Hoger onderwijs, slimmere financiering

16/05/2018 , jonas.deraeve@voka.be

Hoger onderwijs moet op een slimmere manier gefinancierd worden, stelt de jongste Voka Paper ‘Hoger onderwijs, slimmere financiering’. De kwaliteit van het Vlaamse hoger onderwijs is uitstekend, maar we zien een aantal problemen. Studenten vinden hun weg niet door de veelheid aan opleidingen en verliezen te veel tijd doorheen hun studietraject. Extra overheidsmiddelen zijn niet de zaligmakende oplossing. We moeten vooral bestaande middelen beter inzetten en meer private middelen aanboren.

  • Bestaande publieke middelen voor het hoger oHoger onderwijsnderwijs moeten beter ingezet worden. 
  • Hogescholen moeten ondernemender worden om private aandeel financiering te kunnen opkrikken.
  • Tegen het einde van de volgende legislatuur moet modernisering rond zijn.

Voka pleit voor een verschuiving van een aantal parameters in de publieke financiering om zo doelmatiger de gewenste objectieven te bereiken: een relevant onderwijsaanbod, hoger studiesucces, rationalisatie, innovatieve lesvormen, internationalisering, levenslang leren en excellent onderzoek. Een slimmer financieringsmodel moet hogescholen en universiteiten belonen die hier werk van maken. We doen daarom een aantal concrete aanbevelingen:

  1. Herzie de puntengewichten zodat de STEM- en bedrijfsgerichte opleidingen, die vandaag ondergefinancierd worden, hun terechte financiering krijgen.
  2. Beperk de inputfinanciering. Vandaag ligt de nadruk van de financiering te veel op het aantrekken van nieuwe studenten en te weinig op het studiesucces van de studenten.
  3. Hervorm het leerkrediet zodat studenten sneller heroriënteren.
  4. Sanctioneer weinig bezette opleidingen, mits uitzonderingen, om een rationeler studieaanbod te verkrijgen.
  5. Zet in op samenwerking en afspraken tussen onderwijsinstellingen om het studieaanbod verder te rationaliseren.
  6. Stimuleer innovatieve lesvormen door financiële incentives te voorzien.
  7. Honoreer het post-initieel aanbod, en stimuleer zo levenslang leren.
  8. Beloon instellingen die inzetten op internationalisering door het aandeel mobiele studenten mee te nemen als parameter in de financiering.
  9. Als er voor het hoger onderwijs middelen bijkomen door het verder optrekken van de publieke uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling tot op de 1%-norm, dan moeten die prioritair gaan naar toegepast onderzoek.
  10. Onderzoek de mogelijkheid, in overleg met de academische wereld, om andere parameters te gebruiken naast de aantallen doctoraten, publicaties en citaties om de onderzoeksmiddelen te verdelen over de instellingen.

“Voka pleit voor een verschuiving van een aantal parameters in de publieke financiering om zo doelmatiger de gewenste objectieven te bereiken.”

De overheidsmiddelen kunnen dus efficiënter aangewend worden, maar ook het private aandeel in de financiering kan omhoog. De hogeronderwijsinstellingen moeten hiertoe nog ondernemender worden. Als zij sterk inzetten op bijvoorbeeld een uitgebreid aanbod levenslang leren, een nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, het valoriseren van onderzoeksresultaten of het binnenhalen van internationale innovatiemiddelen, moeten zij hiervoor ook beloond worden door extra publieke financiering. Dit kan door het aandeel private financiering mee te laten tellen als een parameter in de verdeling van de publieke financiering.

Om het hoger onderwijs te moderniseren en te versterken moeten deze aanbevelingen deel uitmaken van het volgende regeerakkoord. Het maatschappelijke debat kan dan ten volle gevoerd worden tijdens de volgende legislatuur. Dat geeft de beleidsmakers ook voldoende tijd om het wetgevende werk voor te bereiden en af te ronden voor het einde van de volgende regeerperiode.

Lees hier de volledige paper

Jonas De Raeve - Adviseur Onderwijs - jonas.deraeve@voka.be - 0473 76 65 07