"Duurzaamheid zit in ons DNA"

25/10/2017

Paul Hegge (Lineas Group)Lineas Group, de grootste private spoorwegmaatschappij voor goederentransport in Europa, is door z’n corebusiness zelf al doordrongen door duurzaamheid. “Het zit in ons DNA”, zegt directeur Public Affairs Paul Hegge. “Goederentransport via het spoor is sowieso veel milieuvriendelijker dan het wegtransport of het vervoer van cargo via binnenwateren en oceanen. Maar ondanks het feit dat duurzaamheid in onze genen zit, blijven we de lat steeds hoger leggen, voor onszelf en de toekomst van de planeet.”

Lineas Group, de vroegere B Logistics-dochter van de NMBS, heeft een heel traject van transitie achter de rug. In 2015 werd het voormalige NMBS Logistis omgevormd tot de private Lineas Group. Directeur Public Affairs Paul Hegge: “Dat gebeurde met Frans-Zwitsers durfkapitaal. De NMBS blijft wel nog voor 30 procent aandeelhouder naast het management dat ook aandeelhouder is. We kwamen van 5.000 werknemers en slankten af naar een dynamische organisatie met 1.900 medewerkers. We hebben de organisatiestructuur grondig gewijzigd waarin we werken met kleinere teams die zelf meer kunnen beslissen, meer verantwoordelijkheid nemen en zo meer dynamiek in het bedrijf brengen. Zo creëren we ondernemerschap in ons bedrijf. We hebben wel nog altijd heel wat mensen vanuit de NMBS in dienst zodat we die expertise binnen het bedrijf houden, maar die kunnen we door de dynamischere organisatiestructuur optimaliseren.”

“Ondanks de afslanking van het personeelsbestand, vervoeren we vandaag nog altijd dezelfde hoeveelheid als voor de privatisering van het bedrijf, zijnde 5.900 miljoen ton/kilometers. Dat konden we bereiken door werk te maken van de ‘modal shift’. Die visie begint vorm te krijgen door de creatie van het ‘Green Xpress Network’, een netwerk van snelle, rechtstreekse treinen die (bijna) op dagelijkse basis rijden en een hoge betrouwbaarheid halen. Het nieuwe aan dat netwerk is dat verschillende ladingen van staal, chemicaliën, consumentengoederen, van paletten tot containers gebundeld worden.”

Extra verbindingen

“Vroeger bijvoorbeeld vertrok alle dagen een trein van Arcelor Mital Gent naar Antwerpen, Gremberg (Duitsland), Mannheim om zo in Basel aan te komen. Dat duurde toen 7 dagen. Er ging veel tijd verloren doordat treinen in rangeerstations telkens opnieuw samengesteld moesten worden. Elk vertrek houdt ook een hele veiligheidsprocedure in zoals een schouwing van alle wagons. Als je een trein van 700 meter lang hebt, dan moet de technieker al 1.400 meter stappen voor de schouwing alleen. We konden aan de klant slechts in 75 procent van de gevallen zeggen op welke dag de wagons op bestemming aankomen. Dat moest veel beter en daarom werken we nu met rechtstreekse verbindingen. Het lijkt simpel, maar in het spoorverkeer is het dat niet. We stellen nu één keer een trein samen en die vertrekt. In 95 procent van de gevallen kunnen we de klant meedelen op welke dag en welk uur die aankomt. In plaats van 7 dagen doen we er nu 2 dagen over. En in plaats van 30 wagons zitten we nu aan 120 wagons. Die expressdiensten willen we op heel wat Europese bestemmingen uitbouwen. Zo willen we dit jaar en volgend jaar in totaal nog een tiental bestemmingen toevoegen. Tegen 2020 hopen we 20 tot 30 extra verbindingen te realiseren. Niet onbelangrijk: na enkele maanden van aanloopverliezen, is het volledige netwerk vandaag rendabel, geen evidentie in een sector met hoge vaste kosten. Het ‘Green Xpress Network’ maakt vandaag nog maar 10 procent van het volume van Lineas uit, maar elk jaar willen we daarin fors groeien.”

“Het grote voordeel is dat er in België nog genoeg spoorcapaciteit is. Zeker in Antwerpen- Noord, waar één van de grootste rangeerstations van Europa is gevestigd. Bovendien zijn er in Antwerpen twee types van rangeersystemen die we kunnen gebruiken. Het eerste systeem is het rangeren van wagons die via een heuvel via verschillende sporen aan elkaar gekoppeld worden en zo een trein vormen. Het andere systeem is de containers zelf van wagon naar wagon verplaatsen. De combinatie van beide systemen maakt dat we op één lijn alle types containers kunnen vervoeren.”

