wordt de beschermingsomvang van mijn Europees merk (Uniemerk) beïnvloed en hoe?

Ja, na de overgangsperiode die eindigt op 31/12/2020 zal een Uniemerk geen bescherming meer verlenen in het Verenigd Koninkrijk. De beschermingsomvang zal dus beperkt worden tot de 27 overblijvende lidstaten van de Europese Unie. 

Verlies ik dan mijn rechten in het Verenigd Koninkrijk? 
Nee, om de continuïteit te garanderen zullen Uniemerken die vóór het einde van de overgangsperiode geregistreerd werden, automatisch én kosteloos omgezet worden naar een vergelijkbaar nationaal merk in het Verenigd Koninkrijk (hierna: VK-merk).

Het Uniemerk wordt als het ware gekloond, d.w.z. dat het teken (woord / logo) en de goederen- en dienstenomschrijving identiek worden overgenomen en de depot en/of prioriteitsdatum van het Uniemerk behouden blijft. 

Opgelet! Het VKmerk is afhankelijk van het ‘ouder’ Uniemerk waarvan het is afgeleid en kan nietig verklaard worden of vervallen indien het Uniemerk nietig wordt verklaard of ingetrokken als gevolg van een procedure die reeds liep in de EU op de laatste dag van de overgangsperiode.

Wat als mijn Uniemerk nog niet geregistreerd werd? 

Indien een aanvraag voor een Uniemerk werd ingediend voor het einde van de overgangsperiode, maar deze nog niet geregistreerd werd, zal u op eigen initiatief en kosten een vergelijkbaar VK merk kunnen aanvragen met behoud van dezelfde depotdatum als het Uniemerk.
 
Deze aanvraag dient te gebeuren bij het UKIPO (United Kingdom Intellectual Property Office) binnen 9 maanden vanaf het einde van de overgangsperiode, dus t.e.m. 30 september 2021. 

Kan ik gebruik van mijn EU-merk aantonen d.m.v. bewijzen bij te brengen van gebruik in het Verenigd Koninkrijk?

Vanaf het einde van de overgangsperiode zal gebruik van uw merk in het Verenigd Koninkrijk niet meer kwalificeren als gebruik in de EU. 
Indien u gebruiksbewijzen moet bijbrengen van een periode die aan het einde van de overgangsperiode vooraf gaat, kwalificeert het gebruik van uw merk in het Verenigd Koninkrijk wél als gebruik in de EU. 

Wat zal er gebeuren met mijn Internationale merkinschrijving met opeising van de EU?

Vanaf het einde van de overgangsperiode zullen er slechts 27 lidstaten beschermd worden door uw Internationale registratie met opeising van de EU. Indien de registratie van uw Internationale merkinschrijving met opeising van de EU plaatsvond vóór het einde van de overgangsperiode, zorgt het Verenigd Koninkrijk ervoor dat de bescherming ervan in het Verenigd Koninkrijk voortduurt d.m.v. een vergelijkbaar Brits merk (zie hierboven).

Indien uw Internationale aanvraag met opeising van de EU nog niet werd geregistreerd voor het einde van de overgangsperiode, zal u een vergelijkbaar VK-merk kunnen aanvragen met behoud van dezelfde depotdatum. Deze aanvraag dient te gebeuren binnen 9 maanden vanaf het einde van de overgangsperiode.

Verschilt de situatie m.b.t. geregistreerde en niet-geregistreerde EU modellen? 
Neen, voorgaande informatie m.b.t. de Uniemerken kan ook toegepast worden op de geregistreerde Europese modellen. Bovendien blijft een niet-geregistreerd Europees model dat voor het einde van de overgangsperiode is ontstaan, door het Verenigd Koninkrijk beschermd als een gelijkwaardig intellectueel eigendomsrecht in het Verenigd Koninkrijk.

Wat als het tot een zogenaamde hard brexit komt? Welke impact zal dit hebben op intellectuele eigendomsrechten op Europees niveau? 

Voor wat de bescherming van Europese merken en Europese modellen na een harde brexit betreft, zijn – onder voorbehoud van wijzigingen de komende weken –  op dit ogenblik dezelfde regels van toepassing als in het geval van een ‘zachte’ brexit.

Meer vragen over intellectuele eigendom.

Zal de CE-markering aanvaard worden in het VK na de brexit?

Er is een nieuwe Britse productmarkering – UKCA-markering (United Kingdom Conformity Assessed) die zal gebruikt moeten worden voor goederen die in Groot-Brittannië op de markt worden gebracht. Deze conformiteitsbeoordelingsmarkering zal er zijn voor de meeste goederen die momenteel onder de CE-markering vallen. Echter wordt de CE-markering nog tot 1 Januari 2022 worden toegelaten voor sommige producten. Meer informatie over de UKCA-markering vindt u hier. Omgekeerd geldt overigens wel dat de Britten hun producten voor de Europese markt nog steeds moeten voorzien van een CE-markering.

Meer vragen over normalisatie en accreditering
 

Kan ik mijn Britse werknemers in België blijven tewerkstellen na 01/01/2021?

Het terugtrekkingsakkoord dat al in werking is getreden in het begin van dit jaar, garandeert dat Britse werknemers en hun familieleden die verblijven in België hier kunnen blijven. Britse werknemers en hun familieleden die hier al verblijven zouden een aanvraag moeten indienen om hun E/E+/F/F+ kaart om te ruilen. Ze zullen dan een nieuw document in de plaats krijgen, met name ‘een Brexit kaart’ ofwel M kaart. De aanvraag van deze kaart verloopt via gemeente, en kan uiterlijk tot 31/12/2021. Voor grensarbeiders die hier momenteel al werken wordt een elektronische N kaart afgeleverd. Ook de toegang tot arbeid (en niet verblijf) voor reeds aanwezigen is gegarandeerd door het terugtrekkingsakkoord.

Meer vragen over Britse werknemers in België.

ALGEMEEN

Wat is de brexit?

De brexit verwijst naar de beslissing van het Verenigd Koninkrijk om de EU te verlaten. Deze beslissing werd genomen naar aanleiding van een referendum dat het VK georganiseerd heeft op 23 juni 2016 waarin de Britten werden gevraagd of ze al niet in de EU wensen te blijven. Een nipte meerderheid van 51,9% gaf toen aan de EU te willen verlaten.

Wanneer vindt de brexit plaats?

Het VK heeft officieel de EU al verlaten op 31 januari 2020. De brexit is dus met andere woorden vanuit juridisch oogpunt reeds een feit. Ondernemers zullen echter pas geconfronteerd worden met de werkelijke gevolgen van de brexit op 1 januari 2021, de dag waarop de zogenaamde transitieperiode eindigt.

Wat is het verschil tussen een zogenaamde harde en een zachte brexit?

Een zachte brexit betekent dat de EU en het VK er in slagen om een goed akkoord te sluiten over de toekomstige relatie. In de praktijk zou dit betekenen dat handel tussen de EU en het VK niet onderworpen wordt aan invoerheffingen en dat er op verschillende regelgevende domeinen afspraken worden getroffen om zowel de tarifaire als niet-tarifaire belemmeringen tot een minimum te beperken. Desalniettemin zal zelfs een zachte brexit de handel tussen de EU en het VK moeilijker maken. Impactanalyses stellen dat een zachte brexit Vlaanderen tot 6.505 jobs zou kosten en 0,60% van het bbp ofwel 1,8 miljard euro.

Een harde brexit betekent dat de EU en het VK er niet in slagen om een akkoord te sluiten over de toekomstige relatie. In de praktijk zou dit betekenen dat de handel tussen de EU en het VK opnieuw onderworpen zou worden aan invoerheffingen en dat er nauwelijks afspraken worden gemaakt rond regelgevende samenwerking. De handel tussen de EU en het VK zou dan ook sterk bemoeilijkt worden door een dergelijke harde brexit. Impactanalyses stellen dat dit Vlaanderen 28.000 jobs zou kosten en 2,5% van het bbp ofwel 7,4 miljard euro
 

Wat regelt het terugtrekkingsakkoord?

De brexit onderhandelingen werden opgesplitst in twee verschillende fases. Eerst en vooral diende er een akkoord bereikt te worden over de modaliteiten van de terugtrekking van het VK uit de EU, vervolgens kon er pas onderhandeld worden over de toekomstige relatie tussen de EU en het VK.
Het terugtrekkingsakkoord is het akkoord dat de EU en het VK gesloten hebben op 31 januari 2020 na lange en intensieve onderhandelingen. In het algemeen kan gesteld worden dat het terugtrekkingsakkoord vier grote domeinen succesvol geregeld heeft:

  1. Het behoud van de rechten van EU-burgers die voor de brexit in het VK wonen en leven en vice versa, na de brexit.
  2. De financiële verplichtingen die het VK als EU-lidstaat voor de brexit heeft opgenomen en moet blijven nakomen na de brexit.
  3. Een regeling inzake de Noord-Ierse grens om te vermijden dat er grenscontroles ontstaan op het Ierse eiland tussen het Britse Noord-Ierland en de Ierse Republiek.
  4. De transitieperiode van 31 januari 2020 tot 1 januari 2021 tijdens dewelke de EU en het VK kunnen onderhandelen over hun toekomstige relatie zonder dat de modaliteiten van de economische relatie tijdens deze periode veranderen.
Waarover onderhandelen de EU en het VK momenteel?

