Skip to main content
  • Nieuws
  • Drie Oost-Vlaamse bedrijfsleiders vertellen hun brexit-verhaal

Drie Oost-Vlaamse bedrijfsleiders vertellen hun brexit-verhaal

  • 03/10/2019

Tarkett, Denderland-Martin en Victor Buyck kijken met gemengde gevoelens naar de zoveelste nieuwe aflevering in het brexitfeuilleton dat misschien zijn ontknoping kent op 31 oktober 2019. De drie Oost-Vlaamse productiebedrijven zoeken ook moedig naar oplossingen door de voorraden aan te passen, groei te zoeken in nieuwe markten én pragmatisch te blijven ondernemen, ook in het VK.

HOW EAST
FLANDERS
FINDS EXIT
FROM BREXIT

614 jaar geleden schreef ene Geoffrey Chaucer The Canterbury Tales. Hij werkte er veertien jaar aan en ze gelden sindsdien als een meesterwerk van de Engelse literatuur. Het boek is gebouwd op een raamvertelling: een groep pelgrims is op weg van Southwark naar Canterbury. Om de reis wat aangenamer te maken, vertellen de reisgezellen om de beurt een pittig verhaal. 
614 jaar later laten we drie Oost-Vlaamse bedrijfsleiders hun verhaal vertellen. ‘Onderweg’ naar de brexit, op 31 oktober 2019. We belden er zo’n tien, maar niet iedereen wou zijn verhaal delen met de wereld, of toch niet on the record. Maar dat onze bedrijven wakker liggen van de brexit, staat als een paal boven water. Of je nu rechtstreeks handel drijft met het Verenigd Koninkrijk, grondstoffen of producten afneemt bij een Frans bedrijf dat op zijn beurt uit het VK importeert, of toelevert aan een sector die zwaar in de klappen deelt, de impact is groot.

Drie Oost-Vlaamse bedrijfsleiders vertellen hun brexit-verhaal
     Ingelandgat, what?
     Bron: www.volksverhalen.be

Er zijn sowieso meer vragen dan antwoorden. Zal bij een no-dealbrexit, een brexit zonder akkoord dus, de export naar het VK echt in surplace gaan? Zullen de goederen nog over de grens geraken? Voor voedingsbedrijven die just-on-time verse en bederfbare goederen transporteren kunnen vertragingen aan de grens een enorme impact hebben, inclusief extra importheffingen. En hoe hoog wordt de papierberg aan de douane?

De meeste bedrijven proberen zich zo goed en zo kwaad mogelijk voor te bereiden. Door meer te diversifiëren, nieuwe markten op te zoeken of in het VK zelf een site te openen, in de hoop minder kwetsbaar te zijn. Heel uitzonderlijk hoor je dat de brexit ook kansen biedt. Zo willen het Turkse logistieke bedrijf Ekol Logistics en het Belgische groepagebedrijf Transuniverse Forwarding samen een multimodale site van 40 hectare ontwikkelen aan het Kluizendok in North Sea Port.

Volgens Frank Adins, voorzitter van Transuniverse Forwarding Group, zijn de groeikansen voor de shortseatrafieken tussen Gent en het VK groot. “Door de brexit wordt een grote congestie in de kanaalhavens verwacht. Hierdoor ontstaan kansen om het vervoer per schip te organiseren naar meer noordelijk gelegen havens in het VK, in combinatie met spoorverbindingen van en naar het Europese hinterland”, zegt hij.

Anna Thomlinson, een Belgisch Britse en managing director van Startit@kbc, wees er in de Tijd onlangs op dat er zeker nog buitenkansen zijn voor Belgische start-ups. Volgens haar wordt het VK geen geïsoleerd eiland. Geen hoge burcht met een brede slotgracht. Voor techstart-ups verandert er volgens haar zelfs relatief weinig. “Voor software, datasharing en andere online activiteiten bestaan internationale overeenkomsten die de brexit overstijgen. Zelfs als de Britten geen deel meer uitmaken van de Europese Unie, moet elk bedrijf dat zakendoet met bedrijven uit EU-landen zich bijvoorbeeld aan de GDPR-privacyregels houden. In België is een overweldigende meerderheid van start-ups en scale-ups (85 procent) actief in B2B. De belangrijkste technologie die ze exporteren is Software-as-a-Service (SaaS). Software gaat niet per vrachtwagen van België naar het VK en moet geen grenzen en douanecontroles passeren.”

