Skip to main content
Geert Moerman twittert
  • 03/10/2019

Geert Moerman twittert

Op Twitter deelt Geert Moerman kort en krachtig zijn visie op ondernemerschap, economie, politiek en het leven zoals het is. U kan hem volgen onder de twitternaam @Geert_D8. In Ondernemers geeft hij maandelijks een uitgebreidere commentaar bij enkele opvallende tweets.

Kopenhagen: autovrije stad of sterk staaltje citymarketing?

In 2003 was ik de eerste keer in Kopenhagen voor een professionele workshop. Eén dag en één nacht in een ijskoude en donkere februarimaand. Ik had het beeld overgehouden van een wat verlaten Amerikaanse stad in de Midwest met hoge gebouwen en brede wegen. Weinig volk op straat ook, iedereen schuilde voor het sombere weer. 
De laatste jaren duikt Kopenhagen overal op in de lijstjes als één van de meest duurzame steden ter wereld, zeker als het om mobiliteit gaat. Een voorbeeld voor elke stad die de auto wil bannen en bewoners en bezoekers massaal op fiets of openbaar vervoer krijgt, vrij en vrolijk.

Deze zomer namen we de Volvo-boot van Gent naar Göteborg, en reden terug met de auto via Stockholm naar Kopenhagen. Ons hotel, het hippe Citizen M, ligt aan het stadhuis van Kopenhagen. Vanop onze kamer op de 7e verdieping viel op hoeveel auto’s langs het stadhuis voorbijreden. Toen ik mijn verwondering hierover op twitter deelde, kreeg ik te horen dat dit de stadsring was en het dus logisch is dat er veel wagens rijden. Een weg die dwars door de stad gaat, tussen het stadhuis en het centraal station, is dat wel een ‘ring’?

Verder heeft Kopenhagen een aantal verkeersvrije winkelstraten. Goed zo, maar ik ken geen enkele Europese grote stad waar dit niet het geval is. De autoluwe zone in de straten rond deze winkelkern is niet echt uitgebreid. Meer nog, vele kaaien met prachtige zeventiende-eeuwse huizen worden als parkeerplaats gebruikt. Alsof je op de Graslei nog zou parkeren. Ik vond het wat zonde. Het beleid ten aanzien van auto’s vind ik in Kopenhagen eerlijk gezegd helemaal niet bijzonder. We reden daarna door naar Hamburg en die stad is veel autoluwer, zeker weten.
Wat wel waar is: er rijden veel fietsen in Kopenhagen en er zijn brede fietspaden, ook in het centrum van de stad. Er zijn overigens ook veel wandelaars en elektrische steps. Eigenlijk is er veel van alles in Kopenhagen. Precies alsof iedereen op de openbare weg rondrijdt, fietst of wandelt. 

Ik heb mijn observaties gedeeld met Kopenhagen-fans. Ze waren niet zo tevreden met mijn bedenkingen, omdat het beeld van een idyllisch fietsparadijs waar geen wagen tussen laveert, werd doorbroken. Maar echt weerwerk tegen mijn gedetailleerd beeldmateriaal kwam er niet. Wel blijkt er slechts een beperkte metrolijn in Kopenhagen te zijn, relatief weinig ondergrondse parkeergarages en fel toegenomen toerisme. Dat zijn verklaringen voor het drukke straatbeeld. Interessant ook: de vele nieuwe fietsverbindingen en bruggen zorgen ervoor dat men minder in het openbaar vervoer moet investeren. Fietsen is veel goedkoper en efficiënter. Dat is alvast een interessante insteek. En verder herinner ik me van deze reis vooral het progressieve Stockholm en mijn ingehouden adem in het boeiende Hamburg.

Gent legt elke vorst het vuur aan de schenen

Deze zomer De Bourgondiërs gelezen, een veelgeprezen boek dat minder makkelijk leest dan de plaats op de boekenlijsten doet vermoeden. Gelukkig zijn er schema’s zodat je kan volgen wie afstamt van wie, wie met wie huwt en hoe de vorstendommen voortdurend wijzigen. Oorlogen en een uitgekiende huwelijkspolitiek doen slag om slinger nieuwe conglomeraten ontstaan. De familiale banden hou je dus best in kaart om het historisch geharrewar een beetje te volgen.
Maar er is één constante: een groot deel van het huidige Frankrijk bestond al en in Duitsland en omliggende landen was er het Roomse rijk (jawel, zonder Rome). Daar tussenin liggen wij.
Wij, dat is in de 15e eeuw het Bourgondische rijk, een bufferstaat met als ruggengraat het rijke Vlaanderen, later aangevuld met delen van het huidige Nederland en Wallonië. En enigszins onverwacht -door een huwelijk- ook de streek rond Dijon, de wijnstreek waar de pinot noir de goddelijke Bourgogne voortbrengt. De Benelux als bufferstaat is dus geen politieke constructie als antwoord op de veroveringsdrang van Napoleon, zoals we op school hebben geleerd, maar bestaat al veel langer. En ook Engeland speelde een hoofdrol in onze contreien, door de economische impact van de wol- en textielhandel. Nil novi sub sole, dus.

Wat opvalt, is de wreedheid en het bedrog als leidraad. De 15e eeuw kende praal en pracht, maar de mores waren nog heel primitief. Meedogenloze veldslagen, moorden, branden, plunderingen, ontvoeringen waren schering en inslag, ook in de adellijke families en koningshuizen. Zo nodigde Jan zonder Vrees, de Bourgondische vorst, zijn neef Lodewijk van Orléans, de plaatsvervangende Franse vorst, uit om te onderhandelen bij de Barbette-poort in Parijs. Huurlingen kliefden hierbij het hoofd van Lodewijk in stukken met een bijl. “Van zijn linkeroog tot rechteroor liep een diepe wonde, een vreselijke scheur waarlangs zijn hersenen naar buiten puilden”, verwoordt Bart Van Loo het plastisch. Elf jaar later neemt de Franse kroonprins Karel wraak voor de moord op zijn vader door Jan zonder Vrees te liquideren bij een onderhandeling op de brug van Montereau. En zo gaat het vrolijk door, 500 bladzijden lang.

Gent speelt een hoofdrol in dit boek. Toen als tweede rijkste Vlaamse stad, na Brugge. Gent is altijd een soort eigenzinnige runner-up geweest, want Brugge kwijnde weg en Antwerpen kwam in de plaats. En Gent bleef Gent. Geen koning kon of wou de stad echt onderwerpen. Luik werd in de as gelegd, de adel in Brugge uitgemoord, maar Gent kwam steeds weg met zijn recalcitrant gedrag door af en toe eens vergiffenis te vragen in een wit slaapkleed, blootvoets en met strop rond de hals. En ja, Filips van Artevelde, zoon van de legendarische Jacob, werd opgehangen door de Fransen na een overmoedige veldslag-te-veel. Maar verder bleef Gent ongedeerd, een gelukje doorheen de geschiedenis of de competentie om ons gedacht te zeggen zonder onherstelbare brokken te maken? En Gent was steeds rijk, ook machthebbers houden hun geldmachine liever op gang dan ze te vernielen. Steden zijn machtiger dan staten, ze zijn niet inwisselbaar voor een of ander tijdelijk politiek construct. Nog een bedenking bij het huidige Vlaanderen, België en Europa, neofieten in historisch perspectief.

Contactpersoon

Geert Moerman

Gedelegeerd bestuurder

Domestic Services
Banque de Luxembourg
Deloitte
ING
Logo Mensura
Proximus
SD  Worx
BovaEnviro+
G4S
Soundfield
Jobat