De EU en het VK onderhandelen momenteel over de modaliteiten van hun toekomstige relatie. Volgens een niet-bindende politieke verklaring die toegevoegd werd aan het terugtrekkingsakkoord streven de EU en het VK ernaar om een ambitieus handelsakkoord te sluiten waarbij er geen invoertarieven worden geheven noch quota’s worden ingesteld met voldoende aandacht voor het zogenaamde gelijke speelveld. 

De onderhandelingen lopen nu vooral vast op dat gelijke speelveld. Zo wenst de EU duidelijke, juridisch bindende provisies op te nemen rond gelijk speelveld terwijl het VK zich enkel wil inschrijven in algemene principe verklaringen. Het gaat hier heel specifiek over bijvoorbeeld het al dan niet naleven van Europese bestaande regels over onder meer staatssteun, klimaat en arbeidsvoorwaarden.

Hoe groot is de kans op een harde brexit?

De deadline die voorop gesteld werd om een akkoord over de toekomstige relatie te vinden was de Europese top van 15 oktober. Een akkoord moet immers nog een lang ratificatieproces ondergaan alvorens het finaal in werking kan treden. Het feit dat er tot op vandaag geen akkoord is gevonden doet vermoeden dat een harde brexit absoluut niet uit te sluiten is. Zelfs indien de EU en het VK alsnog finaal een akkoord weten te sluiten, is de kans groot dat dit een relatief beperkt akkoord zal zijn waarbij er op regelgevend vlak relatief weinig afspraken tot verdere samenwerking zijn opgenomen. Een goeie voorbereiding is dan ook een absolute must.
 

DOUANE ALGEMEEN

Moeten er vanaf 1/1/2021 documenten opgesteld worden voor de uitvoer naar en invoer in het Verenigd koninkrijk?

Ja, met onder meer het 'Enig Document' voor alle goederenbewegingen EU-VK.

Code vak 1 van Enig Document: Na de brexit zal in het handelsverkeer van Uniegoederen – geldt ook voor niet-unie goederen met het VK – de code 'EU' vermeld moeten worden in het eerste deelvak van vak 1 van het Enig Document. 

Door de politieke verklaring rond Noord-Ierland, zullen twee landencodes van kracht zijn voor het Verenigd Koninkrijk (vakken 15 en 17):

  • Voor Noord-Ierland moet de code 'XI' worden gebruikt. Opgelet! momenteel is het zo dat er GEEN uitvoeraangifte voor Noord-Ierland dient te worden opgemaakt.
  • Voor de rest van het VK (Engeland, Wales, Schotland, …) moet 'XU' worden ingegeven.                                                                     

Meer info 

Wat is een EORI-nummer en waarom heb ik het nodig?

EORI staat voor Economic Operator Registration Identification, vrij vertaald: identificatie van een onderneming in een Europese database. Deze registratie wordt verplicht door Europa opgelegd aan iedere marktdeelnemer die te maken heeft met douaneprocedures. De registratie dient in principe te gebeuren in de lidstaat waar de maatschappelijke zetel is gevestigd of waar de eerste invoer plaatsvindt. Meer informatie over de aanvraag en het gebruik van dit nr. is terug te vinden op de webpagina van de Belgische douane.

Welke douane- en/of btw-processen zijn mogelijk met het oog op cashflowoptimalisatie?

Een eerste mogelijkheid betreft 'Gebruik van bijzondere douaneregelingen'. Niet-Uniegoederen kunnen bij aankomst in de EU onder een bijzondere regeling worden geplaatst. Het gaat dan in concreto over de regelingen douane-entrepot, actieve veredeling en transit.

Douane-entrepot en Actieve veredeling is een regeling met opschorting van betaling. Door gebruik te maken van de regelingen behouden de goederen de status van niet-Uniegoederen waardoor op dat ogenblik geen invoerrechten noch btw van toepassing zijn.

Transit is een regeling waarbij goederen naar een andere plaats, onder schorsing van invoerbelastingen, worden vervoerd en waarbij de status als niet-uniegoed wordt behouden.

Een tweede mogelijkheid betreft btw bij invoer. Invoer wordt op het vlak van de btw beschouwd als een belastbare handeling. Indien goederen in het verbruik worden gesteld dienen naast de invoerrechten eventuele andere rechten de nationale belastingen zoals btw voldaan te worden.

In principe dient de btw onmiddellijk betaald te worden aan de hand van de invoeraangifte die bij de douane wordt ingediend.

In de praktijk beschikken de douanevertegenwoordigers over een klantenrekening en wordt de btw aan de douane betaald uiterlijk de donderdag volgend op de week waarin de goederen werden ingevoerd. 

Er bestaat ook een mogelijkheid om de btw bij invoer te verleggen naar de btw-aangifte waarbij het verschuldigde bedrag aan btw administratief wordt verwerkt via de btw-aangifte. De verschuldigde btw bij invoer wordt niet cash betaald maar administratief verwerkt in de betrokken vakken van de btw (vak 57: boeking bedrag verschuldigde btw bij invoer en in vak 59 wordt deze btw in aftrek gebracht voor zover de betrokken onderneming van recht op aftrek kan genieten). 

Dit betekent dat door het verleggen van de btw er geen voorfinanciering nodig is.

Ondernemingen die gebruik willen maken van de verlegging btw bij invoer dienen hiervoor te beschikken over een specifieke vergunning (de zogenaamde vergunning ET.14000) die dient aangevraagd te bij de Belgische btw administratie.

De aanvraagformulieren zijn beschikbaar op de webpagina van de AAD&A.

Wat is een douanevertegenwoordiger?

De douanevertegenwoordiger is een natuurlijk persoon (individu of groep van natuurlijke personen die een feitelijke vennootschap vormen) of rechtspersoon die: 

  • beroepsmatig de douaneformaliteiten vervult bij invoer, uitvoer en doorvoer,  
  • in zijn naam of in naam van een opdrachtgever, maar voor rekening van een opdrachtgever en  
  • die erkend is door de Algemene Administratie van de Douane en Accijnzen. 

Meer info over douanevertegenwoordiging en het overzicht van de geregistreerde douanevertegenwoordigers is terug te vinden op de webpagina van de AAD&A
 

Wat is een AEO-vergunning en wat zijn de voordelen?

AEO staat voor Authorised Economic Operator en kan aanzien worden als een douanekwaliteitsmerk die aan een marktdeelnemer wordt toegekend indien deze voldoet aan een aantal voorwaarden. 

De betrokken AEO-onderneming dient te voldoen aan een aantal gedefinieerde criteria (artikel 39) van het douanewetboek van de Unie en werkt nauw samen met de douaneautoriteiten om de internationale toeleveringsketen te beveiligen.

Bedrijven met een AEO-statuut ontvangen voordelen in de 27 EU-idstaten. Daarnaast zijn er ook voordelen voor AEO-S (zie hieronder) vergunninghouders voor landen waarmee een zogenaamd ‘Mutual Recognation Agreement’ ofwel een akkoord van wederzijdse erkenning werd afgesloten. Na de brexit verliest de Belgische AEO-vergunninghouder zijn voordelen in het VK. Het AEO statuut wordt bekrachtigd door de afgifte van een AEO-vergunning. 

Er zijn twee soorten van AEO-vergunningen

  • AEO-vergunning douanevereenvoudigingen (AEO-C): met deze vergunning kunnen operatoren toegang krijgen tot vereenvoudigde douaneprocedures en genieten van een verminderde borgstelling (bv. bij vergunning douane-entrepot, actieve veredeling). 
  • AEO-vergunning veiligheid (AEO-S): deze vergunning heeft te maken met het faciliteren van douanecontroles die naar aanleiding  van het binnenkomen of uitgaan van goederen te maken hebben, ook wel de Safety & Security-controles genoemd. 

Directe voordelen AEO:

  • Soepele toegang tot een aantal douanevergunningen
  • Verminderde dataset voor summiere aangiften 
  • Gereduceerd controlepercentage
  • Vermindering van zekerheidsstelling, 

Indirecte voordelen AEO : 

  • Vermindering aantal diefstallen en verliezen 
  • Optimalisering planning 
  • Betere klanttevredenheid
  • Beter voorraadbeheer
  • Vermindering aantal veiligheidsincidenten 
  • Meer engagement van de medewerkers

Meer informatie omtrent het AEO-statuut.

