De dreiging van de Zuid-Europese havens is niet voor morgen, maar de hete adem is er wel

21/02/2018 , stephan.vanfraechem@voka.be

Dinsdag 20 februari organiseerde Alfaport Voka in samenwerking met Flows voor het eerst een Antwerpse havensummit. ‘Alleen havens die zich het best aanpassen zullen overleven. We moeten daarbij onze radar zeker niet alleen richten op de buurlanden, maar ook verder durven kijken’, zegt Stephan Vanfraechem, algemeen directeur Alfaport Voka. Zo’n 150 aanwezigen bogen zich over thema’s als de brexit, de mogelijke concurrentie van Zuid-Europese havens en de investeringen van China in de Zijderoute. 

Professor Theo Notteboom schetste als eerste spreker in een maritieme State of the Union hoe handelsstromen verschuiven en hoe ze de werking van onze zeehavens beïnvloeden. Zo waarschuwde de prof dat havens de groei altijd een stapje voor moeten zijn. Hij wees onder meer naar de haven van Rotterdam die met de tweede Maasvlakte onmiddellijk klaar zal staan om de groei op te vangen. Ook ziet de prof de grotere transparantie van informatiestromen ertoe leiden dat klanten het havennetwerk als geheel bekijken, wat een grote invloed kan hebben op de havenkeuze.  


De Italiaanse professor Francesco Parola, verbonden aan de universiteit van Genua, bracht inzicht in de opmars van de Zuid-Europese havens. ‘Voorlopig wordt de opmars van deze havens richting noorden nog gestuit door de ontbrekende schakels in hinterlandverbindingen. Maar eens die horde genomen is, door onder meer de aanleg van nieuwe spoorverbindingen, zullen havens zoals die van Barcelona, Genua en Trieste zeker de markt bespelen die nu bediend wordt door de Noord-Europese havens’, vat Stephan Vanfraechem de inzichten van de prof samen. 


Ook vanuit China moeten onze havens op hun hoede zijn. Turloch Mooney, senior editor bij het marktanalysebureau IHS Markit uit Londen, gaf meer inzicht in de investering van 1,2 triljard dollar die China verspreid in de tijd maakt in de aanleg van weg- en spoorinfrastructuur maar ook in olie- en gaspijpleidingen vanuit centraal China naar centraal Azië, Rusland en Noord-Europa. Maar ook met de investeringen in haveninfrastructuur in Zuid- en Zuidoost Azië, Oost-Afrika en het noorden van de Middellandse Zee vergroten zowel de Chinese overheid als semioverheden en Chinese private spelers hun invloed op het mondiale speelveld. 
Tot slot kwam ook de brexit aan bot. ‘Volgens Jonathan Roberts van UK Chamber of Shipping zal na de brexitdeal vooral de markt terug zijn rol gaan spelen en zou er weinig veranderen. We moeten de emotie in dit hele debat laten varen en de economie terug zijn ding laten doen, want de markt blijft immers de markt met alle potentieel van oudsher. Maar persoonlijk ben ik wel benieuwd hoelang de Britten dit credo gaan kunnen volhouden’, besluit Stephan Vanfraechem.