Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Opleiden wordt het nieuwe rekruteren
Wim Adriaens
  • 13/02/2020

Opleiden wordt het nieuwe rekruteren

Een gedroomde toekomst?
De economie van (over)morgen in 20 columns

Welk gelaat hebben onze economie & arbeidsmarkt in 2040? 
Die vraag beantwoorden 20 prominente Oost-Vlaamse ondernemende mensen in 2020, elk vanuit hun eigen ervaring en expertise.

Een visionaire blik op overmorgen, ongecensureerd door Wim Adriaens, gedelegeerd bestuurder VDAB.

Inleiding

120.000 extra Vlamingen aan het werk en een werkzaamheidsgraad van 80%: dat is de doelstelling die de nieuwe Vlaamse regering zich heeft gesteld voor de komende legislatuur. Daarmee wordt de lat hoog gelegd, en dat is goed. Werk creëert welvaart, maar biedt ook op persoonlijk vlak veel meerwaarde. Werk geeft zin, structuur, sociale contacten, betrokkenheid bij de maatschappij én een inkomen.
De huidige werkzaamheidsgraad in Vlaanderen is 76%, met een sterke toename in de jongste jaren. Dit is voor Vlaanderen de hoogste werkzaamheidsgraad ooit. Maar ook andere landen en regio’s zitten niet stil. Landen zoals Zweden (82,6%), Tsjechië (79,9%) en buurlanden Duitsland (79,9%) en Nederland (79,2%) noteren hogere cijfers. De werkzaamheidsgraad in Vlaanderen is bovendien ook ongelijkmatig verdeeld. Bij mensen jonger dan 55 jaar zit Vlaanderen aan de Europese top, met werkzaamheidsgraden van ruim 90% bij hooggeschoolden en personen geboren in België. 55-plussers, kortgeschoolden, personen geboren buiten de EU en personen met een arbeidshandicap zijn een stuk minder vaak aan het werk; bij deze groepen doet Vlaanderen het minder goed dan de meeste andere Europese landen. Ook jongeren tot 24 jaar zijn minder aan het werk.

Elk talent telt

20 columnsVlaanderen telt momenteel ook 184.000 werkzoekenden, waarvan ongeveer 118.000 of 64% uitkeringsgerechtigd zijn. 80% (!) van deze groep heeft hoogstens een diploma van het secundair onderwijs. Bij wie zich (nog) niet aanbiedt op de arbeidsmarkt – de zogenoemde niet-beroepsactieven – ligt het scholingsniveau niet hoger. Tegelijk zien we vooral de vacatures voor hooggeschoolden een hoge vlucht nemen in Vlaanderen. Bijna de helft van de vacatures in 2018 was gericht op hooggeschoolden. Ziedaar de mismatch op onze arbeidsmarkt. 
Deze mismatch leidt tot krapte, steeds meer vacatures raken niet ingevuld. Een krapte die zich in het komende decennium zal doorzetten, want de volgende jaren brengen een massale uitstroom van babyboomers, zodat we vanaf 2023 zelfs een afname van het aantal Vlamingen op beroepsactieve leeftijd verwachten. Voor elke 100 Vlamingen die de arbeidsmarkt zullen verlaten, zullen er slechts 82 instromen vanuit de schoolbanken. Opportunistisch bekeken krijgen we dus de unieke kans om voor elke Vlaming een perspectief te creëren op deelname aan de arbeidsmarkt. We zullen iedereen nodig hebben om de vacatures in te vullen. Elk talent zal tellen. 
De eerste stap: leer het aanwezige talent zien. VDAB neemt al langer de ‘competenties’ van mensen - wat ze kennen en kunnen – als aanknopingspunt om de match te maken met vacatures. Mensen die via de schoolse loopbaan er niet in geslaagd zijn om een diploma of certificaat te behalen, bieden we zo een aanknopingspunt om hun zoektocht naar werk te starten. Tegelijk leren we werkgevers verder kijken dan de klassieke, ‘luie’ selectieparameters zoals diploma en ervaring, want ook de vacatures zetten we om in competenties, met de vraag om als werkgever de focus te leggen op die competenties die echt het verschil maken. 
Eenmaal het talent zichtbaar is gemaakt, moet de werkgever bouwen aan een traject dat de m/v op maat opleidt. VDAB biedt vele vormen van werkplekleren aan waarmee de afstand tot de arbeidsmarkt kan verminderd worden, zoals de beroepsverkennende stage, de werkervaringsstage, de opleidingsstage, de beroepsinlevingsstage en de individuele beroepsopleiding. Op deze weg willen we verder gaan waarbij we in de eerste maanden van de tewerkstelling en via een gedeelde inspanning met de werkgever de werknemer blijven ondersteunen en versterken. Opleiden wordt het nieuwe rekruteren.