Wat gebeurt er vanaf 01/01/2021 met grensoverschrijdende douanevergunningen?

Vanaf 1 januari 2021 zijn grensoverschrijdende vergunningen die door het VK zijn afgeleverd vanaf de dag van de uitstap ongeldig.

'EU-27-vergunningen' (waaronder Belgische) met het VK als deelnemende lidstaat maken een vergunning niet ongeldig. De bepalingen rond het VK worden zonder doel, waardoor de vergunning niet gebruikt kan worden voor elementen die te maken hebben met het VK (bv. entrepot of plaats van veredeling in het VK). De vergunning zal moeten worden gewijzigd wat ook implicaties heeft voor eventuele goederen die zich op het moment van de uitstap nog onder een regeling in het VK bevinden. 

UITVOER VAN BELGIË NAAR HET VK

Short sea bewegingen tussen EU en het VK via de Havens van Zeebrugge en Gent. Wie doet wat en wanneer in de logistieke keten?

De Belgische Douaneadministratie heeft een handige samenvatting & groepering van de geldende wetgeving, instructies en praktische procedures gepubliceerd die van toepassing zullen zijn post-brexit in de havens van Zeebrugge en Gent. Het document geeft weer wie welke formaliteiten moet vervullen bij uitvoer, invoer en transit van goederen tussen het VK en de EU.
Voor meer informatie verwijzen wij graag naar de desbetreffende nota’s voor (i) Haven van Zeebrugge en (ii) Haven van Gent.

Hoe zal het maritiem uitvoerproces naar het VK verlopen?

Bij uitvoer dient een uitvoeraangifte te worden opgemaakt. Goederen mogen niet op een schip worden geladen zonder uitvoeraangifte. Gezien er geen binnenlandse kantoren meer zijn, gelden de kantoren van uitgang ook als kantoren van uitvoer. Merk op dat in kader van brexit wordt het niet aangeraden om te wachten tot op het kantoor van uitgang om de uitvoeraangifte in te dienen.

Ondernemingen kunnen er ook voor opteren om de uitvoerformaliteiten te vervullen vanuit de eigen bedrijfsinfrastructuur. Hiertoe dienen zij te beschikken over een beschikking goedgekeurde plaats voor het aanbrengen van goederen bij de douane Vergunning Goedgekeurde Plaats.

Meer informatie rond de Vergunning Goedgekeurde Plaats.

Voor meer informatie, kan u overigens de nota ‘Brexit export flow maritiem’ opgesteld door de douane autoriteiten hier consulteren.
 

Welke informatie moet beschikbaar zijn bij de opmaak van een uitvoerdocument in de EU?

Men dient te beschikken over de goederencodes van de uit te voeren goederen. Goederencodes zijn 8-cijferige codes die het product douane technisch omschrijven.

Verder dient de factuur of pro-forma factuur beschikbaar te zijn op basis waarvan het uitvoerdocument wordt opgesteld. Tot slot is het ook vereist om de nodige certificaten (gezondheidscertificaat, fytosanitair certificaat) en/of vergunning (uitvoervergunning inzake dual-use) te hebben.

Op basis hiervan zal er een uitvoeraangifte worden opgemaakt via PLDA (het elektronisch aangiftesysteem van de Belgische douane). Dit kan door zowel de economische operator alsook door een douanevertegenwoordiger (cf. hierboven) worden gedaan. De uitvoerder kan ook gebruik maken van de vergunning Laadplaats (zie verder).
 

Waarom is het aangeraden om steeds een kopie van een uitvoerdocument ter beschikking te hebben en die samen met de factuur te bewaren?

Niet alleen op het vlak van douane moet men als exporteur de uitvoer van goederen kunnen aantonen, ook op het vlak van de btw is het cruciaal om over het bewijs te beschikken dat de goederen het douanegebied van de Unie verlaten hebben.

In een B2B-omgeving blijft de verkoop van goederen waarbij de goederen vanuit België naar het VK worden vervoerd vrijgesteld van Belgische btw (toepassing artikel 39,§1 Wetboek btw). Om de ingeroepen btw-vrijstelling te kunnen aantonen, moet men als exporteur/verkoper beschikken over een geheel van documenten (bv. douaneaangifte, contracten, betalingsbewijzen, vervoersbewijzen, …). 

Het belangrijkste document bij deze bewijsvoering is het exemplaar 3 van de PLDA-uitvoeraangifte dat de uitgang uit de EU bevestigt. Na het verlaten van de EU wordt het uitvoergeleidedocument automatisch vervangen door het exemplaar 3 van de uitvoeraangifte dat geldt als bewijs van uitvoer voor de btw. Het is daarom van belang om het document beschikbaar te hebben tijdens een btw-controle om de btw-vrijstelling te staven.

Moeten er bij uitvoer naar het VK certificaten van oorsprong worden opgemaakt?

Neen. Op vandaag zijn er geen certificeringsprocedures (preferentieel of niet-preferentieel) voorzien bij uitvoer naar het VK. De situatie kan later evolueren en zodra er meer duidelijkheden zijn, zal dit aangepast worden.

De Commissie heeft op 14 juli 2020 een guidance document gepubliceerd waarin onder meer de gevolgen van de brexit op het vlak van preferentiële oorsprong worden toegelicht. U vindt dit document hier. 
 

Wat is een vergunning Goedgekeurde Plaats – Laadplaats?

Via een vergunning Laadplaats kan men uitvoerformaliteiten vervullen op de locatie waar de exporteur is gevestigd of waar de goederen worden geladen met het oog op uitvoer. Dit kan een plaats zijn gelegen in het binnenland. Ingeval van een fysieke controle op de goederen, zal de verificatie plaatsvinden op de locatie (i.p.v. aangebracht op het douanekantoor).

Wat zijn de verplichtingen bij uitvoer van dual-use goederen naar het VK?

Dual-use goederen (ook wel goederen van tweeërlei gebruik) zijn goederen die zowel in civiele als in militaire toepassingen kunnen gebruikt worden. 
De controle op de handel van dual-use goederen wordt op Europees vlak geregeld en de goederen kunnen onderworpen worden aan een uitvoervergunning. De verplicht vergunde goederen (en hun vereiste eigenschappen) worden opgenomen in EU-verordening 428/2009 die jaarlijks geactualiseerd wordt.

Niet alle goederen die genoemd zijn in de lijst van goederen voor 'tweeërlei gebruik' worden voor militaire doeleinden gebruikt. Indien kan aangetoond worden dat de goederen voor civiele doeleinden gebruikt worden, zijn zij niet vergunningsplichtig. In dat geval kan door de betrokken instanties een vrijgavebrief worden afgegeven op vraag van de betrokken exporteur. 

Uitvoervergunningen in het kader van dual-use is een bevoegdheid die werd toegekend aan de gewestregeringen. Voor Vlaanderen is de Dienst Controle Strategische Goederen (Departement Buitenlandse Zaken) bevoegd. 
Ook voor uitvoer van dual-use goederen naar het VK, zal men een uitvoervergunning (in casu Uniale Vergunning) of bv. een vrijgavebrief nodig hebben post brexit.
 

Wat zijn de verplichtingen bij uitvoer van accijnsgoederen (bv. bier, tabaksproducten) naar het VK?

Na afloop van de overgangsperiode is het VK geen lid meer van de EU. Op het vlak van accijnzen betekent dit dat het vervoer van accijnsgoederen vanuit België naar het VK wordt beschouwd als een uitvoer naar een derde land waardoor de overbrenging onder de accijnsschorsingsregeling niet meer mogelijk is. 

Dit betekent dat de procedures die inzake EMCS (Excise Movement and Control System is het automatiseringssysteem om accijnsgoederen onder een accijnsschorsingsregeling over te brengen) gelden zullen moeten aangevuld worden met de procedures inzake uitvoer. Een e-AD uitvoer dient te worden opgemaakt, aangevuld met een uitvoeraangifte. De uitvoeraangifte wordt op het kantoor van uitgang aangeboden. De e-AD uitvoer wordt aangezuiverd door de bevestiging van uitgang van de goederen in PLDA (PaperLess Douane en Accijnzen).

Meer informatie kan vinden op de webpagina van AAD&A (Algemene Administratie van de Douane en Accijnzen).

INVOER IN BELGIË VANUIT HET VK

Short sea bewegingen tussen EU en het VK via de Havens van Zeebrugge en Gent. Wie doet wat en wanneer in de logistieke keten?

De Belgische Douaneadministratie heeft een handige samenvatting & groepering van de geldende wetgeving, instructies en praktische procedures gepubliceerd die van toepassing zullen zijn post-brexit in de havens van Zeebrugge en Gent. Het document geeft weer wie welke formaliteiten moet vervullen bij uitvoer, invoer en transit van goederen tussen het VK en de EU.
Voor meer informatie verwijzen wij graag naar de desbetreffende nota’s voor (i) Haven van Zeebrugge en (ii) Haven van Gent.