“Kleinere teams die zelf meer kunnen beslissen, brengt meer dynamiek en ondernemerschap in ons bedrijf”

30 procent groei

De ambitie van Lineas Group is om fors te groeien. Hegge: “Volgend jaar willen we niet alleen een positieve kasstroom boeken, maar ook nettowinst. Dat lijkt niet evident voor een spoorvrachtmaatschappij in Europa, maar door het efficiënter maken van onze processen, moet dat lukken. We verwachten tussen nu en 2030 een groei van bijna 30 procent van het goederentransport. Al die cargo kan niet over de weg vervoerd worden, aangezien het wegverkeer eigenlijk op z’n limiet zit. De congestie op het wegennet is zodanig groot dat een groei van het vrachtvervoer daar eigenlijk alleen maar voor meer files en verkeerschaos zal leiden. Wij willen die groei van het goederentransport opvangen met het spoorvrachtvervoer. Dat is nog altijd de meest milieuvriendelijke oplossing en het zal overigens nodig zijn om de klimaatdoelstellingen te halen. Transport over het water is bijlange zo ‘groen’ niet als wat mensen denken. Spoorvervoer is dat wel en dan is Lineas Groep hét alternatief waar iedereen meer zou moeten op inzetten. We willen één procent per jaar groeien in een stijgende markt en willen ons volume in vijf jaar tijd verdubbelen. Onze maatschappelijke impact is enorm. We leveren de maatschappij zo’n 200 miljoen euro op als we kunnen blijven groeien. Dat uit zich in minder files en minder vervuiling en uitstoot van CO2. We willen tegen 2012 32.409 trucks van de weg halen, of beter gezegd: vermijden dat die erbij zouden komen door de groei van het wegtransport.”

Klimaatdoelstellingen

“Onze missie ligt eigenlijk volledig in lijn met de doelstellingen van de maatschappij om de klimaatdoelstellingen te halen. Maar we willen nog verder gaan. In het kader van duurzaam ondernemen willen we ons eigen energieverbruik van gebouwen en treinen verder aanpakken. We stimuleren fietsverkeer of openbaar vervoer bij het personeel. We hebben een mobiliteitsmanager aangenomen en onze treinbestuurders doen aan ecodriving. Dat heeft verschillende voordelen. Zo rijden ze meer geconcentreerd en worden er veel minder signalen genegeerd. Ze optimaliseren hun traject, anticiperen maximaal op stoplichten en hellingen en dat levert al snel 20 tot 30 procent minder energieverbruik op. We willen ook onze 200 locomotieven en 7.000 wagons ‘vergroenen’ door het inzetten van nieuwere types.”

Digitalisering

Lineas Group werkt ook aan een doorgedreven digitalisering en modernisering. Hegge: “Bij de vroegere spoorwegmaatschappij hadden alle machinisten een boekentas met de handleidingen van de locomotief. Als er een probleem was, moesten ze dat in dikke boeken gaan opzoeken. Wij hebben een digitaal platform ontwikkeld waarop machinisten met hun tablet problemen kunnen opzoeken. Ze kunnen zelf ook meldingen maken van hun ervaringen en zo leren ze bij van elkaar. We hebben gehoord dat Infrabel al geïnteresseerd is. Daarnaast plaatsen we op alle wagons sensoren, wat de remtesten en schouwing - die zo’n uur kan duren - veel vlotter moet laten verlopen. Als er een probleem is, dan wordt dat met een sensor sneller opgemerkt en weet de onderhoudsploeg ook sneller waar en aan welk component er zich precies een probleem voordoet.”

“De droom van onze sector is de introductie van zelfrijdende treinen. Dat is misschien toekomstmuziek, maar binnen 5 tot 10 jaar zullen er al zelfrijdende wagons zijn. Lineas Group zou daarvoor eerst tests willen doen binnen de haven van Antwerpen, waar liefst 1.000 kilometer spoor ligt. Maar als dat kan worden uitgerold over meerdere lijnen, dan kunnen we de spoorcapaciteit maximaal benutten en kunnen we ook efficiënter de concurrentie met de truckwereld aangaan.”

Tekst: Joris Herpol
Dit artikel verscheen in Ondernemers Vlaams-Brabant. Het volledige magazine lees je hier.