Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Voka investeert in leerstoel voor objectieve studie-oriëntering
Hans Maertens en Wouter Duyck
  • 06/01/2021

Voka investeert in leerstoel voor objectieve studie-oriëntering

In internationale vergelijkingen scoren we steeds minder goed op het vlak van onderwijs. Of het nu PISA is of het meer recentere TIMSS: we behoren al lang niet meer tot de kopgroep in Europa. Daarom investeert Voka in een leerstoel die de opdracht krijgt een instrument te ontwikkelen dat op een wetenschappelijke onderbouwde manier leerlingen helpt de juiste studiekeuze te maken. “Als we ervoor kunnen zorgen dat elk talent in Vlaanderen maximaal tot ontplooiing kan komen, dan kunnen we van Vlaanderen tegen 2030 weer een topregio maken”, zegt Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka.


Ga rechtstreeks naar 'alles over de leerstoel in feiten en cijfers'

Voka zal voor de leerstoel samenwerken met de Universiteit Gent en het onderzoeksteam onder leiding van professor Wouter Duyck. De diagnose die de professor op basis van de internationale vergelijkingen stelt over ons onderwijs is niet rooskleurig. “Sedert 2000 gaan we bijna stelselmatig achteruit, en op sommige vlakken zitten we zelfs in vrije val. Op het vlak van wiskunde bijvoorbeeld scoren onze 15-jarigen zo’n 40 PISA-punten slechter dan aan het begin van deze eeuw. 40 punten, dat komt ongeveer overeen met een volledig schooljaar. Cru gezegd zou je kunnen stellen dat de zittenblijvers van toen de gemiddelde leerlingen van nu zijn geworden. En het ziet er niet naar uit dat dit bij de komende metingen gaat beteren. Als we kijken naar het basisonderwijs, dan haalt vandaag de helft van de leerlingen de eindtermen voor wiskunde of Frans niet. Ik zie maar weinig actieplannen die deze situaties moeten remediëren.”

“De zittenblijvers van begin 2000 zijn de gemiddelde leerlingen van nu geworden.”

Professor Wouter Duyck

Hans Maertens: “We leven in Vlaanderen nog te veel van een zesjescultuur. Als we zes op tien halen in het onderwijs, dan zijn we tevreden. Maar die score zal onvoldoende zijn om tegen 2030 onze welvaart en welzijn te behouden en van Vlaanderen een topregio te maken.”

Professor Duyck: “Als we kijken naar de OESO-resultaten voor prestatiemotivatie, de goesting om uit te blinken, dan scoren de leerlingen in Vlaanderen het slechtst van heel Europa. Dat is een harde en pijnlijke kwantitatieve bevestiging van de zesjescultuur.”

Ambitie

Hans Maertens: “Omdat we ook in andere rankings erop achteruit gaan, hebben we bij Voka het plan ‘Samen Groeien’ opgesteld waarmee we met alle stakeholders in de maatschappij willen debatteren hoe we met Vlaanderen top kunnen worden op domeinen als duurzaamheid, gezondheid en digitalisering. Het onderwijs neemt hierin een essentiële plaats in want het is de motor van onze toekomst. Daarom dat we een hand willen uitsteken naar de onderwijssector om samen te werken aan meer excellentie in het onderwijs.”

“En met excellentie bedoel ik niet dat iedereen dezelfde excellente resultaten moet kunnen halen. Maar wel dat we in het onderwijs moeten streven naar excellentie om in elke jongere zijn beste talenten te kunnen detecteren en die maximaal tot bloei te laten komen in een optimaal studietraject. Net zoals je dat ook ziet in een voetbalploeg waar iedereen wordt ingezet op zijn sterktes.”
 

“Net zoals in een voetbalploeg moeten we ervoor zorgen dat alle leerlingen ingezet worden op hun sterktes.”