Welke informatie moet beschikbaar zijn bij opmaak van een invoerdocument in de EU?

Bij invoer van de goederen moet de invoerder ten minstens over de volgende informatie beschikken:

  • Correcte goederencode van de in te voeren goederen
  • Douanewaarde van de goederen. In de meeste gevallen vormen de factuurwaarde + Incoterm deel transportkost buiten de EU de basis van de douanewaarde. Het is dus belangrijk om de factuur (of pro-forma factuur) bij te hebben bij de opmaak van de douaneaangifte
  • Oorsprong van de in te voeren goederen.

Net zoals voor uitvoer (zie vorige vraag) het geval is dient er bij invoer van niet-Unie goederen in de EU een aangifte voor een toegelaten douanebestemming te worden opgesteld.

Op de webpagina van de douane autoriteiten wordt het invoerproces toegelicht voor goederen afkomstig van het VK na afloop van de overgangsperiode.

Hoe zal het maritiem invoerproces vanuit het VK verlopen?

In theorie moeten de goederen aanwezig zijn voor de opmaak van de invoeraangifte. Er wordt echter toegelaten om 2 uur voor het aanlanden, bij het openstellen van de CUSCAR (kort voor 'Customs Cargo'-berichten) de invoeraangifte op te maken.

Voor een volledig overzicht kan u de nota ‘Brexit import flow maritiem’ opgesteld door de douane autoriteiten raadplegen.

Voor meer technische informatie kan u daarnaast ook de ‘Algemene nota No-deal brexit’ van de douane autoriteiten raadplegen.

Voor invoer via de Haven van Antwerpen is er ook de nota ‘Short sea bewegingen van en naar het Verenigd Koninkrijk. Wie doet wat en wanneer in het logistieke proces?
 

Wat zullen de toepasselijke invoerrechten op de ingevoerde goederen van het VK zijn in het geval van een no-deal brexit?

Een analyse van de invoerbelastingen die van toepassing zullen zijn vanaf 1 januari 2021 voor invoeren van het VK kan gemaakt worden met behulp van de Tariefbrowser binnen Tarbel

Ingeval van een no-deal brexit, zullen de WTO-tarieven van toepassing zijn op goederenimport vanuit het VK. De geldende tarieven zullen dezelfde zijn als op goederenimport vanuit andere derde landen zonder tariefvoordelen. Kijk hiervoor naar het percentage dat staat naast de vermelding 'erga omnes' of neem het hoogst vermelde percentage. 
 

Wat moet er gebeuren indien er een fout gedetecteerd wordt door de invoerder nadat de invoer heeft plaatsgevonden?

Bij eventuele fouten in de douaneaangifte dient de invoerder spontaan zelf de correctie aan te vragen. Dit kan leiden tot een regularisatie van de douaneaangifte.

Meer informatie rond regularisatie.
 

Wat zijn de verplichtingen bij invoer van accijnsgoederen (bv. alcohol) uit het VK?

Het vervoer van accijnsgoederen vanuit het VK naar België zal als een invoer beschouwd worden. Pas na het vervullen van de invoerformaliteiten (betaling van eventuele invoerrechten) in België zal de overbrenging onder de accijnsschorsingsregeling kunnen plaatsvinden en gelden de regels inzake EMCS.

Meer informatie.
 

INVOER IN HET VK VANUIT BELGIË

Wat zijn de invoerformaliteiten in het VK die vanaf 1 januari 2021 moeten nageleefd worden om goederen binnen te brengen? 

Op basis van de laatste informatie zullen grenscontroles gefaseerd ingevoerd worden in het VK. Een overzicht van alle invoerformaliteiten is beschikbaar in de globale documentatie 'Border Operating Model'.

Verder kan u ook duiding over invoerprocedures terugvinden op de volgende pagina’s:

Wat zullen de toepasselijke invoerrechten op de ingevoerde goederen in het VK zijn in geval van no deal brexit?

In mei 2020 publiceerden de Britse Douaneautoriteiten een (tijdelijke) tarievenschema in geval van ‘no deal’. De invoertarieven kunnen hier geconsulteerd worden. Merk op dat de opgelijste tarieven nog aan wijzigingen kunnen onderworpen worden indien het VK en de EU een handelsakkoord weten te bereiken.
 

DISTRIBUTIE

Short sea bewegingen tussen EU en het VK via de Havens van Zeebrugge en Gent. Wie doet wat en wanneer in de logistieke keten?

De Belgische Douaneadministratie heeft een handige samenvatting & groepering van de geldende wetgeving, instructies en praktische procedures gepubliceerd die van toepassing zullen zijn post-brexit in de havens van Zeebrugge en Gent. Het document geeft weer wie welke formaliteiten moet vervullen bij uitvoer, invoer en transit van goederen tussen het VK en de EU.
Voor meer informatie verwijzen wij graag naar de desbetreffende nota’s voor (i) Haven van Zeebrugge en (ii) Haven van Gent.

Wat verandert er voor een distributeur van goederen uit het VK op 1 Januari 2021?

Vanaf 1 Januari 2021 worden bedrijven die volgens de EU-wetgeving gedefinieerd zijn als distributeur, importeur. In dit geval dient u erover te waken dat de fabrikant aan al zijn verplichtingen heeft voldaan. Bovendien dienen uw gegevens vermeld te worden op de etiketten en producten wat op zich weer bepaalde extra verplichtingen met zich mee brengt. Om dit te vermijden, dient uw klant in het VK een gemachtigde aan te stellen in één van de 27 EU lidstaten. U vindt meer informatie over de rol van de fabrikant en de importeur in de zogenaamde ‘Blauwe Gids’
 

Mijn klant wil alleen leveringen via de zogenaamde DDP (Delivery Duty Paid) incoterm. Wat zijn de gevolgen voor mij?

In dit geval ben jij als exporteur verantwoordelijk voor zowel de uitvoeraangifte bij de Belgische douane als voor de invoeraangifte bij de douane in het Verenigd Koninkrijk. Heel concreet wil dit zeggen dat jij zowel over een Belgisch als over een VK EORI-nummer alsook een VK BTW-nummer dient te beschikken.

Voor de uitvoer aan de Belgische kant zal u zich ook vertrouwd moeten maken met de PLDA-software en eventueel extra douanesoftware moeten aanschaffen of dit uitbesteden aan een douanevertegenwoordiger.

Voor de invoer aan de Britse kant kan u dan eventueel ook beroep doen op een ‘Customs en/of fiscal agent’ die u helpt met de inklaring.

Daarnaast bent u bij DDP-leveringen ook verantwoordelijk voor het transport en de verzekering vanaf vertrek in België tot de eindbestemming in het VK. Dit alles brengt uiteraard extra kosten en papierwerk met zich mee. 
 

Wat zijn de nadelen van de incoterm EXW (EX Works) voor uitvoer buiten de EU?

Bij gebruik van de incoterm EXW liggen alle risico’s en douaneverplichtingen bij uw klant. Hierdoor komt u mogelijks niet in het bezit van het bewijs van uitvoer. Indien u goederen verkoopt en levert buiten de EU, zal u in principe geen btw factureren.

In geval van controle moet u echter een bewijs van uitvoer kunnen voorleggen. Als u EXW verkoopt bent u echter niet in het bezit van een uitvoerdocument. Bij gebruik van de Incoterm FCA (Free Carrier) beschikt wel over alle uitvoerdocumenten.

Voor meer informatie over Incoterms kan u contact opnemen met uw douanevertegenwoordiger of met uw lokale Kamer van Koophandel.
 

Ik verdeel geneesmiddelen en/of medische hulpmiddelen afkomstig uit het VK. Wat verandert er vanaf 1 Januari 2021?

Vanaf 1 januari 2021 zullen de in het Verenigd Koninkrijk gevestigde lasthebbers niet langer worden geacht in de Unie gevestigd te zijn. Bijgevolg wordt u verzocht de nodige maatregelen te treffen om te verzekeren dat uw aangewezen lasthebber vanaf 1 januari 2021 in de EU27 gevestigd zal zijn.

U heeft tot 31 december 2020 de tijd om de nodige wijzigingen aan te brengen in uw basisdossiers van het geneesmiddelenbewakingssysteem.
Voor gezondheidsproducten kunnen ondernemingen de volgende stappen ondernemen om aan de Europese wetgeving te voldoen en op de EU-markt te blijven:

  • Een gemachtigde vertegenwoordiger in de EU27 aanwijzen;
  • Een nieuwe CE-markering aanvragen bij een in de EU27 gevestigde aangemelde instantie.
Over welke documenten dient mijn logistieke partner te beschikken?

