Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Toekomstindicator: "Grote uitdagingen voor Limburgse economie"
  • 14/09/2020

Toekomstindicator: "Grote uitdagingen voor Limburgse economie"

De Limburgse economie kende een boerenjaar in 2019, maar kreeg door COVID-19 een flinke klap in de eerste jaarhelft van 2020. Dat blijkt uit de berekeningen van de Toekomstindicator. Die publicatie brengt de economische gezondheid van Limburg in kaart. “In combinatie met een historische achterstand op Europese topregio’s maakt dat er dringend actie vereist is”, luidt Karin Van De Velde, voorzitter van Voka – KvK Limburg, de alarmbel. “We zijn trots op onze ondernemers, maar willen met deze publicatie de kat de bel aanbinden. Onze overheden moeten zo snel mogelijk schakelen opdat onze bedrijven kunnen excelleren.”

TI

Vlnr. Tom Vandeput (gedeputeerde), Kris Claes (directeur belangenbehartiging & talent, Voka - KvK Limburg), Lydia Peeters (Vlaams minister van openbare werken en mobiliteit), Jos Lantmeeters (gouverneur) en Karin Van De Velde (voorzitter, Voka - KvK Limburg)

 

(U kan de volledige Toekomstindicator hier downloaden

De activiteit en prestaties van Limburgse ondernemingen zijn afhankelijk van drie belangrijke factoren: talent, innovatie en internationalisatie. Als een regio sterk scoort op deze drie vlakken, gaat de economie een voorspoedige toekomst tegemoet. Daarom hanteert Voka – Kamer van Koophandel Limburg de formule E=TI². Om economisch te excelleren (E) moet een regio sterk scoren op Talent (T), Innovatie (I) en Internationalisering (I).

Grijze middenmoot in Europa

De Limburgse economische resultaten in 2019 zijn positief volgens de Toekomstindicator. Met een samengestelde indicatorwaarde van 138,55 scoort Limburg een stuk beter dan Vlaanderen (123,89). De eerste corona-impact maakt wel duidelijk dat het niet allemaal rozengeur en maneschijn is.

Daarnaast zet de Regional Competitiveness Index, een Europese vergelijkende studie, de resultaten in perspectief. Die bekijkt meer dan zeventig verschillende indicatoren gaande van infrastructuur, over gezondheid tot digitalisering. In 2019 moet Limburg maar liefst 55 Europese regio’s voor zich dulden. “Zelfs wanneer we vergelijken met onze peer-regio’s, regio’s waar Limburg zich aan kan spiegelen, zitten we in de grijze middenmoot. Dit om maar aan te geven dat we er, ondanks de sterke resultaten van de voorbije jaren, nog niet zijn. We moeten ambitieus durven zijn om de top te bereiken”, aldus Karin Van De Velde.

Grafiek TI
Bron: Voka - KvK Limburg.


Corona-impact

De Voka-voorzitter licht ook de scores toe die de Toekomstindicator aan Limburg en Vlaanderen toekende. Karin Van De Velde: “In 2014 hebben we de resultaten van alle deelindicatoren binnen zowel Vlaanderen als Limburg gelijkgesteld op 100 indexpunten. Dit laat ons toe de evoluties doorheen de tijd én ten opzichte van elkaar helder weer te geven. We namen tevens ook data op van de eerste jaarhelft van 2020 om onze aanbevelingen te kunnen baseren op de noden van vandaag. We willen kort op de bal spelen”

"Het is belangrijk om ook de economische impact van het coronavirus permanent te monitoren."

Kersvers gouverneur Jos Lantmeeters juicht deze aanpak alvast toe: “Het is belangrijk om ook de economische impact van het coronavirus permanent te monitoren. Vanuit de verschillende overheden zijn er al heel wat maatregelen genomen. Het is nu zaak om in iedere nieuwe fase adequaat te handelen vanuit alle bestuursniveaus om zo de Limburgse economie terug te lanceren en de welvaart te garanderen.”

Logistieke troeven valoriseren

Export is cruciaal in het Limburgs economisch weefsel. Met 26.669 exportcertificaten die samen 1,2 miljard euro vertegenwoordigen, is het belang groter dan ooit. Op basis van de eerste zes maanden van 2020 kunnen we weliswaar stellen dat deze groeicurve dit jaar een abrupt einde zal kennen. Het aantal buitenlandse investeringen lag in 2019 eveneens historisch hoog, maar het totale investeringsbedrag daalt dan weer. Het afronden van de infrastructuurwerken uit het SALK-uitvoeringsplan en het inperken van de beroepsmogelijkheden moeten onze provincie een stuk aantrekkelijker maken voor buitenlandse spelers. 

“Het logistieke potentieel van onze regio is enorm. Naast transport via de weg moeten we inzetten op goederenvervoer via het spoor en het water, enkel zo kunnen we onze logistieke troeven valoriseren en de modal shift realiseren. We blijven onder andere inzetten op een goede ontsluiting van Limburg en de opwaardering van het Albertkanaal”, stelt Vlaams minister van mobiliteit en openbare werken Lydia Peeters.