Hans Maertens

Professor Duyck: “Meer kwaliteit in het onderwijs past ook in het economisch verhaal van de productiviteitsgroei. Onderzoek heeft aangetoond dat als je erin slaagt elke gemiddelde leerling één IQ-puntje beter te laten presteren, en dat kan, dan wordt dat geassocieerd met 200 dollar extra bnp per kop per jaar. Voor Vlaanderen zou dat 2,4 miljard zijn. En je toppers  een puntje hoger laten scoren, zou nog eens dubbel zoveel opbrengen, dus 4,8 miljard.”

Omdat een gebrekkige studie-oriëntering een van de knelpunten is voor het kwaliteitsverlies in ons onderwijs investeert Voka in de leerstoel. Het doel van de leerstoel is om testen te ontwikkelen die leerlingen op basis van hun interesses, competenties en vaardigheden een duwtje in de rug richting juiste studiekeuze kunnen geven. Het project krijgt de werknaam ‘Voka Talent Centrum’. “Wij vonden het belangrijk dat we zo’n testen voor Vlaanderen konden objectiveren met wetenschappelijke bewijzen. Dat is ook nodig, want zo’n oriëntering gaat enkel opbrengen als hij ook echt werkt”, zegt Hans Maertens. 

Professor Duyck: “Vandaag bestaan er in Vlaanderen te weinig wetenschappelijke instrumenten om leerlingen en hun ouders te helpen een goede keuze te maken voor het secundair onderwijs. Het gevolg is dat er keuzes gemaakt worden op buikgevoel, waar ons fameus watervalsysteem een van de rechtstreekse gevolgen is. ASO wordt daarbij als meer hoogwaardig gezien dan technische en beroepsgeoriënteerde opleidingen. Dus leerlingen proberen vaak eerst daar, en als het niet lukt, ‘zakken ze af’. Op die manier moeten in Vlaanderen elk jaar bijna 20.000 leerlingen heroriënteren.

Hans Maertens: “We hebben de ambitie om excellent te zijn. En dat betekent ook excellent zijn in onze technische en beroepsgeoriënteerde richtingen. Als ik zie welke technologische evoluties erop ons afkomen, op het vlak van energie, auto-elektronica, …. dan gaan we niet anders kunnen dan overal de lat hoog te leggen.”

Iedereen gelijk is niet iedereen gelijk

Begrippen als gelijkekansenbeleid en inclusie maken een wezenlijk deel uit in het onderwijsdebat. Volgens professor Duyck zal een objectieve studie-oriëntering tot betere kansen leiden voor de zwaksten. “Als klassenraden een advies moeten geven, dan zullen ze dat naar best vermogen doen. Maar toch valt niet uit te sluiten dat er een zeker bias zit op het advies. Bij een objectieve test tellen sociale achtergrond of afkomst niet mee.”

Hans Maertens: “Er bestaat ook geen dichotomie tussen inclusie en excellentie. Het gaat over bij iedereen het beste van zichzelf naar boven te brengen en dat te versterken.”

Wouter Duyck: “En wanneer leerlingen zich gesterkt voelen in hun talenten en op de juiste plaats zitten, dan zal dat een positieve invloed hebben op hun prestatiemotivatie, hun ambitie en geluksgevoel.”

Hans Maertens: “Zo gaan we met iedereen vooruit. Het is daarvoor dat we het doen. We willen investeren in de lange termijn. Ons tijdsperspectief is 2030. Zo willen we ons steentje bijdragen in deze belangrijke maatschappelijke kwestie en we reiken de hand uit naar het onderwijsveld en de overheid om hier mee de schouders onder te zetten.”

Alles over de leerstoel in vraag en antwoord

VZW_IMU_ALTEZ
VZW_IMU_GROUPS
VZW - IMU - Multiburo

Artikel uit publicatie

Domestic Services
Banque de Luxembourg
Deloitte
ING
Logo Mensura
Proximus
SD  Worx
BovaEnviro+
G4S
Soundfield
Jobat