Zowel in België als in het VK zal de transporteur over enkele documenten dienen te beschikken, hieronder een overzicht:

  • Een Entry Summary Declaration of een Safety and Security Declaration dient op voorhand ingevuld te worden;
  • De chauffeur dient een Master of Reference Number (MRN) en/of VK EORI-nummer te hebben als bewijs van pre-lodging;
  • De chauffeur dient ook over een CEMT-vergunning te beschikking om in het VK te mogen rijden (uitzondering voor cabotagevervoer, eigen vervoer en voertuig met totaalgewicht van  onder 3,5 kg)
  • Vakbekwaamheid Code 95 blijft tot nader order erkend in het VK

VERPAKKING EN ETIKETTERING

Zullen er veel zaken veranderen op 01/01/2021 op vlak van verpakking?

Op dit moment is er in het algemeen weinig sprake van wijzigingen met betrekking tot verpakking. Indien er geen akkoord komt, bestaat de mogelijkheid dat er extra wijzigingen doorgevoerd dienen te worden. Voor voorverpakte voeding dient wel een extra label aangebracht te worden met een VK adres op. Dit zorgt ervoor dat bij problemen de Food Standards Agency contact kan opnemen met het bedrijf. Er is momenteel nog onduidelijkheid over wiens adres in het VK u kan vermelden, hoogstwaarschijnlijk wordt dit de invoerder.

Zullen er veel zaken veranderen op 01/01/2021 op vlak van etikettering?

Momenteel is de impact van etikettering op producten onduidelijk. Verwacht wordt dat in eerste instantie de gevolgen van de brexit weinig impact zullen hebben op de etiketteringsnormen. Wel is het zo dat ‘merking’ of ‘etikettering’ van goederen die in de EU worden binnengebracht en die verwijzen naar instanties of personen die in het Verenigd Koninkrijk zijn gevestigd, niet meer voldoen aan de etiketteringsvereisten van de Unie. Het is aangeraden om voor specifieke vragen contact op te nemen met het Belgisch Verpakkingsinstituut IBE-BVI.

Voor goederen die op de Britse markt worden gebracht dienen mogelijkse vereiste etiketteringswijzigingen voor 30 September 2022 in orde gebracht te worden. Een volledig overzicht van verpakkings- en etiketteringsregels voor de Britse markt kan u hier terugvinden.
 

Wat zijn de specifieke regels voor export van voorverpakt voedsel naar het VK?

Tot september 2022 kan u een EU, GB (Groot Brittannië) of NI (Noord-Ierland) adres van een exploitant van levensmiddelen vermelden voor voorverpakt voedsel. Na deze datum moet het adres van een in de VK gevestigd exploitant vermeld worden. Als de exploitant zich niet in het VK bevindt, dan dient het adres van de importeur vermeldt te worden.
 

NORMALISATIE EN ACCREDITATIE

Welke impact zal de brexit hebben op de huidige normen?

De normen zullen voorlopig niet veranderen bij uitvoer naar het Verenigd Koninkrijk. Het BSI, de Britse normalisatie-instelling, blijft namelijk tot 31 december 2021 lid van de Europese normalisatie-instellingen waardoor ze deze dus niet kunnen vervangen. Echter zal het zo een vaart niet lopen. Zowat 95% van alle Britse normen zijn internationaal (ISO/IEC) of Europees (CEN/CENELEC), en het VK werkte er actief aan mee. Die omzetten in nieuwe nationale normen, zou een huzarenstuk zijn
 

Zal de CE-markering aanvaard worden in het VK na de brexit?

Er is een nieuwe Britse productmarkering – UKCA-markering (United Kingdom Conformity Assessed) die zal gebruikt moeten worden voor goederen die in Groot-Brittannië op de markt worden gebracht. Deze conformiteitsbeoordelingsmarkering zal er zijn voor de meeste goederen die momenteel onder de CE-markering vallen. Echter wordt de CE-markering nog tot 1 Januari 2022 worden toegelaten voor sommige producten. Meer informatie over de UKCA-markering vindt u hier. Omgekeerd geldt overigens wel dat de Britten hun producten voor de Europese markt nog steeds moeten voorzien van een CE-markering.
 

Welke impact zal er zijn op de werking rond accreditaties?

Na de brexit zullen de Europese autoriteiten de accreditatiecertificaten van het Britse UKAS (United Kingdom Accreditation Service) niet langer erkennen. Na de brexit kan de Britse wetgeving afwijkingen met zich meebrengen. 
 

Wat zal de impact zijn op de conformiteit?

Vanaf 1 januari 2021 verliezen de aangemelde instanties (notified bodies - NB) uit het Verenigd Koninkrijk hun statuut volgens de Europese wetgeving over conformiteit. Zij kunnen dan niet langer als NB ingrijpen in de procedures van conformiteitsbeoordeling van producten en bijvoorbeeld geen EU-typecertificaten meer afleveren of kwaliteitssystemen certificeren.

Let wel op: een product dat voor 1 januari 2021 op de markt werd aangeboden voldoet na 1 januari 2021 niet meer. Ook al gaat het om een identiek product, de evaluatie gebeurt voor elk product afzonderlijk voor het in de handel gebracht wordt. Ook daarop moeten bedrijven anticiperen.

Het is voor de bedrijven dan ook sterk aangeraden om voor nieuwe producten gebruik te maken van een EU-Notified Body. De NANDO-database (die alle NB’s bevat per domein) maakt het mogelijk om te weten welke NB uit het Verenigd Koninkrijk actief zijn volgens de Europese harmonisatiereglementeringen. Via die database kunnen bedrijven andere mogelijke NB zoeken die in hetzelfde domein actief zijn.
 

CONTRACTEN

Welke impact zal een brexit hebben op mijn contracten?

Het is belangrijk om na te gaan welke impact de brexit kan hebben op de handelscontracten van uw onderneming op korte en lange termijn. Uw contracten die volgen op het einde van de overgangsperiode zijn bijzonder gevoelig.

In principe is een contract bindend en blijven alle bestaande contractuele regels en voorwaarden ook na de overgangsperiode gelden. Maar met het oog op de brexit is het voor alle betrokken partijen mogelijk interessant om de contractuele verplichtingen te herzien. Bij een nieuwe economische situatie horen immers nieuwe regels die moeten worden weerspiegeld in nieuwe en bestaande contracten. Er bestaan verschillende contractclausules die u daarbij kunnen helpen.
 

Kan ik me bij een no-deal brexit beroepen op overmacht?

Wanneer een contract door onvoorziene omstandigheden niet (meer) kan worden nageleefd, kunt u of uw medepartij proberen een beroep te doen op de overmachtsclausule. Het zal van de concrete feiten afhangen of de situatie van een no-deal brexit onder het juridisch begrip van overmacht / force majeure zal vallen. 

Overmacht kan gedefinieerd worden als een redelijkerwijze onvoorzienbare situatie/gebeurtenis die buiten de wil ligt van de partijen en de uitvoering van de overeenkomst tijdelijk/definitief onmogelijk maakt. Voor contracten die werden aangegaan na de bekendmaking van de brexit is het duidelijk dat de brexit niet onvoorzienbaar is en aldus niet als overmacht aangemerkt kan worden. Voor contracten die echter al langer bestaan (bvb. een afnameovereenkomst voor grondstoffen die vijf jaar geleden werd aangegaan) zou dat eventueel wel kunnen worden ingeroepen. Het blijft wel een feitenkwestie.
 

Kan ik mijn overeenkomst heronderhandelen bij een no-deal brexit?

Het is nog steeds niet volledig duidelijk hoe de uitkomst van de brexit eruit zal zien. Bij gebreke aan overmacht om op terug te vallen bij een no-deal brexit, is het een goed idee om een heronderhandelingsclausule op te nemen in bestaande en nieuwe contracten. Bij ingrijpende wijzigingen in de economische situatie kan de overeenkomst dan herbekeken en aangepast worden aan de nieuwe realiteit. Zo vermijdt u ongunstige of onevenwichtige contractuele verplichtingen en eventuele financiële verliezen.    

Voorbeeld: “In the event the Brexit causes an economical imbalance in the contractual relationship, the parties shall negotiate in good faith in order to neutralize the negative consequences of the Brexit.”

Dit voorbeeld is slechts een algemene bepaling die verder kan worden verfijnd in functie van de specifieke risico’s in de samenwerking. Denk onder andere aan het uitsluiten van aansprakelijkheid in geval de levertijden langer zouden worden (wachttijd aan de grens) of de aanpassing van prijzen in functie van heffingen terwijl partijen hadden afgesproken dat zou worden geleverd volgens de incoterm DDP en de verkoper bijgevolg de kost van de heffing zou moeten dragen.
 

Hoe kan ik me indekken tegen wisselkoersschommelingen? 