Elk bedrijf, groot of klein, schrijft zijn eigen, uniek verhaal, dat is zeker. Hieronder leest u drie getuigenissen, twee uit de wereld van het kamerbreed of vasttapijt, een sector die zwaar getroffen wordt, en een uit de staalbouw.

tekst Sam De Kegel, Filip Michiels, Jan Van Gyseghem – foto Wim Kempenaers

Rudy De Lathauwer – Denderland-Martin (Gijzegem)

“Opportuniteiten door de brexit? Ik zie er geen enkele”

Europa telt twee grote regio’s voor de productie van vasttapijt: West-Vlaanderen en Noord-Nederland. Samen zijn deze goed voor 70 procent van de Europese productie. De tapijtmakers vormen traditioneel het cliënteel van ververij Denderland-Martin dat sinds 1952 actief is in Gijzegem bij Aalst. Bedrijfsleider Rudy De Lathauwer bekijkt het brexitgedoe met realisme. “Er is geen enkele opportuniteit door de Britse uitstap.”

Rudy De Lathauwer vindt Europa een fantastisch economisch project, maar politiek is het allemaal te snel gegaan volgens hem. “Dat roept weerstand op, niet enkel in het VK maar ook bijvoorbeeld in Nederland en Denemarken. De Britten hebben een bijzonder groot onafhankelijkheidsgevoel en kunnen moeilijk om met ‘een hogere macht’ boven hun hoofd. Niet voor niets was de slogan van de Leavers ‘Take back control’. Een aantal prominenten hebben het debacle mee veroorzaakt : ex-premier Cameron die de verdeeldheid in zijn partij door de Engelse kiezer wou laten oplossen, de Europese Commissievoorzitter Juncker die niets heeft ondernomen om duidelijk te maken dat de brexit voor het VK een slechte zaak is en ook Labour-leider Corbyn, die zich niet duidelijk uitsprak over de kwestie.”

De Engelse markt is de belangrijkste voor vasttapijt in Europa. Denderland-Martin heeft geen rechtstreekse band met Engeland, maar sommige klanten realiseren tot 30% van de omzet over het Kanaal. De brexit schudt de markt flink door elkaar. Rudy De Lathauwer volgt het gebeuren met meer dan gewone belangstelling. Zijn echtgenote Amanda, is Engelse. Zelf studeerde hij in de Verenigde Staten, maar maakte wel studiereizen door het VK om de haalbaarheid van textielprojecten te bekijken.

“Wij overwegen niet langer om onze kinderen in Engeland te laten studeren”

“De brexit is een trieste zaak. Niet enkel omwille van de belemmering van het vrij verkeer van mensen en goederen. Het VK heeft een sterk diplomatiek corps, is militair een zwaargewicht, lid van de Veiligheidsraad en zou een betekenisvolle bijdrage kunnen leveren tot de EU. Ook in het gewone leven van vele mensen zal de brexit ingrijpen. Wij overwegen niet langer om onze kinderen in Engeland te laten studeren. Wij willen niet het risico nemen om ooit problemen te ervaren met de erkenning van diploma’s.”

