Skip to main content
  • Nieuws
  • Groen Licht Vlaanderen en Esylux voeren pleidooi voor Human Centric Lighting

Groen Licht Vlaanderen en Esylux voeren pleidooi voor Human Centric Lighting

  • 28/06/2021

In top 10-lijstjes rond ergonomisch werken ontbreekt het af en toe en toch is het onmisbaar in ons leven: licht. “Wij hameren al jarenlang op het belang van integratieve verlichting. Het zorgt voor meer productiviteit en de mentale en lichamelijke invloed is enorm”, zeggen zowel Groen Licht Vlaanderen als Esylux.   

Bij Volvo Trucks is er een test gelopen in één bepaalde area in de fabriek. Uit de bevraging van de betrokken arbeiders kwam naar boven dat het aangenamer werken was.
"Bij Volvo Trucks is er een test gelopen in één bepaalde area in de fabriek. Uit de bevraging van de betrokken arbeiders kwam naar boven dat het aangenamer werken was."
 
Tekst Laurens Fagard

De voorbije jaren schakelden massaal veel bedrijven over naar ledverlichting. De drijvende kracht? Meestal energiebesparing. Want dat heeft een rechtstreekse impact op de kosten. “Maar het is veel meer dan dat. Licht draait ook rond visueel comfort”, aldus Catherine Lootens, Cluster Manager bij Groen Licht Vlaanderen, een consortium waarin alle belangrijke organisaties die bezig zijn met verlichting vertegenwoordigd zijn, van studiebureaus tot groothandels en fabrikanten. Ook Esylux, een Duitse ontwikkelaar van intelligente automatiserings- en lichtoplossingen is aangesloten bij de vzw. “Wij kunnen de inspanningen van Groen Licht Vlaanderen enkel toejuichen want de hele sector is ermee gebaat”, vertelt Gunter De Laeter. Hij stuurt het Belgische en Franse kantoornet voor Esylux aan.  

Licht onderbelicht 

Hoe is het gesteld met de gemiddelde lichtkwaliteit in bedrijven? “Niet al te bijster”, zegt Catherine (foto hieronder). “Er wordt nog te veel gekeken naar wat de terugverdientijd is in de omschakeling naar ledverlichting. Als bedrijven willen focussen op ergonomie zullen ze misschien verstelbare werktafels en bureaustoelen kopen, terwijl je met licht ook al veel kan verwezenlijken in comfort en welzijn.”

“Met dynamisch licht kan je aanpassingen doen in lichtniveau en kleurenspectrum, wat voor bepaald soort werk nodig is. Daarnaast heb je ook biodynamisch licht. Daarmee wek je ’s ochtends veel licht op hetgeen nodig is om onze biologische klok te resetten. De hoge lichtintensiteit is vaak gekoppeld aan hogere lichtkleuren. ’s Avonds worden lagere lichtsterktes met een warmere kleurtint aangehouden. In donkere wintermaanden kan kunstlicht dus helpen om het bioritme beter af te stemmen.” 

Catherine Lootens (Groen Licht Vlaanderen)

“En die dynamische verlichting is nodig”, treedt Gunter bij. “De verlichtingssterkte in de meeste kantoren schommelt rond 500 lux. Als je weet dat er op een bewolkte dag 10.000 en op een zonnige dag 100.000 lux aanwezig is en je bovendien 90% van de tijd op kantoor doorbrengt, zegt dat genoeg. In feite leven we in biologische duisternis. Daarnaast is de kleurtint van verlichting meestal standaard ingesteld op 3.000 of 4.000 Kelvin. Via onze systemen proberen we alles modulair te maken zodat iedereen zijn of haar verlichtingssterkte en kleurtint kan kiezen.” 

(lees verder onder de quote)

We leven in biologische duisternis.

Catherine Lootens (Groen Licht Vlaanderen)

Van rook- naar lichtpauze

Dat licht een enorme invloed heeft op het lichaam is volgens Catherine niet helemaal onlogisch. “Waarom hebben we het hele jaar door zo lekkere aardbeien? Omdat ze in de sector werken met lichtrecepturen. En wat je met planten kan doen, lukt ook bij mensen. Het is een belangrijk aspect dat we met Groen Licht Vlaanderen aankaarten bij werkgevers en preventiediensten.”  