Het is aangeraden om een wisselkoersclausule in de overeenkomst in te lassen bij een no-deal brexit. Dit is een clausule om de negatieve gevolgen van wisselkoersdaling of -stijging op te vangen.

Voorbeeld: “The prices of the Products are based on a pricelist which the Company shall provide to the Distributor before signing the Agreement. The Distributor acknowledges that the Company shall review the prices as stipulated in the pricelist, on 31 March, 30 June, 30 September and 31 December in each year, based on the following formula: [The Distributor acknowledges that the Price has been set based on an exchange rate of £1 :  1.275 Euro.  At the end of each calendar quarter the Company shall review the Price by reference to changes in that exchange rate, on the following basis:

(a)    where the average value of Pounds Sterling to Euro for the previous quarter has increased by 5% or more as against the value on which the Price was set the Price shall be decreased by an amount equivalent to the actual change less 5% ; and
(b)    where the average value of Pounds Sterling to Euro for the previous quarter has decreased by 5% or more as against the value on which the Price was set the Price shall be increased by an amount equivalent to the actual change less 5%.  
For the purposes of this clause 6.10, the difference in the currency exchange rate for Pounds Sterling to Euro shall be as recorded by Her Majesty's Revenue and Customs.”


Daarnaast kan u wisselkoersrisico’s ook afdekken door te werken met termijncontracten.
 

Kan ik een voorspelbare geschillenregeling verzekeren?

Een no-deal brexit roept veel onzekerheden op betreffende geschillenbeslechting, zoals de toepasbaarheid van het geldende EU-recht, de verschillen tussen de Britse common law rechtstraditie en de Europese civil law rechtstraditie en welke rechtbank bevoegd zal zijn om geschillen te beslechten. Daarom is het aangewezen om een forumkeuze en toepasselijk recht clausule in de overeenkomst in te schrijven, om daarover zekerheid te scheppen.
 

Hoe kan ik de beëindiging van de overeenkomst regelen?

Het kan voorkomen dat de brexit op zich een reden is om het contract te beëindigen wegens een verstoorde economische waarde voor u of uw medecontractant. Denk goed na over de toevoeging van een beëindigingsclausule en houd rekening met:

a.    De beëindigingsmogelijkheid (per direct of met opzeg)
b.    Zijn er alternatieve aankoop-/verkoopkanalen voorzien?
c.    Lopende orders
d.    Business continuïteit
 

Wat zal er gebeuren met de gegevensstromen van en naar het Verenigd Koninkrijk?

Het is ook belangrijk dat ondernemingen rekening houden met wat er met hun gegevens zal gebeuren in het geval van een no-deal brexit. Vele ondernemingen geven immers gegevens, waaronder persoonsgegevens, door naar het Verenigd Koninkrijk of hebben daar datacenters.

De doorgifte van persoonsgegevens is geregeld door de Algemene Verordening Persoonsgegevens, beter bekend als de GDPR. Bij de brexit zal het Verenigd Koninkrijk een derde land worden ten aanzien van de Europese Unie, wat vanuit het oogpunt van de GDPR een impact heeft op de doorgifte van persoonsgegevens naar het Verenigd Koninkrijk. De GDPR bepaalt immers dat een doorgifte naar een derde land slechts kan onder strikte voorwaarden, die alleen nog maar onduidelijker zijn geworden door het recente Schrems II arrest van het Hof van Justitie. Bijgevolg moeten ondernemingen goed regelen of en hoe ze persoonsgegevens zullen doorgeven naar het Verenigd Koninkrijk en in welke locatie ze persoonsgegevens zullen opslaan. Flexibiliteit inzake IT-organisatie moet daarom contractueel vastgelegd worden, om zodoende voldoende rekening te houden met steeds wijzigende regels en technologische evoluties.
 

INTELLECTUELE EIGENDOM

Welke Intellectuele Eigendomsrechten zijn er, en welke ondervinden een impact door de brexit? 

Er bestaan verschillende Intellectiele Eigendomsrechten, namelijk: merken, modellen, octrooien, auteursrechten en kwekersrechten. 

Niet al deze Intellectuele Eigendomsrechten zullen een impact ondervinden. Zo worden octrooien en auteursrechten nationaal beschermd, waardoor bestaande octrooien en auteursrechten beschermd zullen blijven onder het respectievelijke nationale recht.

Sommige merken, modellen en kwekersrechten worden beschermd op Europees niveau, de zogenaamde communautaire rechten, en deze zullen wel een impact ondervinden. Hieronder treft u de meest gestelde vragen inzake merken en modellen. Hou er wel rekening mee dat de onderstaande antwoorden nog niet sluitend zijn.
 

Wordt de beschermingsomvang van mijn Europees merk (Uniemerk) beïnvloed en hoe?

Ja, na de overgangsperiode die eindigt op 31/12/2020 zal een Uniemerk geen bescherming meer verlenen in het Verenigd Koninkrijk. De beschermingsomvang zal dus beperkt worden tot de 27 overblijvende lidstaten van de Europese Unie. 

Verlies ik dan mijn rechten in het Verenigd Koninkrijk? 

Nee, om de continuïteit te garanderen zullen Uniemerken die vóór het einde van de overgangsperiode geregistreerd werden, automatisch én kosteloos omgezet worden naar een vergelijkbaar nationaal merk in het Verenigd Koninkrijk (hierna: VK-merk). 

Het Uniemerk wordt als het ware gekloond, d.w.z. dat het teken (woord / logo) en de goederen- en dienstenomschrijving identiek worden overgenomen en de depot en/of prioriteitsdatum van het Uniemerk behouden blijft. 

Opgelet! Het VK-merk is afhankelijk van het ‘ouder’ Uniemerk waarvan het is afgeleid en kan nietig verklaard worden of vervallen indien het Uniemerk nietig wordt verklaard of ingetrokken als gevolg van een procedure die reeds liep in de EU op de laatste dag van de overgangsperiode.
 

Wat als mijn Uniemerk nog niet geregistreerd werd?

Indien een aanvraag voor een Uniemerk werd ingediend voor het einde van de overgangsperiode, maar deze nog niet geregistreerd werd, zal u op eigen initiatief en kosten een vergelijkbaar VK-merk kunnen aanvragen met behoud van dezelfde depotdatum als het Uniemerk.

Deze aanvraag dient te gebeuren bij het UKIPO (United Kingdom Intellectual Property Office) binnen 9 maanden vanaf het einde van de overgangsperiode, dus t.e.m. 30 september 2021. 
 

Kan ik gebruik van mijn EU-merk aantonen d.m.v. bewijzen bij te brengen van gebruik in het Verenigd Koninkrijk?

Vanaf het einde van de overgangsperiode zal het gebruik van uw merk in het Verenigd Koninkrijk niet meer kwalificeren als gebruik in de EU. 
Indien u gebruiksbewijzen moet bijbrengen van een periode die aan het einde van de overgangsperiode vooraf gaat, kwalificeert het gebruik van uw merk in het Verenigd Koninkrijk wél als gebruik in de EU. 
 

Wat zal er gebeuren met mijn Internationale merkinschrijving met opeising van de EU?

Vanaf het einde van de overgangsperiode zullen er slechts 27 lidstaten beschermd worden door uw Internationale registratie met opeising van de EU. Indien de registratie van uw Internationale merkinschrijving met opeising van de EU plaatsvond vóór het einde van de overgangsperiode, zorgt het Verenigd Koninkrijk ervoor dat de bescherming ervan in het Verenigd Koninkrijk voortduurt d.m.v. een vergelijkbaar Brits merk.

Indien uw Internationale aanvraag met opeising van de EU nog niet werd geregistreerd voor het einde van de overgangsperiode, zal u een vergelijkbaar VK-merk kunnen aanvragen met behoud van dezelfde depotdatum. Deze aanvraag dient te gebeuren binnen 9 maanden vanaf het einde van de overgangsperiode.
 

Verschilt de situatie m.b.t. geregistreerde en niet-geregistreerde EU-modellen?

 Neen, voorgaande informatie m.b.t. de Uniemerken kan ook toegepast worden op de geregistreerde Europese modellen. Bovendien blijft een niet-geregistreerd Europees model dat voor het einde van de overgangsperiode is ontstaan, door het Verenigd Koninkrijk beschermd als een gelijkwaardig intellectueel eigendomsrecht in het Verenigd Koninkrijk.
 

Wat als het tot een zogenaamde hard brexit komt? Welke impact zal dit hebben op intellectuele eigendomsrechten op Europees niveau? 

Voor wat de bescherming van Europese merken en Europese modellen na een harde brexit betreft, zijn – onder voorbehoud van wijzigingen de komende weken –  op dit ogenblik dezelfde regels van toepassing als in het geval van een ‘zachte’ brexit. 
 

VLAAMSE STEUNMAATREGELEN

Worden er brexit steunmaatregelen voorzien door de Vlaamse overheid?