NIET ZOMAAR TE VERVANGEN

“Er is nu al een effect door de koersdaling van het Britse pond. Dat veroorzaakt een prijsdruk en een volumedaling zodat de ‘schok’ minder hard zal aankomen. Het VK is voor de tapijtsector een trouwe markt, maar vele spelers bouwen die langzaam af: je kan er niet meer genoeg aan verdienen.” Ook de branche van de meubelstoffen lijdt volgens De Lathauwer onder de brexit. Britten houden echt van de luxueuze stoffen die vooral in Vlaanderen worden gemaakt maar deze zijn nu duur door de wisselkoers.
“Een vervangende markt voor het VK zoeken is moeilijk. De afzet van vast tapijt in Europa daalt. Daarbuiten zijn er wel mogelijkheden – grote hotelgroepen in het Verre Oosten of cruiseschepen bijvoorbeeld – maar het blijft een hele opgave voor kleinere spelers om die markten te bewerken. Het ontbreekt hen vaak aan schaal en structuren.”
“Turkije toont zich nu een grote concurrent voor onze tapijtindustrie. De kwaliteit is minder, maar de Engelsen stellen zich tevreden op voorwaarde dat de prijs dan lager is. De Turken hebben een gigantische capaciteit opgebouwd, bedoeld voor het Midden-Oosten, maar door de oorlogen in die regio bleef de verkoop er onder de verwachtingen.”

Denderland-Martin ging op zoek naar andere toepassingen voor de ververij zoals het meerkleurig verven van handbreigaren. Die activiteit is meer modegerelateerd maar bracht ook een kost met zich mee. Er werd extra geïnvesteerd in die afdeling die nu op volle kracht draait. 

Het effect van de nakende brexit laat zich tevens voelen op de arbeidsmarkt. Rudy De Lathauwer merkt ‘een geruisloze krimp’ omdat de nog talrijk aanwezige oudere werknemers in de traditionele textielsector niet vervangen zullen worden.

De Aalsterse ondernemer verwacht dat de brexit met een deal er uiteindelijk wel komt, maar niet zonder nòg een uitstel. “Voorwaarde is dat de kwestie van Noord-Ierland wordt opgelost, hoogstwaarschijnlijk door de grens met de EU in de Ierse Zee te situeren en niet op het eiland. In tegenstelling tot May zie ik Johnson dit wel te doen.”

Wim Van Medegael – Tarkett (Dendermonde)

“Beter nu meteen een harde brexit dan nog maandenlang aan te modderen” 

Tarkett levert tapijttegels aan het Verenigd Koninkrijk en ziet de Britse markt al anderhalf jaar slinken. Plant manager Wim Van Medegael vraagt maar één ding: een duidelijke beslissing. Liever vandaag nog dan morgen. 

Tarkett Dendermonde verwierf de voorbije jaren wereldfaam als hofleverancier van kunstgras voor topclubs zoals Manchester City of Real Madrid, maar blijft ook nog altijd een van de grootste Europese producenten van vasttapijt. “Met een sterke focus op twee belangrijke segmenten”, zegt Van Medegael. “Enerzijds woltapijt, dat je vooral terugvindt in de hotelsector, cruiseschepen en vliegtuigen. Anderzijds de tapijttegels, waarmee we vooral op kantoorgebouwen mikken.” Daar komt ook de potentieel grote impact van de brexit voor de sector om het hoekje gluren: de Britse markt zit tot vandaag voor Tarkett in de wereldwijde top drie als het om de afname van die tapijttegels gaat. Samen met Frankrijk en de Benelux. “We zien de Britse markt – goed voor een aanzienlijk deel van onze omzet - nu toch al anderhalf jaar stabiliseren en zelfs lichtjes achteruitgaan. Dit heeft alles te maken met een investeringsstop. Toen de brexit aangekondigd werd, had dat vrijwel meteen een merkbare invloed, vooral op de Londense kantoormarkt. We leveren uiteraard ook in de rest van Engeland, maar ik hoef je niet te vertellen hoe belangrijk de kantoormarkt van een zakenstad zoals Londen wel niet is. Als heel wat grote bedrijven de voorbije maanden beslisten om hun hoofdkantoor pakweg naar Amsterdam, Brussel of Frankfurt over te brengen, dan delen wij op termijn dus mee in de klappen. Tegelijk komen er in die steden dan op termijn wellicht ook nieuwe kansen voor ons.”

