Skip to main content
  • Nieuws
  • VPK op weg naar volledige zelfvoorziening

VPK op weg naar volledige zelfvoorziening

  • 13/12/2021

Een langetermijnvisie op duurzaamheid, visionaire investeringen in cleantech en een helder kringloopdenken: papier- en kartonproducent VPK was al circulair vooraleer die term uitgevonden werd. CEO Pierre Macharis over hun slimme papierstrategie, de Franse reconversieplannen en de onzekere energiebevoorrading. Ontdek hoe de nieuwe fabriek in Normandië sluitstuk wordt van de eigen papierproductie.

foto

 

Tekst Jan Van Gyseghem

Pierre Macharis (59) oogt ontspannen wanneer hij ons ontvangt op de hoofdzetel van VPK in Aalst. De vierde coronagolf woedt volop; de ziekenhuizen lopen weer vol, de bedrijfsparking van VPK leeg. “Kijk, er staan maar vijf wagens, en wellicht is de jouwe er één van. Nagenoeg al onze mensen uit administratie werken opnieuw van thuis.”

De rust van de parking is misleidend. VPK beleeft razend drukke en voorspoedige tijden. De groep verwacht 2021 af te sluiten met een omzet van 1,65 miljard euro. Daarmee nestelt de papier- en kartonproducent zich in de Europese top vijf. Een knappe prestatie voor een bedrijf dat in 1990 nog uitsluitend lokaal (België) actief was. Dat jaar zorgden Pierre en zijn broer Jean-Paul Macharis voor de aflossing van de wacht aan de leiding van de onderneming. Zij zagen snel dat de markt zou globaliseren.

Pierre Macharis: “Wij gingen ervan uit dat onze Belgische klanten die in een groter geheel opereerden of zouden worden opgenomen, misschien wel hun beslissingskracht zouden verliezen. De verwachting was dat wij wel zouden mogen blijven leveren op voorwaarde dat wij dit op meerdere sites over heel Europa konden. Die inschatting bleek juist.”

Vanaf de jaren negentig zet VPK zijn eerste stappen in het buitenland: Nederland, Frankrijk, VK, Polen. Lokale sterkhouders werden overgenomen of nieuwe fabrieken gebouwd.

Een strategie van sterk papier 

VPK surft slim en snel mee op het succesverhaal van papier en karton als moderne en duurzame grondstof en verpakkingsmateriaal. Pierre Macharis: “Papier is een natuurlijk materiaal waar geen hulpstoffen of chemie bij te pas komen. En, belangrijk: papier is binnen het jaar afbreekbaar. Natuurlijk moeten wij strijden tegen een overmaat aan verpakking en blijven er beperkingen in de toepassing van papier zoals vetten of vloeistoffen. Het credo is dan ook: gebruik het met mate.”

De CEO van VPK wil geen oordeel vellen over andere materialen en doet niet mee aan plastic bashing. “Het ene materiaal is niet beter dan het andere. Veel hangt af van de toepassing. Feit is wel dat een molecule papier gemakkelijker te hergebruiken is dan een molecule kunststof. En, men moet oog hebben voor de total cost of ownership bij het vergelijken van materialen.”
 

Eens de nieuwe Franse fabriek op volle toeren draait, zullen de 60 verwerkingseenheden van VPK over heel Europa massief karton, golfkarton en hulzen maken, uitsluitend op basis van papier uit de eigen VPK-papierfabrieken”

Pierre Macharis, CEO VPK

Een papiervezel wordt 8 à 9 keer gebruikt alvorens die definitief verdwijnt. Een gezond beheer van bossen moet de aanvoer van nieuw materiaal verzekeren, met goedkeuring door een ecologisch bekommerde publieke opinie. Overigens is het aandeel van ‘maagdelijk’ materiaal erg beperkt: de grondstof voor de productie van papier is immers 70% gerecycleerd papier. De beperkte fractie nieuw materiaal is nodig om het verlies door compostering en biodegradeerbaarheid te compenseren.

De ‘papierstrategie’ van VPK is gericht op het omzetten van lokale grondstof (oud papier) naar papier als beschermend materiaal (verpakking). VPK Packaging maakt golfkartonnen verpakking, Smart Packaging produceert verpakkingen in massief karton (beter geschikt in vochtige milieus) en Corex levert kokers en hulzen. Voor de inzameling en voorbereiding van oud papier richting VPK zorgen externe leveranciers. 