De brexit-taskforce van de Vlaamse regering voorziet 83 miljoen euro extra steun voor bedrijven die getroffen worden door de gevolgen van de brexit. Daarvan zal 30 miljoen euro beheerd worden door Flanders Investment and Trade (FIT), 3 miljoen euro door het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) en 50 miljoen euro door het Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO).

FIT zal met de verkregen middelen export ondersteunende maatregelen treffen, VLAIO voorziet extra steun om bedrijven bijvoorbeeld te helpen in het aanpassen van hun interne processen om de gevolgen van de brexit op te vangen. De VLAM zal dan weer export ondersteunende maatregelen uitwerken specifiek voor de agro- en visserijsector. Het is vooralsnog niet duidelijk hoe de verschillende agentschappen de middelen specifiek zullen inzetten.
 

WERKNEMERS: Britten naar België (TOT 2021)

Mijn Britse werknemer verblijft al enige tijd in België. Hij heeft ook een Belgische verblijfsvergunning. Kan hij hier nog blijven wonen en werken zoals voorheen?

Britten die al in België verbleven voor 01/01/2021 moeten zelf geen stappen ondernemen. Momenteel hebben zij nog een E- of E+-kaart. De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) zal hen wel oproepen om hen een andere verblijfsvergunning, een M-kaart, te geven. Uiterlijk einde 2021 zouden alle Britten die in België verblijven over dit nieuw verblijfsdocument moeten beschikken.

Dit betekent ook dat deze Britten hier nog steeds mogen blijven werken zonder een single permit aan te vragen.

Vergeet niet vanaf 01/01/2021 een kopie van het verblijfsdocument van de Britse werknemer te vragen en bij te houden in zijn personeelsdossier. Hij is dan immers een derdelander geworden.

Een familielid van een Brit verblijft al enige tijd in België met een F-kaart of F+-kaart. Mag deze persoon hier nog blijven wonen en werken?

Ja, deze persoon mag hier nog blijven wonen en werken. Hij zal wel een ander document moeten krijgen. De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) zal hen oproepen om hen een andere verblijfsvergunning, een M-kaart, te geven. Uiterlijk einde 2021 zouden alle familieleden van Britten die in België verblijven over dit nieuw verblijfsdocument moeten beschikken.

Mijn Britse werknemer werkt volledig in België. Hij verblijft hier van maandag tot en met vrijdag. Wat moet hij doen?

Woont hij in een huis of appartement dan moet hij zo snel mogelijk een bijlage 15 aanvragen als hij deze niet heeft. Hij moet deze bijlage bij de gemeente aanvragen waar hij werkt. In 2021 zal de werknemer deze bijlage 15 omgezet zien naar een N-kaart. Hij mag hier blijven werken zonder een single permit aan te vragen.

Mijn Britse werknemer werkt volledig in België maar hij rijdt elke dag met de Eurostar van en naar het Verenigd Koninkrijk. Wat moet hij doen?

Als hij nog geen bijlage 15 heeft, vraagt hij deze best zo snel mogelijk aan bij de gemeente waar hij werkt. In 2021 zal de werknemer deze bijlage 15 omgezet zien naar een N-kaart. Hij mag hier blijven werken zonder een single permit aan te vragen.

Mijn Britse werknemer werkt momenteel 2 dagen per week in België en 3 dagen per week in het Verenigd Koninkrijk. Zijn hoofdverblijfsplaats is in het Verenigd Koninkrijk. Hij heeft geen documenten die bewijzen dat hij in België woont. Wat moet hij doen?

Als hij nog geen bijlage 15 heeft, vraagt hij deze best zo snel mogelijk aan bij de gemeente waar hij werkt. In 2021 zal de werknemer deze bijlage 15 omgezet zien naar een N-kaart. Hij mag hier blijven werken zonder een single permit aan te vragen.

Ik heb een Britse werknemer met een bijlage 15. Moet hij een single permit/arbeidskaart hebben om in 2021 in België te mogen werken?

Neen, hij heeft geen single permit/arbeidskaart nodig. In het verleden had hij dit ook niet nodig.

Een Britse werknemer is al gedetacheerd tijdens de overgangsperiode. De detachering loopt door na 31/12/2020. Blijft hij onder de Britse sociale zekerheid vallen?

Ja, zolang de situatie blijft voortduren, kan hij onder Britse sociale zekerheid blijven vallen.

De detacheringsperiode van mijn Brits werknemer loopt af op 31/01/2021. De detachering wordt verlengd voor een jaar. Blijft hij onder de Britse sociale zekerheid vallen?

Ja, zolang de situatie ononderbroken blijft voortduren, kan hij onder Britse sociale zekerheid blijven vallen. Ononderbroken verwijst niet noodzakelijk enkel naar detachering. Indien een gelijktijdige tewerkstelling de detachering opvolgt, zal dit ook ononderbroken zijn.

De Britse overheid zal in principe A1 documenten blijven afleveren voor deze situaties.

Mijn Britse werknemer werkt al een aantal jaren 3 dagen per week in België en 2 dagen per week in het Verenigd Koninkrijk onder de Britse sociale zekerheid. Zijn A1 gelijktijdige tewerkstelling is toegekend voor een jaar. Kan ik deze nog verlengen? Ja, zo

Ja, zolang zijn situatie ononderbroken blijft voortduren, kan hij onder Britse sociale zekerheid blijven vallen. Ononderbroken houdt bijvoorbeeld in dat de werknemer 2 dagen per week in België en 3 dagen per week in het Verenigd Koninkrijk werkt.

De Britse overheid zal in principe A1 documenten blijven afleveren voor deze situaties.
 

WERKNEMERS: Britten naar België (VANAF 2021)

Moet een Brit die naar België reist om hier te werken voor minder dan 90 dagen een visum hebben?

Neen, Britten zijn vrijgesteld van de visumplicht. Let wel: de werknemer moet wel bij de douane kunnen aantonen waarom hij naar België reist. Een uitnodiging of een arbeidskaart kunnen hierbij al helpen. De douane mag naar alle bewijsstukken vragen die zij nodig achten zoals een hotelreservatie enz.

Moet een Brit die voor minder dan 90 dagen binnen een periode van 180 dagen in Vlaanderen/Brussel/Wallonië/Duitstalige Gemeenschap komt werken een arbeidskaart hebben?

Ja. De plaats van tewerkstelling is bepalend om te weten in welke regio de werkgever de arbeidskaart moet aanvragen.

In bepaalde gevallen is een vrijstelling van een arbeidskaart mogelijk vb. vergadering in beperkte kring, opleiding …

Moet een Brit die minder dan 90 dagen, bijvoorbeeld 70 opeenvolgende dagen, in België verblijft om te werken, een Belgisch verblijfsdocument hebben?

Hotel
Wanneer de Britse werknemer in een hotel verblijft, moet hij zich niet aanmelden bij de gemeente. Zijn Brits paspoort is voldoende.

Appartement/huis
Wanneer een Brit een appartement of huis in België huurt, moet hij zich aanmelden bij de gemeente. Hij ontvangt dan een bijlage 3 met een maximale geldigheidsduur van 3 maanden.

 

Moet een Brit die minder dan 90 dagen, bijvoorbeeld 2 dagen per week, in België verblijft om te werken, een Belgisch verblijfsdocument hebben?

Hotel
Wanneer de Britse onderdaan in een hotel verblijft, moet hij zich niet aanmelden bij de gemeente. Zijn Brits paspoort is voldoende.

Appartement/huis
Wanneer een Brit een appartement of huis in België huurt, moet hij zich aanmelden bij de gemeente waar hij werkt. Hij ontvangt dan een bijlage 15 als grensarbeider.

Moet een Brit die voor meer dan 90 dagen in Vlaanderen/Brussel/Wallonië/Duitstalige Gemeenschap komt wonen en werken een single permit hebben?

Ja. De plaats van tewerkstelling is bepalend om te weten in welke regio de werkgever de single permit moet aanvragen.

Een Britse werkgever detacheert een Britse werknemer tijdelijk naar België (100% tewerkstelling). Blijft hij onder de Britse sociale zekerheid vallen?

Deze situatie is momenteel nog niet uitgeklaard en maakt onderdeel uit van de onderhandelingen. Van zodra we meer nieuws hebben, komen we hier op terug.

Wanneer er geen akkoord is, kunnen Britten nog voor 52 weken naar België komen onder de Britse sociale zekerheid. Blijven ze langer dan moet deze situatie verder onderzocht worden.

Mijn Britse werknemer werkt 3 dagen per week in België en 2 dagen per week in het Verenigd Koninkrijk. Waar moet hij zijn sociale zekerheidsbijdragen betalen?

Deze situatie is momenteel nog niet uitgeklaard en maakt onderdeel uit van de onderhandelingen. Van zodra we meer nieuws hebben, komen we hier op terug.