Omdat ze de bui in Dendermonde zagen hangen, besloot Tarkett zich eind vorig jaar al te wapenen tegen de economische gevolgen van de brexit. “Daarvoor zijn we uitgegaan van onze huidige omzet over het Kanaal, en hebben we proberen inschatten op welke vlakken de brexit daarop een impact zou kunnen hebben. Gaande van grote vertragingen in onze leveringen, over voorraadtekorten ter plekke tot problemen met grondstoffen die we nu vanuit het VK inslaan. Op basis van die berekeningen hebben we onze voorraad aan producten ter plaatse de voorbije maanden stelselmatig verhoogd, zodat we onze klanten toch zoveel mogelijk de vertrouwde service zouden kunnen blijven bieden. Daarbij probeerden we dus ook in te schatten met hoeveel procent onze omzet in het VK zou kunnen terugvallen door de krimpende kantoormarkt. Toegegeven, dat blijft enigszins koffiedikkijken. Als we de lokale markt nu verder zien krimpen, dan passen we meteen ook onze strategische voorraad ter plekke aan. We hebben een verkoopkantoor in Londen en dat houdt de vinger heel nauw aan de pols. Hoewel de brexit nog altijd geen feit is, zien we in de markt van de grote kantoorprojecten  al een terugval van 20 tot 25 procent.”

“We kijken niet enkel naar vervangmarkten voor het VK, we zetten ook in op totaal nieuwe producten”

KNAGENDE ONZEKERHEID

Vooral de knagende onzekerheid lijkt voor heel wat bedrijven het grootste probleem. Beter meteen duidelijkheid over een no-dealbrexit dan nog anderhalf jaar wachten op een halfzacht compromis? “Eerlijk gezegd verwacht ik dat zelfs een harde brexit niet meteen een veel zwaardere impact zal hebben dan de situatie waarin we nu al twee jaar vastzitten”, geeft Van Medegael aan. “Vooral de onzekerheid zorgt er nu al maandenlang voor dat investeringsbeslissingen op de lange baan worden geschoven. Bij zo’n harde brexit verwacht ik niet meteen een nog grotere terugval van onze omzet,  het is vooral de complexiteit en onvoorspelbaarheid van die situatie die ons zorgen baart.”

Tarkett ging het voorbije anderhalf jaar actief op zoek naar mogelijke vervangmarkten. “Net zoals de concurrentie uiteraard. Sommigen gaan zelfs zo ver om een nieuwe productiesite in het VK op te zetten, maar dit is bij ons nooit een optie geweest. Wij kijken nu wel met verhoogde aandacht naar enkele andere Europese landen, maar je moet ook realistisch zijn: de groei op die relatief kleine markt zal nooit het omzetverlies op een van onze allerbelangrijkste markten kunnen compenseren.” Toch vreest hij niet meteen voor jobverlies in Dendermonde door de brexit. “We kijken niet enkel naar vervangmarkten, we zetten ook in op totaal nieuwe producten. Dat moet voorlopig volstaan.”

Naast het eigenlijke omzetverlies speelt vandaag ook de onzekerheid over de nieuwe administratieve procedures en de douaneformaliteiten. “We exporteren ook naar andere landen buiten de EU, en hebben daar dus voldoende ervaring mee. Het grote probleem is dat niemand ons vandaag kan zeggen hoelang we voor al die extra procedures zullen moeten uittrekken als het tot een harde brexit komt. Zelfs de douane niet. Wij hebben natuurlijk het geluk dat we geen bederfbare voedingsproducten exporteren, maar we proberen nu wel al scenario’s uit te tekenen om dat tijdsverlies in de havens intern te compenseren. We willen de service naar onze klanten toe zoveel mogelijk op peil houden, maar als we daarvoor op verschillende plaatsen extra stock moeten aanleggen, dan kost dit ons uiteraard ook flink wat geld. Voor grote nieuwe projecten, waarbij we niet kunnen terugvallen op onze bestaande voorraad ter plekke, spreken we al vlug over een extra levertermijn van een aantal weken. We kunnen dus enkel maar hopen dat onze klanten begrip zullen blijven opbrengen voor de situatie.”

