Met vallen en opstaan: Stef Van de Gehuchte is back in business na hersentumor

07/11/2018

In oktober 2016 kwam het leven van ondernemer Stef Van de Gehuchte (45) abrupt tot stilstand. Hersentumor. Goedaardig, maar de complicaties na de operatie waren niet min. Hij leerde opnieuw eten, drinken, lopen en ondernemen. Een ontwapenend gesprek met een man die meer dan ooit in het leven staat, als mens en als ondernemer. Zijn levenslessen krijgt u er gratis bij.

Stef Van de Gehuchte

Tekst Sam De Kegel – foto Wim Kempenaers

“Welkom in onze urban jungle”, zegt Stef Van de Gehuchte. We zijn in het kantoor van vertaalbureau Blue Lines op Dok Noord, omsingeld door planten. Van de luchtzuiverende soort, zoals sanseveria’s. Aan de muren hangen oude spellingsplaten, over de lange en korte klinkers. “Huiselijk, hè? Meer groen maakt werknemers productiever. Ik kom vaak in bureaus die heel mooi zijn, maar geen ziel hebben.” 

Stef Van de Gehuchte, volbloed ondernemer, richtte samen met vennoot Sofie in 2004 het Gentse vertaalbureau Blue Lines op. Stef is vertaler van opleiding, maar besefte al snel dat zijn passie elders lag. Sofie vertaalde wel heel graag en via de collega van een vriend - soms moet je ook wat geluk hebben - kregen ze de kans om een vertaalopdracht uit te voeren voor de Europese Commissie (EC). “Ik was net gestopt met vertalen in bijberoep, Sofie was net zelfstandig geworden.” De eerste vertaling was een schot in de roos, en de volgende dag kregen ze de vraag of ze ook naar het Frans konden vertalen. “Wij zijn geen native speakers, maar Sofie kwam uit het Franstalige vertaalmilieu en kende een paar goede vertalers. Voor we het goed en wel beseften wilde de EC ons inlijven voor tien Europese talen en hadden we een vertaalbureau. Als je de homepage van Barroso (voorzitter van EC tussen 2004 en 2014, red.) al die jaren naar het Portugees mag vertalen, als klein Gents bureautje, dan opent dat veel andere deuren.”
Blue Lines specialiseerde zich in creatieve vertalingen van commerciële teksten - al doen ze ook technische vertalingen -  voor onder andere Vlerick Business School, Moët Hennessy, Elia, Shurgard, Deloitte en  imec. Ze worden door hun klanten ook steeds meer ingeschakeld voor copywriting.
Hun succesrecept: streng geselecteerde moedertaalsprekers. Vandaag telt Blue Lines zeven werknemers (allen projectcoördinatoren) en ruim 600 freelance vertalers, die uit alle continenten komen. “De vertaalmarkt is verzadigd - elke straat heeft bij wijze van spreken drie vertaalbureaus - maar de meerderheid speelt op prijs. De kwaliteit is middelmatig, zelden consistent. Al onze freelancers testen we eerst, en onze vertaaltest is echt ‘gemeen’.” 

Diagnose: RIP

Een creatieve vertaler zal het in de toekomst altijd winnen van machine translation, zegt Stef kordaat. Humor, tone of voice en culturele bagage krijg je niet zomaar in een algoritme. Zie het als een ode aan het creatieve, menselijk brein en nét daar werd Stef geraakt, nu twee jaar geleden. Op 13 oktober 2016 lag hij op de operatietafel, een maand eerder had hij het verdict gekregen: hersentumor. “Er waren veel zaken die niet klopten, maar om mij naar een dokter te krijgen, moest ik al halfdood zijn. Ik kon me minder goed concentreren, liep extreem moe, had gigantisch veel koppijn en af en toe werd het 2 à 3 seconden zwart voor mijn ogen, alsof ik een zweepslag in mijn nek kreeg. Ik hoorde ook minder goed aan mijn linkeroor. Ik werkte gewoon verder, ik dacht dat stress de boosdoener was, en iedereen heeft weleens stress.”
Toen hij een NKO-arts bezocht voor zijn dochter, vroeg Stef of de arts ook even naar hem wou kijken. “Hij onderzocht me en schreef RIP op een papier. Rest in peace, dat ziet er niet goed uit, dacht ik. (lacht) RIP staat echter voor ‘ruimte-innemend proces’, een doktersterm voor een groeiende tumor in de hersenen. Die duwde op de hersenstam. De druk in mijn hersenen was extreem hoog.”

