Ondernemers 16 - Standpunt: Bert Mons: Begroting in evenwicht, groei vergeten

Met die bril heb ik de Septemberverklaring van de Vlaamse Regering gelezen. Dat Vlaanderen koers houdt richting een structureel begrotingsevenwicht, is een goede zaak. Begrotingsdiscipline is noodzakelijk. Maar ik mis de ambitie om tegelijk onze economie sterker te maken. Een begroting kan op papier op koers liggen, terwijl de motor die haar moet voeden steeds meer onder druk komt. En laat dat laatste nu echt wel aan de orde zijn…

Ondernemingen worstelen met hoge kosten, scherpe internationale concurrentie en geopolitieke onzekerheid. Ook het vertrouwen van gezinnen krijgt klappen, met gevolgen voor hun consumptie. Voor onze West-Vlaamse industrie komt dat allemaal samen. De aankondigingen van herstructureringen en mogelijke sluitingen moeten ons wakker schudden. Achter elke beslissing staan mensen, gezinnen, leveranciers en jarenlang opgebouwde kennis.

Dit was dus het moment om vertrouwen te geven. Om duidelijk te maken dat Vlaanderen zijn ondernemingen alle kansen wil bieden om hier te blijven investeren. Het begrotingsakkoord zet daarvoor te weinig stappen.

Laat ons ook erkennen wat goed is. De investeringen in infrastructuur blijven gevrijwaard en de innovatiesteun voor onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten bij ondernemingen wordt behouden. Ook de bijkomende belasting op de overdracht van familiale ondernemingen komt er niet. Dat is een belangrijke en juiste keuze. Familiebedrijven bouwen over generaties heen aan werkgelegenheid en lokale verankering. Hun opvolging bemoeilijken zou onze economie rechtstreeks verzwakken.

Maar het vermijden van een schadelijke maatregel maakt nog geen groeibeleid. Daarvoor zijn ook keuzes nodig die ondernemingen daadwerkelijk vooruithelpen.

Vooral op het vlak van opleiding wringt het. De RSZ-doelgroepenkortingen verdwijnen volledig en het Vlaams opleidingsverlof wordt verder afgebouwd. Tegelijk veranderen digitalisering en artificiële intelligentie de inhoud van jobs razendsnel. Onze ondernemingen zoeken mensen met de juiste competenties, terwijl de arbeidsmarktkrapte hardnekkig blijft.

Dan verwacht ik een ambitieus opleidingsoffensief. Een aanpak die werknemers helpt om mee te evolueren en ondernemingen ondersteunt om hun mensen sterker te maken. Bestaande instrumenten mogen kritisch worden bekeken. Maar wie ze afbouwt, moet een overtuigend alternatief bieden. Besparen op opleiding zonder een sterker antwoord klaar te hebben, schuift de rekening door naar morgen. Ook het afzwakken van het voorziene groeipad voor bijkomende onderzoeksmiddelen roept vanuit die toekomstgerichte blik vragen op.

Intussen mag de overheid grondiger naar haar eigen werking kijken. Een ernstig kerntakendebat kan duidelijk maken welke opdrachten noodzakelijk zijn, welke processen eenvoudiger kunnen en waar middelen efficiënter kunnen worden ingezet. Een concrete AI-strategie kan daarbij helpen: snellere dienstverlening, minder administratief werk en lagere werkingskosten. Ondernemers moeten dat ook voelen in minder regeldruk en snellere, rechtszekere vergunningen. Daar ligt voor mij de essentie van onze oproep tot een switch naar groei. Geef ondernemingen ruimte om te investeren. Versterk de competenties van mensen. Blijf inzetten op innovatie en infrastructuur. En toets elke maatregel aan zijn gevolgen voor productiviteit, concurrentiekracht en werkgelegenheid.

Ik verwacht van een regering dat ze de moeilijke begrotingskeuzes maakt én de toekomst voorbereidt. Zeker in stormachtige economische tijden moet ze durven investeren in wat ons sterker maakt.

Wie de begroting duurzaam op orde wil brengen, moet ervoor zorgen dat onze economie opnieuw vooruit kan. Groei verdient daarom een centrale plaats in elke begrotingsbeslissing.