Steven Brillant en Piet Verhaeghe -Victor Buyck (Eeklo en Wondelgem)

“Een no-dealbrexit kan heel West-Europa verlammen”

Victor Buyck is al sinds de jaren tachtig actief in het Verenigd Koninkrijk, eerst in de hoog- en industriebouw, sinds vijf jaar ook met uitdagende brugconstructies. Hun business was altijd al sterk afhankelijk van het volatiele Britse pond. Volgens Piet Verhaeghe en Steven Brillant, co-CEO’s, is alles beter dan een… no-dealbrexit.

Victor Buyck Steel Construction is al decennialang een Europese topspeler in ontwerp en realisatie van complexe en zware staalconstructies. Het bedrijf bouwt voornamelijk bruggen, viaducten, sluisdeuren en staalskeletstructuren voor industrie- en hoogbouw. Hun twee productiesites zitten in Eeklo en Wondelgem. De referenties spreken tot de verbeelding: van het retailcenter in Kuala Lumpur over le Pont de l' Europe in Frankrijk tot de Prins Clausbrug in Nederland. John Buyck maakte het familiebedrijf groot vanaf de jaren 60. Toen hij de kaap van zeventig jaar naderde, gaf hij de fakkel door aan zijn zoon Manuel en Wim Hoeckman. Die laatste was een tijdlang alleen aan het roer, maar sinds twee jaar zijn Piet Verhaeghe en  Steven Brillant de nieuwe CEO’s. “Onze hoofdbusiness zit voornamelijk in Europa, daarnaast hebben we af en toe opportuniteiten in Afrika en het Midden-Oosten. Onze grootste omzet halen we in België, Frankrijk, Duitsland, Nederland, het Groothertogdom Luxemburg en Engeland.”

In het VK is Victor Buyck actief in de hoogbouw (vooral in Londen), een business die het daar de voorbije dertig jaar heeft uitgebouwd. Sinds vijf jaar bouwt het bedrijf er ook bruggen. Steven Brillant: “Vooral de meer uitdagende brugconstructies, want daar zijn we heel sterk in.” Victor Buyck kreeg voet aan grond in Engeland in de jaren 80 tijdens de opbouw van het financieel centrum Canary Wharf in de Docklands van Londen. Piet Verhaeghe: “Canary Wharf had toen problemen met projectuitvoering door de Engelse staalbouwers. Victor Buyck is toen aangesproken om in te springen en het probleem van Canary Wharf te helpen oplossen. Sindsdien zijn we actief in de hoogbouw, met pieken en dalen. De omzet die we konden realiseren, hing vooral af van de koers van het Britse pond. Als die koers hoog stond, dan waren we relatief goedkoop vanuit Europa en hadden we er veel werk. Ging het pond naar beneden, dan waren we niet concurrentieel in de hoogbouw en hadden we een paar jaar nauwelijks of geen werk.
Sinds we er met bruggenbouw gestart zijn, merken we wel dat we in dat segment een stuk concurrentiëler zijn, zelfs als het pond laag staat, zoals nu. Maar stel dat er door een harde brexit extra heffingen bijkomen en het pond nog lager zakt, dan vrezen we ook voor die brugprojecten.”

Beide CEO’s volgen de ontwikkelingen op de voet in de media en via infosessies in hun breed netwerk. “Vooral de onzekerheid is negatief, zeker naar inschatting van nieuwe projecten. De fluctuaties in het pond zijn de voorbije jaren heel groot geweest. En dat weegt, zeker als je een bepaald project heel concurrentieel moet aanbieden. Nu, iedereen is gelijk voor de wet op dat vlak”, vat Brillant het ietwat filosofisch op.
Piet Verhaeghe beklemtoont dat ze wel projecten blijven aanbieden in het VK. “Er zijn (potentiële) klanten die er niet meteen een risico inzien om ons een contract te geven, ondanks de dreigende Brexit en het risico op invoertaksen. Sommige klanten zijn zelfs nog bereid het risico op invoertaksen zelf te dragen. Daarnaast zijn er natuurlijk ook klanten die nu terughoudender zijn.”

