Skip to main content

Wereldvreemde academici

  • 28/09/2018

Opmerkelijk nieuws uit Leuven deze week: een groep economen pleitte ervoor om de werkloosheidsuitkeringen te laten toenemen doorheen de tijd. Met andere woorden: hoe langer iemand werkloos is, hoe hoger de uitkering. Op z’n zachtst gezegd een nogal wereldvreemd voorstel. Dat schrijft Bart Van Craeynest, hoofdeconoom van Voka.

Bart Van Craeynest
Bart Van Craeynest ©Dann

De analyse waarop ze zich baseerden, en die bevestigd werd op basis van Zweedse cijfers, leverde nochtans interessante inzichten op. Het belangrijkste daarvan is dat de duur van de werkloosheid relevant is voor de mate waarin werkzoekenden reageren op financiële prikkels. Als de werkloosheidsuitkering aangepast wordt, dan zullen mensen die nog maar kort werkloos zijn daar meer op reageren dan mensen die al langer werkloos zijn. Van die vaststelling gaan naar de conclusie dat het beter zou zijn om de uitkeringen te laten toenemen doorheen de tijd is evenwel wel heel kort door de bocht. De redenering lijkt te zijn: ‘langdurig werklozen reageren niet meer op financiële prikkels, dus kunnen we ze evengoed meer uitkering geven’. Hoe dat zou kunnen bijdragen tot een beter werkende arbeidsmarkt is onduidelijk, maar dat was allicht ook niet de bedoeling van de betrokken economen.

Toch bevat deze analyse ook interessante inzichten voor de activering van de werklozen. Dat nieuwe werkzoekenden meer reageren op financiële prikkels impliceert dat het sneller laten dalen van de initiële uitkering effectiever zou zijn om mensen sneller terug aan het werk te krijgen. Voor langdurig werklozen, in België goed voor meer dan de helft van alle werklozen, bevestigt de analyse dat financiële prikkels alleen niet volstaan om hen te activeren. Enkel een combinatie van financiële prikkels, zowel voor de werkgever als voor de werkzoekende, en gerichte opleiding en begeleiding kan op dat vlak tot resultaten leiden. Hoe dan ook blijkt uit de praktijk dat het moeilijk is om langdurig werklozen te activeren. Dat pleit ervoor om koste wat het kost te vermijden dat er nog mensen bijkomen in die categorie. Ook in die zin valt het aan te raden om voor ‘nieuwe’ werklozen alle activeringsinstrumenten zo vroeg mogelijk in te zetten.

De Belgische arbeidsmarkt functioneert slecht. Er zijn te weinig mensen aan het werk, en tegelijkertijd raken de vele openstaande vacatures niet ingevuld. Hogere uitkeringen voor langdurig werklozen zullen op dat vlak niet voor verbetering zorgen. Hervormingen van de uitkeringen zijn een deel van het antwoord, maar moeten passen in een veel bredere aanpak van de inactiviteit. Daarbij moet trouwens ook verder gekeken worden dan de werkzoekenden. Vooral op het vlak van de niet-werkzoekende niet-actieven hinkt België in Europa achterop. Een echte beleidsfocus op iedereen aan het werk krijgen is de komende jaren aan de orde. Hogere uitkeringen naarmate iemand langer werkloos is, maken daar geen deel van uit.

Bart Van Craeynest - Hoofdeconoom Voka - bart.van.craeynest@voka.be 
IMU - Altez 0110
IMU - Sport Vlaanderen
VZW_IMU_GROUPS
ING
SD  Worx