Het echte besef kwam pas na de operatie, ook omdat Stef er veel slechter uitkwam dan aanvankelijk gedacht. Stef: “De hersenchirurg was een autoriteit in zijn vakgebied, maar een hersenoperatie is een riskante ingreep. Ik had één kans op vier dat mijn aangezichtszenuw zou geraakt worden, en dat is ook gebeurd. Toen ik wakker werd, voelde ik dat mijn mond helemaal was scheefgezakt, één oog kreeg ik niet meer dicht. Kort nadien kreeg ik een interne bloeding, wat het herstel aanzienlijk vertraagde. Ik kon niet meer eten, drinken, stappen. Een mens is daar niet op voorbereid, hoe positief je ook bent. Ik was 15 uur onder totale verdoving, ook dat heeft een grote impact op je lichaam. Na de operatie heb ik twee maanden mijn hoofd niet kunnen bewegen door de pijn, waardoor ik nu verkorte nekspieren heb. Maar vooral mentaal had ik het bijzonder moeilijk. Ik wist letterlijk niet meer wie ik was. Ik wist niet of mijn reacties normaal waren. Je bouwt dertig jaar aan wie je bent, aan je identiteit. Je bouwt een zelfbewustzijn op en plots was dat allemaal weg. Intellectueel wist ik niet meer hoe ik moest reageren op zaken. Ik voelde me hulpeloos en was afhankelijk van de input van anderen.” 

Stef sloot zich eerst af van de buitenwereld. Hij wou niet dat mensen hem zo ‘zwak’ zagen. “Ook mijn directe omgeving probeerde ik te ontzien, omdat je fysiek al afhankelijk bent van hen”. Gelukkig vond hij veel steun in zijn huisdokter, een vertrouwenspersoon. “Hij zei: ‘Je moet door een rouwproces. Wie je ooit was, ben je kwijt. Je moet een nieuw persona opbouwen en dat zal tijd vragen.’ Na zes maanden vond ik beetje bij beetje mezelf terug.” 

Tijd om na te denken

Stef Van de Gehuchte (CEO Blue Lines)
Stef is tot op vandaag halfzijdig verlamd in het gezicht. Zijn mond hangt nog een beetje scheef, zijn tong voelt verdoofd aan alsof je van de tandarts komt, zijn linkerooglid werkt niet meer, maar hij ziet wel uit beide ogen. Ook het traanklier van zijn linkeroog werkt niet meer. Hij doet vaak drupjes in zijn linkeroog om ontstekingen te vermijden door uitdroging. En zijn linkeroor is helemaal doof. “Het is al veel beter nu, hoor”, spreekt de optimist in hem. “Ik noem het kleine ongemakken. Als iemand roept, weet ik nooit vanwaar het geluid komt, of op netwerkevents kan ik moeilijk volgen als er veel lawaai is. Maar ik kom van ver. Ik moest weer leren eten en drinken. Uit zo’n tuitbekertje, zoals een baby.” 

Stef creëerde een nieuwe versie van zichzelf. Willens nillens, maar elk nadeel heb zijn voordeel, zei een begenadigde voetballer ooit. “Soms hoor ik dat ik nu aangenamer ben. Ik was vroeger nogal aan de arrogante kant. Ik kwam nogal intimiderend over, zelfs een beetje sarcastisch. Nu zijn de scherpe kantjes er blijkbaar wat af. Ik stel me ook  kwetsbaarder op dan vroeger. Hoe kan je emotioneel en intellectueel groeien als je niet openstaat voor feedback?”

Door zo lang uit roulatie te zijn, kwam hij ook tot nieuwe inzichten. “Ik had het geluk dat ik mijn kennis goed gedocumenteerd had zodat de collega’s zonder mij voort konden. Anderen konden mijn rol overnemen, zoals de onderhandelingen met klanten. Je bent als kmo-bedrijfsleider niet goed bezig als je team helemaal afhankelijk van jou is.”
“Nog een voordeel: door zo lang out of business te zijn, heb ik veel kunnen nadenken over het bedrijf. Het cliché zegt: je moet niet in je bedrijf werken, maar aan je bedrijf. Voorbeeld: elke zomer worstelden we met onvoldoende capaciteit van vertalers. Maar door té operationeel bezig te zijn, zagen we de oplossing niet. Daarom raad ik nu collega-ondernemers aan om minstens één dag per week fysiek niet aanwezig te zijn op hun bedrijf. Doe iets leuks, check vooral je mail niet, want die mail regeert jou. Schakel je mails door naar je medewerkers. En maak elke week een kleine SWOT-analyse. Wat werkt er, wat niet, en waarom werkt het niet. Je zal zo veel sneller tot inzichten en oplossingen komen. Denk aan de lange termijn in plaats van ad hoc brandjes te blussen.”