Victor Buyck draait de jongste jaren zo’n 50% meer omzet in het VK dan vroeger, dankzij de bruggenbouw. Steven: “Het VK zorgt voor een wezenlijk deel van onze omzet. We proberen natuurlijk onze business te spreiden over verschillende landen, maar we blijven inschrijven op projecten in het VK. De grootste stuurfactor zijn de projecten die op de markt komen. In het VK merk je dat sinds de brexit gestart is, vooral de ontwikkelingen in de hoogbouw op een heel laag pitje staan. En de Engelse aannemers hengelen ook naar die schaarse projecten.” Piet Verhaeghe vult aan: “Je merkt wel dat de Engelse overheid werkgelegenheid probeert te creëren door te blijven investeren in infrastructuurprojecten. Dan staan we redelijk vooraan in de rij, op voorwaarde dat het pond een beetje zijn niveau houdt.”

“Bij een harde brexit wordt zakendoen met Engeland even hard als  met pakweg Bolivia”

Victor Buyck heeft geen productiesite noch verkoopskantoor in het VK, en heeft ook geen plannen in die richting. Steven: “We gaan wel veelvuldig naar Engeland en hebben er een breed netwerk opgebouwd. Een productiesite is niet aan de orde. Als het pond weer duur wordt, verlies je weer je voordeel. En je blijft concurreren met diezelfde Engelse bedrijven.”
Victor Buyck liet zich ook informeren via de douanes, Agoria en Voka. “We hebben al lang een EORI-nummer (nodig voor elke commerciële uitwisseling met een niet EU-land, sdk). We hebben ook eigen laadplaatsen, zodat we hier de zaken kunnen uitklaren, en we hebben douanevertegenwoordigers gecontacteerd, zowel in België als in het VK. Het slechtste scenario is natuurlijk dat er een harde brexit komt. Zakendoen met Engeland wordt dan even hard als zakendoen met pakweg Bolivia. Dan is er niets geregeld. Je kan je nog zo goed voorbereiden, maar het wordt voor iedereen koffiedikkijken welke impact een no-dealbrexit zal hebben.”

De staalbouwer heeft momenteel drie grote projecten in het VK. Piet: “Twee van de drie gaan we zo veel mogelijk afronden voor 31 oktober, zeker wat de uitvoer van staal betreft. Voor het derde project neemt de klant mee zijn verantwoordelijkheid op.” 
Beide CEO’s blijven hopen op een betere oplossing dan een harde brexit.
Piet Verhaeghe: “Een harde brexit kan door het lagere pond en eventuele invoertaksen de handel met het VK voor jaren lam leggen. Dan verkiezen we eerder dat ze nog wat aanmodderen, een oplossing vinden voor Noord-Ierland en zo tot een elegantere oplossing komen. Economisch zal dit ons inziens veel beter verteerbaar blijken.” Steven Brillant deelt die visie: “Het duurt sowieso lang om compleet nieuwe handelsakkoorden af te sluiten; dat zie je ook in de rest van de wereld, kijk maar naar de totstandkoming van het CETA-handelsakkoord tussen Canada en de EU. Ondertussen doen we nog altijd zaken in het VK. Dus liever nog eens uitstel en een betere oplossing – lees een gewone brexit met een overgangsperiode - dan drie jaar een volledige stilstand na een harde brexit.”

Piet Verhaeghe heeft nog een slotbedenking: “Als door een no-brexitdeal de handel effectief stilvalt, bestaat het gevaar dat West-Europa in een soort van verlamming of recessie komt en in de ganse regio het investeringsklimaat verziekt. Dan krijgen we in al onze markten een probleem, en dat wil toch niemand?”

Artikel uit publicatie

Domestic Services
Banque de Luxembourg
Deloitte
ING
Logo Mensura
Proximus
SD  Worx
BovaEnviro+
G4S
Soundfield
Jobat