"Naast transport via de weg moeten we inzetten op goederenvervoer via het spoor en het water."

De innovatieve prestaties verschillen sterk voor de verschillende deelindicatoren. Met 8.221 starters, begonnen er nooit meer Limburgs een nieuwe zaak. Dit terwijl de innovatiesteun voor onze provincie, terug daalde. 49% van de Limburgers is op één of andere manier bezig met wetenschap en techniek, een historisch hoogtepunt. Al moet hierbij een eerste voorbehoud worden gemaakt. Volgens de RegionalCompetitivenessIndex liggen we hiermee dichter bij pakweg Piemonte (38,4%) dan Stockholm (66,7%).

Tom Vandeput, gedeputeerde van Economie en voorzitter POM: “Met SALKturbo hebben we de ambitie om het beter te doen in de Europese competitiviteitsindex. Met een provinciaal innovatieprogramma, een Limburgse Green Deal, een provinciale digitale agenda, zeven nieuwe bedrijfscampussen en de ontwikkelfunctie van POM, zullen we bijdragen aan een sterke economische relance. Wij lanceren de komende maanden ons uitvoeringsplan zodat vanaf 2021 de uitvoering kan starten. 150 miljoen euro die voorzien is door Europa voor Limburg als erkende transitieregio,zullen hierbij worden ingezet.”

Mismatch arbeidsmarkt blijft

Op vlak van talent kijkt de Toekomstindicator naar de arbeidsmarkt en het onderwijs. “Corona zorgde ervoor dat de ratio werkaanbod – werkloosheid voor het eerst sinds lang terug wat daalde. Dit lijkt de krapte op de arbeidsmarkt te verminderen, maar niets is minder waar. De mismatch tussen vraag en aanbod blijft immers in stand. Daarnaast kunnen we in Limburg slechts 70,85% van de uittreders op de arbeidsmarkt opvangen met jonge intreders”, zegt Kris Claes, directeur belangenbehartiging en talent bij Voka - KvK Limburg, over de arbeidsmarkt.

Het onderwijs moet optimaal presteren om de vergrijzing enigszins op te vangen. In de STEM-opleidingen lukt dit meer dan aardig. Ondanks de dalende populatie kozen 3.848 leerlingen voor een STEM-richting. Meteen het hoogste aantal in de laatste negen jaar.

Een tegengesteld effect is te zien in BSO- en TSO-richtingen waar maar liefst 17% minder Limburgse jongeren voor kozen in 2019 in vergelijking met 2010. Het Limburgs aandeel studenten hoger onderwijs zakt dan weer terug tot 11,64%. Enkel kijkend naar het universitaire niveau zakt dit aandeel zelfs terug tot 10,67%.“De UHasselt blijft hét middel om deze teloorgang een halt toe te roepen, maar dan moet ze wel échte, structurele ontwikkelingsmogelijkheden krijgen”, aldus Claes.

15 aanbevelingen

Voka stelde recent het Plan Samen Groeien voor waarin het berekende dat er tien jaar lang 2% duurzame groei nodig is om de toplanden bij te benen. Duurzaamheid, welzijn en digitalisering zijn de pijlers waarop ingezet moet worden. Op basis van de resultaten van de Toekomstindicator, de corona-impact en de internationale benchmark doet Voka – KvK Limburg alvast vijftien concrete aanbevelingen om dit te realiseren.

Aanbevelingen internationalisering

1) Het dienstenaandeel in onze export doen stijgen.

2) Een evenwichtig en ondernemersvriendelijk handelsakkoord bij de Brexit.

3) Onze euregionale troef valoriseren door de infrastructuurwerken uit het SALK-uitvoeringsplan af te ronden.

4) Buitenlandse investeerders aantrekken door het investeringsklimaat te verbeteren en beroepsmogelijkheden in te perken.
 

Aanbevelingen innovatie

5) De magische 3%- en 1%-norm voor investeringen versneld realiseren.

6) O&O-middelen decentraliseren zodat innovatie wijdverspreid wordt.

7) Een snelle uitrol van het 5G-netwerk als katalysator voor digitalisering.

8) Regelluwe kaders om innovatief beleid mogelijk te maken.
 

Aanbevelingen Talent

9) Een flexibele arbeidsmarkt waarbij medewerkers gericht ingezet kunnen worden.

10) Het activeren van inactieven om de vergrijzing mee op te vangen.

11) Een verlenging van de termijn van Limburg als ontwrichte zone.

12) Levenslang leren zodat medewerkers de juiste skills hebben voor de arbeidsmarkt van morgen.

13) Structurele uitbreidingsmogelijkheden voor de UHasselt.

14) Afstemming duale opleidingen op de noden van de arbeidsmarkt.

15) Verdere uitrol van graduaatsopleidingen voor het hoger beroepsonderwijs.
 

TI

 

Contactpersonen

Senne Poelmans

Adviseur belangenbehartiging

Jeroen Verbeeck

Coördinator pers & communicatie

BVI Bekkevoort
VDAB
ING
Logo Mensura
Proximus
SD  Worx
Logo KPMG
Logo Hands
alk
Logo JAM
Ethias
Trixxo