Wanneer er geen akkoord is dan lopen Britten het risico om sociaal verzekerd te zijn in België en het Verenigd Koninkrijk.

Ik heb een Britse werknemer die in België woont. Hij werkt in Nederland en België. Is de Europese Sociale Zekerheidsverordening nog op hem van toepassing?

Ja, deze Verordening is ook van toepassing op derdelanders, dus ook op Britten. Je kan deze Europese regels ook op de tewerkstellingssituatie van de Britse werknemer toepassen.
 

WERKNEMERS: Belgen in het VK (TOT 2021)

Mijn werknemer verblijft en werkt al enige tijd in het Verenigd Koninkrijk. Kan hij daar nog blijven wonen en werken zoals voorheen?

Hij heeft  aan te vragen. Met deze status mag hij blijven wonen en werken in het Verenigd Koninkrijk.

Waarom moet een werknemer een settled of pre-settled status aanvragen?

Wanneer hij niet geregistreerd is bij de Britse overheid, dan riskeert hij een aantal rechten te verliezen. Door een settled of pre-settled status aan te vragen vrijwaart hij volgende rechten:

  • Toegang tot de National Health Service;
  • Mogelijkheid om te blijven wonen en werken in het Verenigd Koninkrijk.
Mijn werknemer werkt volledig in het Verenigd Koninkrijk. Hij verblijf in het daar van maandag tot en met vrijdag. Wat moet hij doen?

Hij heeft tot 30/06/2021 de tijd om een settled of pre-settled status aan te vragen. Met deze status mag hij verblijven en werken in het Verenigd Koninkrijk.

Mijn werknemer werkt volledig in het Verenigd Koninkrijk maar hij rijdt elke dag met de Eurostar van en naar België. Wat moet hij doen?

De Britse regering is nog volop bezig een regeling te treffen voor grensarbeiders. Vanaf 1 juli 2021 moet hij een geldige frontier work permit hebben en een geldig paspoort om in het Verenigd Koninkrijk te werken.

Tot 1 juli 2021 kan hij gebruik blijven maken van zijn paspoort om in het Verenigd Koninkrijk te werken. Hij moet dan nog geen frontier work permit hebben.

De Britse overheid werkt nog aan een procedure om deze work permit aan te vragen.

De detacheringsperiode van mijn werknemer loopt af op 31/01/2021. De detachering wordt verlengd voor een jaar. Blijft hij onder de Belgische sociale zekerheid vallen?

Ja, zolang zijn situatie ononderbroken blijft voortduren, kan hij onder de Belgische sociale zekerheid blijven vallen. Ononderbroken verwijst niet noodzakelijk enkel naar detachering. Indien een gelijktijdige tewerkstelling de detachering opvolgt, zal dit ook ononderbroken zijn.

De Belgische overheid zal in principe A1 documenten blijven afleveren voor deze situaties.

Mijn werknemer werkt al een aantal jaren 3 dagen per week in België en 2 dagen per week in de Verenigd Koninkrijk onder de Belgische sociale zekerheid. Zijn A1 gelijktijdige tewerkstelling is toegekend voor een jaar. Kan ik deze nog verlengen?

Ja, zolang je situatie ononderbroken blijft voortduren, kan hij onder de Belgische sociale zekerheid blijven vallen. Ononderbroken houdt bijvoorbeeld in dat de werknemer 2 dagen per week in België en 3 dagen per week in het Verenigd Koninkrijk werkt.

De Belgische overheid zal in principe A1 documenten blijven afleveren voor deze situaties.

WERKNEMERS: Belgen naar het VK (VANAF 2021)

Een werknemer woont en werkt volledig in het Verenigd Koninkrijk voor een Britse werkgever. Wat moet hij doen?

Hij moet een specifiek visum op basis van punten aanvragen. Enkel werknemers die voldoende punten kunnen aantonen, geraken nog binnen in het Verenigd Koninkrijk.

De Britse overheid kent de punten toe op basis van de vaardigheden, de kwalificatie en het inkomen van de Belg. Hij moet minstens 70 punten halen om in het Verenigd Koninkrijk te kunnen werken.

Dit zal bijvoorbeeld het geval zijn indien hij:

  • al een jobaanbod van een Britse werkgever heeft gekregen (= 20 punten),
  • hij hooggeschoold is (= 20 punten),
  • een minimum jaarloon  kan voorleggen (= 20 punten), en
  • Engels kan spreken (= 10 punten).

Daarnaast moet de Britse werkgever optreden als sponsor.

Mijn werknemer werkt volledig in het Verenigd Koninkrijk. Hij verblijft ook in het Verenigd Koninkrijk. Wat moet hij doen?

Hij moet een visum hebben. Het Verenigd Koninkrijk heeft specifieke vereisten om een visum te bekomen. Om het visum te krijgen moet hij onder andere een Britse onderneming erkend als sponsor hebben. Wanneer er geen Britse erkende onderneming is, zal het moeilijk zijn om een Belg in het Verenigd Koninkrijk tewerk te stellen. Een oplossing zou zijn dat de Belgische onderneming een Brits filiaal of vestiging op het Brits grondgebied heeft.
Voor intra company uitwisseling van werknemers zijn er wel mogelijkheden voorzien om een visum hiervoor aan te vragen.

Mijn werknemer werkt in het Verenigd Koninkrijk. Hij rijdt elke dag met de Eurostar van en naar België. Wat moet hij doen?

Hij moet een visum hebben. Het Verenigd Koninkrijk heeft specifieke vereisten om een visum te bekomen. Om het visum te krijgen moet hij onder andere een Britse onderneming erkend als sponsor hebben. Wanneer er geen Britse erkende onderneming is, zal het moeilijk zijn om een Belg in het Verenigd Koninkrijk tewerk te stellen. Een oplossing zou zijn dat de Belgische onderneming een Brits filiaal of vestiging op het Brits grondgebied heeft.
Voor intra company uitwisseling van werknemers zijn er wel mogelijkheden voorzien om een visum hiervoor aan te vragen.

Ik stuur mijn werknemer tijdelijk naar onze Britse zusteronderneming om een opdracht uit te voeren. Wat moet er allemaal gebeuren?

De werknemer gaat een Intra-company Transfer visa moeten aanvragen om in het Verenigd Koninkrijk te mogen werken. Verder zal de Britse zusteronderneming moeten optreden als sponsor. De werknemer kan zijn arbeidsovereenkomst met u wel behouden op voorwaarde dat de ondernemingen deel uitmaken van dezelfde groep. Tenzij de werknemer £73.900 of meer per jaar verdient, moet hij ten minste 12 maanden bij u hebben gewerkt. Als het loon ten minste £73.900 bedraagt, is er geen sprake van zo een vereiste.

Ik detacheer mijn werknemer tijdelijk (100% tewerkstelling) naar het Verenigd Koninkrijk. Blijft hij onder de Belgische sociale zekerheid vallen?

Deze situatie is momenteel nog niet uitgeklaard en maakt onderdeel uit van de onderhandelingen. Van zodra we meer nieuws hebben, komen we hier op terug.

Wanneer er geen akkoord is, kan je de werknemer nog voor 6 maanden naar het Verenigd Koninkrijk detacheren onder de Belgische sociale zekerheid. Deze periode van 6 maanden kan eenmalig verlengd worden met een nieuwe periode van 6 maanden.

Deze situatie sluit mooi aan bij de Britse wetgeving die derdelanders voor 52 weken vrijstelt van Britse sociale zekerheidsbijdragen bij detachering.
Blijven ze langer dan moet deze situatie verder onderzocht worden.

Mijn werknemer werkt 3 dagen per week in België en 2 dagen per week in het Verenigd Koninkrijk. Waar moet hij zijn sociale zekerheidsbijdragen betalen?

Deze situatie is momenteel nog niet uitgeklaard en maakt onderdeel uit van de onderhandelingen. Van zodra we meer nieuws hebben, komen we hier op terug.

Wanneer er geen akkoord is dan lopen Belgen het risico om sociaal verzekerd te zijn in België en het Verenigd Koninkrijk.

Ik stuur een werknemer naar ons Brits filiaal uit. Deze detachering zal een aantal jaren duren. Hij wil zijn band met de Belgische sociale zekerheid niet verliezen. Welke opties zijn er?

Als de dekking onder de Britse sociale zekerheid niet voldoende is voor de werknemer dan kan de werknemer zich nog aansluiten bij de Overzeese Sociale Zekerheid.
 

De onderdelen 'Contracten' en 'Intellectuele eigendom' van deze FAQ kwamen tot stand in samenwerking met Monard Law en Gevers.

Logo's van Monard Law en Gevers

De onderdelen 'Werknemers' van deze FAQ kwamen tot stand in samenwerking met SD Worx.

SD Worx
ING
SD  Worx