Van 'jobs, jobs' naar 'mensen, mensen'

22/11/2018 , Sandy Panis - Redacteur

"Er is geen alleenzaligmakende oplossing voor de krapte op de arbeidsmarkt", zegt Philippe Muyters, Vlaams minister van Werk, Economie, Innovatie en Sport. Hij werkt op verschillende fronten om oplossingen te bieden. "Maar we gaan het wel samen moeten doen", zegt hij. "Politici, werknemers, werkgevers, onderwijs: we zullen allemaal een steentje moeten bijdragen."

Philippe Muyters
Philippe Muyters ©Chak Lopez

Voka en Vlaams minister Muyters zijn verre van onbekenden voor elkaar. Als gedelegeerd bestuurder van het Vlaams Economisch Verbond stond hij mee aan de wieg van Voka, waar hij Paul Kumpen kon meemaken als een van de grote drijfveren achter de oprichting. Nadien werd hij gedelegeerd bestuurder bij Voka tot hij in 2009 in de politiek ging.

De sociale dialoog is sterk geëvolueerd de afgelopen tien jaar. Gaat het de goede richting uit?

"Dat is dubbel. Ik heb prachtige zaken gezien. Het werk dat de SERV onder het voorzitterschap van Hans Maertens deed op het vlak van werkbaar werk bijvoorbeeld, de vooruitgang die we boekten op het vlak van opleiding, ... Langs de andere kant merk ik nog te vaak conservatieve reacties. Een voorbeeld is het dossier rond e-commerce. Vakbonden stelden zich weinig flexibel op, maar ook heel wat werkgevers hielden de boot af. Komt daarbij dat heel ons arbeidsrecht bijzonder ouderwets is, wat jammer genoeg niet mijn bevoegdheid is. Al die factoren maakten dat we de boot van e-commerce wat gemist hebben. Ik denk dat met alles wat op ons afkomt op het vlak van artificiële intelligentie, digitalisering en robotisering we samen moeten werken aan de toekomst. In de praktijk en op de werkvloer merk ik dat dat kan. Onze bedrijven zijn nu al op heel wat vlakken slimme volgers, met succes. Ze groeien en bloeien, en creëren nieuwe jobs."

De jobs zijn er inderdaad, maar vandaag worden ondernemingen geconfronteerd met een krapte op de arbeidsmarkt. Wat wil u daaraan doen?

"Er is niet één alleenzaligmakende oplossing. We gaan alle langdurig werklozen screenen: we kijken over welke competenties ze beschikken en hoe we ze in een traject naar werk kunnen steken. We gaan dat doen via werkplekleren, opleiding, IBO's, ... Na zo'n opleiding willen we de werkloze een job kunnen aanbieden: we steven naar een verdubbeling van het aantal mensen dat langs deze weg een baan vindt."

"Ten tweede willen we meer feedback van werkgevers over sollicitanten die afgewezen zijn. Op basis daarvan zullen wij gericht kunnen opleiden en remediëren op tekortkomingen. Ten derde werken we met VDAB aan een platform waar werkzoekenden makkelijker een gepaste job zullen vinden. Het platform zoekt veel breder dan enkel op basis van diploma's of cv's. Dankzij artificiële intelligentie zal rekening gehouden worden met competenties, eerdere ervaringen, interesses. Dat betekent natuurlijk dat werkgevers hiervoor moeten open staan. En dan nog een belangrijke: we gaan vanaf januari economische migratie makkelijker maken dankzij een dynamische knelpuntberoepenlijst. Niet enkel voor hooggeschoolden, maar ook voor middengeschoolden."

En dan is er ook nog de groep van 60-plussers, waar ook heel wat SWT'ers bijzitten. Hoe denkt u die meer aan de slag te krijgen?

"Voor hen zal via het doelgroepenbeleid een RSZ-korting gelden. Wat het SWT betreft: dat systeem heeft 25 jaar geleden misschien zijn merites gekend, maar tijdens deze krapte op de arbeidsmarkt is het totaal verkeerd de mensen het signaal te geven dat ze niet meer beschikbaar moeten zijn voor de arbeidsmarkt. Kijk naar wat er onlangs gebeurde bij Carrefour waar mensen van 56 op SWT werden gezet. En die zouden wij dan moeten kunnen activeren? Dus ja, ik ben zeker voorstander dat die wet gewijzigd wordt."

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat door de toenemende digitalisering en robotisering niet meer jobs wegvallen dan dat erbij komen?

"Dat is iets van alle tijden. Weet jij nog wat een porder is? Dat was iemand die 's morgens met een stok door de straten ging om mensen wakker te maken. Ik kan me inbeelden dat die bij de introductie van de wekker ook even de wenkbrauwen hebben opgetrokken. Kijk naar de secretaresses van tien jaar geleden en de assistentes van nu: ook hun job is totaal veranderd. De oplossing ligt in opleiding, voortdurend bijleren. De leerplicht is niet tot 18 maar tot 67 jaar."

"Ten tweede denk ik dat we in Vlaanderen het verschil kunnen maken door te focussen op waar we nu al goed in zijn en niet door in alles de beste te willen zijn. Samen met de onderzoekswereld, de universiteiten en het bedrijfsleven hebben we een oefening gemaakt in welke domeinen we moeten investeren om zo snelheid te kunnen pakken. En die tactiek werkt. Zo kunnen we groeien, zo creëren we jobs."

Gaan we in de toekomst over voldoende geschikte profielen beschikken om die jobs in te vullen?

"Wij zetten daar alleszins volop op in. Met projecten als Super Nova bijvoorbeeld willen we het grote publiek, maar zeker ook de jongeren, warm maken voor technologie en artificiële intelligentie. We promoten STEM-richting, doen aan wetenschapscommunicatie, we organiseren digiklassen, ... Tel daarbij het systeem van duaal leren dat we afgelopen legislatuur hebben uitgerold, en ik ben heel optimistisch dat we er in zullen slagen om alle jobs ingevuld te krijgen."