Pierre Macharis: “In de logistiek blijft de combinatie van een golfkartonnen doos op pallet met wikkelfilm, nog steeds een degelijke en goedkope oplossing. Er zijn wel een aantal randvoorwaarden: de stockage is moeilijk, het transport op afstand wordt snel te duur en je moet in staat zijn om alles just in time te leveren.”

Alles in huis

De VPK-waardeketen omvat een aantal papierfabrieken waarvan Oudegem (Dendermonde) de grootste is met een jaarcapaciteit van 550.000 ton. Op nummer twee volgt Straatsburg met een jaarproductie van 450.000 ton. Daarnaast telt VPK drie specialiteitenfabrieken: twee voor hulzen (Finland en Frankrijk-Dordogne) en één voor massief karton (Nederland). Samen zijn de productiecentra goed voor 1,2 miljoen ton papier dat VPK als grondstof zelf verder verwerkt. Om de volledige behoefte in de groep te voldoen, koopt VPK voorlopig nog 400.000 ton papier aan bij derde leveranciers. 

(lees verder onder de foto)

foto
De papierfabriek Blue Paper in Straatsburg waar jaarlijks 450.000 ton geproduceerd wordt. 

 

Daar komt binnenkort verandering in. VPK bereidt de omvorming voor van een Franse fabriek in het Normandische Alizay,  ten westen van Parijs. De fabriek zal straks, als zesde eenheid binnen de groep, papier produceren. Het bedrijf van de Thaise groep Double A maakte voorheen wit copy papier maar door de oprukkende digitalisering en het toegenomen thuiswerk, viel de vraag sterk terug. Pierre Macharis: “De meeste papierfabrikanten die het moeilijk hebben, maken papier om te bedrukken.”

VPK nam de fabriek over, 250 medewerkers en vergunningen inbegrepen. De papiermachines zelf, de energiecentrale en de waterzuivering van de fabriek in Alizay worden ingepast in de nieuwe VPK-constellatie die ‘bruin’ verpakkingspapier zal produceren. De snijfabriek wordt vervangen door een golfkartonfabriek. VPK is vertrouwd met dit soort ombouwoperaties; eerder werd een gelijkaardige operatie in Straatsburg succesvol afgerond.

Pierre Macharis: “De hele operatie in Alizay is een combinatie van een reconversie van een installatie, met de bouw stroomopwaarts, van een koolstofneutrale biomassacentrale die klaar is voor de Europese milieudoelstellingen van 2030. De Fransen mikken echt op de uitbouw van een circulaire industrie, het behoort tot hun plan de relance.”

De productie-eenheid van Alizay zal specifieke verpakking maken voor e-commerce.  VPK is nu al leverancier bij een aantal grote spelers in de sector die in de ruime regio rond Parijs actief zijn. De kritische massa is dus zeker aanwezig. Tien procent van de voorziene 450.000 ton papier zal ter plaatse worden verwerkt. Pierre Macharis: “Eens de nieuwe Franse fabriek op volle toeren draait, zullen de 60 verwerkingseenheden van VPK - gespreid over heel Europa en dicht bij de klanten – massief karton, golfkarton en hulzen maken, uitsluitend op basis van papier uit de eigen VPK-papierfabrieken.”

Later begint nu

Papier heeft de wind in de zeilen. No worries dus voor VPK? Pierre Macharis verwacht dat de globalisering zich onverminderd doorzet. Daarom wil hij de hele keten bij VPK versterken: van de intake van oud papier tot de levering van het afgewerkt product. Die ambitie reikt over heel Europa. Waar de positie onvoldoende sterk is zijn nog acquisities mogelijk, maar samenwerkingsverbanden behoren eveneens tot de mogelijkheden. Die aanpak moet zorgen voor de nodige schaalgrootte.

Ondertussen zet VPK voortdurend stappen vooruit op vlak van duurzaamheid en productontwikkeling. Pierre Macharis: “We zijn voortdurend bezig met de vraag hoe een product beter verpakt en beschermd kan worden, hoe de verpakking de beleving van een product kan vergroten en – in het geval van e-commerce: hoe kan een retourzending optimaler?“
 

foto
Bestaande papiermachine in Alizay die omgebouwd zal worden om gerecycleerd papier voor golfkarton te produceren.

 

Interesse in duurzaam ondernemen?

Meer informatie rond het Voka Charter Duurzaam Ondernemen.

Klik hier
Gent Jazz

Artikel uit publicatie