“Verlichting van een kantoorgebouw neemt in vele gevallen nog geen 5% van de totaalkost in beslag. Dan kan je met integratieve verlichting, waarin je alles van armaturen tot regelsystemen meeneemt in een volledig lichtontwerp, al veel doen. Je moet er wel rekening mee houden dat je grotere vermogens nodig hebt om ‘s ochtends meer licht te kunnen geven.

Maar op het einde van de rit balanceer je dat uit omdat je op andere momenten van de dag dan weer minder licht nodig hebt. Ik zeg vaak tegen mensen om in de voormiddag eens buiten te gaan. Zo zou je op termijn rookpauzes kunnen vervangen door lichtpauzes. Als dat minder evident is, kan kunstlicht zeker een alternatief bieden.” 

“Er zijn eigenlijk alleen maar voordelen voor bedrijven en hun werknemers”, vertelt Gunter (foto rechts). “Betere verlichting draagt bij tot een verhoogde motivatie, loyaliteit en productiviteit. Met human centric lighting kan je slaapproblemen en gezondheidsklachten mee helpen verminderen. Als je uitgerust bent, maak je minder fouten en verlaagt het werkverzuim.” 

Gunter De Laeter (Esylux)

Wetenschappelijke consensus

Naast het wetenschappelijk onderzoek van KU Leuven (Laboratorium voor Lichttechnologie) dat Groen Licht Vlaanderen mee ondersteunt en communiceert, is er wereldwijd in medische en technische academische kringen consensus dat biodynamisch licht de mens alleen maar ten goede komt. “Voldoende verticaal licht op het oog tussen 9 en 12 uur ’s ochtends en van het correcte spectrum zorgt voor een betere synchronisatie van de biologische klok. Dat geeft aanleiding tot een betere nachtrust.”, geeft Catherine mee. De hormonen melatonine en cortisol spelen hierin een prominente rol. Andere factoren zoals bloeddoorstroming en vertering zijn ook verbonden aan dat circadiaans systeem.” 

“Nu is men volop bezig om de effecten van productiviteit te meten. Er is bestaat geen twijfel over dat er een toename is, maar het is nog moeilijk aan te tonen welke schaal die zal aannemen. Daarvoor is er data nodig op lange termijn. Hoe dan ook is het effect al enorm, zelfs indien het verschil beperkt zou blijven tot 1%. Bij Volvo Trucks is er een test gelopen in één bepaalde area in de fabriek. Uit de bevraging van de betrokken arbeiders kwam naar boven dat het aangenamer werken was. Verder onderzoek is echter nodig om te weten welk effect de juiste ledverlichting nog meer heeft op de medewerkers.” 

“De grootste uitdaging de komende jaren wordt bedrijven overtuigen in wat de technologie allemaal al kan”, vertelt Gunter. “Het lastenboek vormt dikwijls het eerste struikelblok omdat men kiest voor de goedkoopste oplossing. Welzijn en comfort krijgen te weinig plaats in het terugverdienmodel van verlichting. Ook installateurs van lichtoplossingen zien er nog te vaak tegenop om de technologie gebruiksklaar te maken. Ze denken onterecht dat het te moeilijk is maar met onze plug-and-playsystemen proberen we dat te doorbreken.” 

Volgens Catherine komt het erop neer om verlichting bij het begin van de bouwketen te steken. “Het maakt deel uit van het totaalplaatje van geconnecteerde systemen. Op die manier kan je een integrator meenemen die al de technologieën combineert met elkaar. Maar dat lukt alleen als de eindklant overtuigd is van de meerwaarde. We richten ons verhaal meer en meer naar preventiediensten die vanuit hun rol bedrijven mee kunnen sensibiliseren. Er is nog een lange weg te gaan, maar er is licht aan het einde van de tunnel.” 

Benieuwd hoe je je thuiswerkplek goed kan verlichten?

Groen Licht Vlaanderen schreef er 10 tips over.

Hier bekijken

Licht integreren in een volledige duurzaamheidscheck van jouw bedrijf?

Dat is een slimme zet, want ondernemingen die inzetten op duurzaam ondernemen zijn weerbaarder, efficiënter en weten meer talent te behouden.

Meer info op de pagina van Voka Charter Duurzaam Ondernemen (VCDO). 

Interesse in duurzaam ondernemen?

Meer informatie rond het Voka Charter Duurzaam Ondernemen.

Klik hier

Artikel uit publicatie

Domestic Services
Banque de Luxembourg
Deloitte
ING
Logo Mensura
Proximus
SD  Worx
BovaEnviro+
G4S
Soundfield
Jobat