Sense of urgency

Blue Lines bestaat nu vijftien jaar, maar is nog maar vijf jaar strategisch bezig, vindt Stef. “Ik ga nu veel sneller mijn ‘klankborden’ aanspreken, zoals een paar gevestigde ondernemers met wie ik af en toe ga lunchen. Ik kijk op naar mannen die durven schalen, zoals de oprichters van Showpad en Teamleader. Wijs is ook zo'n 'wijs' verhaal van straffe ondernemers. Ik voel een enorme sense of urgency. Wij, Vlamingen, denken soms te ver door waardoor we niet durven springen. Wat is het ergste wat er kan gebeuren? Dat je idee niet werkt, dat je tijdelijk faalt. Maar uit dat falen leer je. Kill je ideeën niet te snel en denk niet té ver vooruit. Bouw liever je idee stap voor stap uit.”

De zaken gaan goed. Dit jaar groeit Blue Lines ruim 30%. Het deed een rebranding van zijn website en logo en trekt nieuwe, grote kmo’s aan die actief zijn in minstens twintig markten. “Weet je, zo’n ziekte is vaak nog taboe onder ondernemers. Maar wij zijn ook maar gewone mensen, geen superras, hè. Durf erover praten. Ik heb mijn ziekte snel gedeeld met mijn netwerk via een blogpost. ‘Ik heb goed en slecht nieuws.’ Het slechte nieuws: ik heb een tumor. Het goede nieuws: hij is goedaardig, maar ik ga voor onbepaalde tijd uit zijn. Klanten kregen duidelijkheid. Ik zei ook: ‘Ik zal niet gemist worden, want ik heb een schitterend team achter mij.’ Ik zie die tumor soms echt als een nieuwe start. Bijna als een zegen zelfs. OK, nu overdrijf ik misschien, je mag dat schrappen. (lacht). Wat ik wil zeggen: door noodgedwongen maanden aan de kant te staan, ben ik tot inzichten gekomen die er anders misschien niet waren gekomen. Door te operationeel te denken. Een fout die heel veel kmo-leiders maken. Onze inzichten zijn omgezet in concrete stappen en we denken nu veel strategischer.” 

Mens sana in corpore sano, staat er nog op zijn papiertje. “Ik bereid me vaker schriftelijk voor, opdat ik niets vergeet. Soms laat mijn geheugen me nog in de steek. Iedereen zou moeten weten dat ons brein ook beweging nodig heeft, gezonde voeding, gezonde lucht, wat sport. Ik moet nu kwartdood zijn om naar de dokter te gaan,” lacht hij uitbundig. 
Zijn grootste geluk is zijn dochter, nu tien. “Ik heb negen maanden niet voor haar kunnen zorgen. Toen ze me tien dagen na de operatie voor het eerst terugzag – ik had eerst nog een metalen ‘drain’ die uit mijn hoofd stak, en dat kan een kind niet plaatsen – was ze heel bang om me aan te raken, uit vrees dat ik zou breken. Voor haar was dit alles misschien nog het meest ingrijpend!” 


4 x wise words om je business te boosten

  1. Schakel op tijd je netwerk in zodat je altijd een klankbord hebt. En zeker als startuup, om je product of dienst te valideren.
  2. Het is beter ooit iets geprobeerd te hebben dan nooit iets geprobeerd te hebben, dichtte Herman de Coninck ooit. Of zoals het lang op Stefs LinkedIn stond: It’s better to regret something you have done, than something you haven’t. 
  3. Ontsnap als CEO af en toe uit uw bedrijf. Lange wandelingen stimuleren de creativiteit. “Veel meetings met Sofie, mijn vennoot, doen wij trouwens al wandelend.”
  4. Neem op tijd en voldoende vakantie. “Als je de discipline hebt om je mails door te schakelen, ga je in die acht weken meer inzichten krijgen dan in de overige tien maanden.”