De aantrekkende schouw

Met korte opleidingstrajecten de vele kortgeschoolden succesvol loodsen naar de voornamelijk      hooggeschoolde vacatures is evenwel niet realistisch. We moedigen werkgevers dan ook aan om te denken in leerladders en ontwikkelpaden (upskilling pathways). De kans is groot dat in de eigen organisatie reeds het potentieel aanwezig is om, met een beperkt extra competentieversterkend traject, de opstap te maken naar die knelpuntvacature. Zo komt er ruimte  bij de minder geschoolde profielen vrij. Zo’n aanpak vergroot de loopbaanperspectieven van het eigen personeel én de kansen op een succesvolle instroom.  Met dit model van ‘de aantrekkende schouw’ worden interne en externe talenten maximaal aangesproken. Zo wordt opleiden ook het nieuwe retentiebeleid. Elke organisatie die in de toekomst nieuwe talenten wil werven en ontwikkelen, zal zich moeten heruitvinden als ‘lerende’ organisatie, waarin mensen systematisch een leer- en loopbaanperspectief krijgen aangereikt, nieuwe talenten worden opgeleid en bestaande werknemers worden opgeschoold. 

Tot slot moeten we ook elke burger overtuigen om het stuur van zijn of haar loopbaan in eigen handen te nemen. Het is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van het individu zelf om proactief na te denken over welk loopbaanpad hij ambieert, en welke acties er nodig zijn om daar te geraken. Met AI-gedreven loopbaantools wil VDAB elke Vlaming in dit denkproces aanmoedigen, stimuleren en faciliteren. Als het van ons afhangt zal de Vlaamse arbeidsmarkt in 2040 er dus een zijn waar elk talent telt, elk talent participeert, en elke werkgever een talentbeleid voert, met werkplekleren, leerladders en ontwikkelpaden.

 

Wim Adriaens in 2040

In 2040 ben ik 62, maar dat is een cijfer, meer niet. Fysiek ben ik op mijn toppunt. Langs een goed uitgebouwd netwerk van fietssnelwegen verplaats ik mij regelmatig naar een van de vele projecten waar ik aan meewerk, samen met mensen van verschillende generaties, waar ik elke dag veel van opsteek. Tussendoor drink ik een koffie in de stad, terwijl ik online een paar leerfilmpjes bekijk over iets wat me in het laatste overleg heeft geprikkeld. In netwerkvorm werk ik samen met vele leuke mensen met elk hun eigen inzichten uit verschillende sectoren en technologieën, heel verrijkend! Over diversiteit en inclusie spreekt niemand meer; dat is intussen zo vanzelfsprekend, die woorden zijn zó jaren 20...

 

Gallerij

Wim Adriaens
Wim Adriaens
Wim Adriaens

Elke burger moet het stuur van zijn loopbaan in eigen handen nemen

Domestic Services
Banque de Luxembourg
Deloitte
ING
Logo Mensura
Proximus
SD  Worx
BovaEnviro+
GutzandGlory
G4S
Soundfield
Jobat