Ondernemers & Co: Belexa Advocaten - Gebrekkig bedrijventerrein?
De rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, beoordeelde recent de aansprakelijkheid van de bewaarder van een bedrijventerrein naar aanleiding van een vrachtwagenbestuurder die vóór zonsopgang ten val kwam op het bedrijventerrein. De uitspraak is interessant omdat ze een mooie opsomming geeft van de principes die bij de beoordeling worden gehanteerd.
Nopens het bewijs
De rechtbank duidt eerst dat het slachtoffer bij een dergelijke vordering de bewijslast draagt. In het bijzonder moet het slachtoffer bewijzen dat:
- de zaak (het bedrijventerrein en in het bijzonder een verhoogde inrichting met 2 treden) een gebrek vertoonde; en
- dat dit gebrek de schade heeft veroorzaakt.
Belangrijk: een ongeval op zichzelf volstaat niet. Met andere woorden, het enkele feit dat iemand schade heeft geleden door een zaak, bewijst nog niet dat die zaak gebrekkig was.
Nopens het gebrek
Een zaak vertoont volgens het vonnis een gebrek wanneer zij een abnormaal kenmerk heeft dat in bepaalde omstandigheden schade kan veroorzaken. De rechter moet dus nagaan of de toestand van de zaak normaal dan wel abnormaal was. De vergelijking gebeurt niet met een volmaakt object. De rechter vergelijkt de zaak met een normale zaak van dezelfde soort en hetzelfde type, rekening houdend met wat men daar redelijkerwijze van mag verwachten.
Daarbij spelen de concrete omstandigheden de voornaamste rol. Concreet werd geoordeeld dat er in de gegeven omstandigheden niet noodzakelijk sprake is van een abnormaal kenmerk doordat:
- de 2 treden niet voorzien waren van een leuning;
- de 2 treden niet voorzien waren van een individuele markering of verlichting;
- de 2 treden geen identieke hoogte hadden.
De rechter houdt immers rekening met de volledige plaatsgesteldheid.
In het bijzonder hield de rechtbank rekening met het gegeven dat de site in zijn geheel voldoende verlicht was, dat er een (grote) gele stootpaal aanwezig was ter hoogte van de tweede trede en dat deze verhoogde inrichting zich uiteindelijk ook nog steeds bevond op een bedrijventerrein bestemd voor (zware) vrachtwagens.
Nopens latere aanbevelingen door de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk
Het slachtoffer haalde nog aan dat bij het latere bezoek door de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk (naar aanleiding van het arbeidsongeval) een verslag werd opgesteld met suggesties voor bijkomende maatregelen, zoals bijkomende verlichting of markering. Echter, volgens de rechtbank bewijst een dergelijke aanbeveling voor bijkomende veiligheid niet automatisch dat de eerder bestaande toestand hoe dan ook gebrekkig zou zijn.
Kan de beoordeling anders uitvallen?
Ja, het is perfect mogelijk dat de afwezigheid van een individuele markering of het gebrek aan leuning wél als een gebrek worden beschouwd indien de algemene omstandigheden anders zijn (bijvoorbeeld minder goede verlichting, terrein niet bestemd voor vrachtvervoer, afwezigheid grote gele stootpaal,…) . De doorslag ligt met andere woorden niet bij één afzonderlijk element, maar bij de vraag of de zaak in haar geheel de veiligheid biedt die men in die omstandigheden redelijkerwijze mag verwachten.
Mathieu Malfait
