Skip to main content
  • Nieuws
  • Boomkwekerij Sylva: Leeuw van de Export zaait technologie en oogst bomen

Boomkwekerij Sylva: Leeuw van de Export zaait technologie en oogst bomen

  • 08/02/2022

25 miljoen planten per jaar kweekt Boomkwekerij Sylva uit Waarschoot. Hiermee vul je 10.000 voetbalvelden per jaar. 
Hun 150 jonge boomsoorten vertrekken naar liefst 40 landen. Een bloeiend gesprek met zaakvoerder Tim Van Hulle en commercieel directeur Geert Caignau over hun mondiale ambitie, onze stroeve arbeidsmarkt en artificiële intelligentie op het veld.   

foto
Commercieel directeur Geert Caignau en zaakvoerder Tim Van Hulle

 

ID Sylva

  • Locatie: Waarschoot

  • Aantal medewerkers: 37 voltijdequivalenten (België)

  • Omzet (2020): € 8.000.000

  • Exportaandeel in de omzet (2020): 80%

 

Tekst Sam De Kegel - foto Wim Kempenaers

We staan vier meter hoog op een soort draaiend podium waarop honderden jonge boompjes en planten geteld en gesorteerd worden. “Deze carrousel is onze unieke sorteermachine”, zegt Tim Van Hulle fier. “Ze heeft een verwerkingscapaciteit tot 10.000 planten per uur. Hierdoor is de efficiëntie per persoon toegenomen van 400 à 600 planten per uur naar 1.500 per uur.” 

Ze werd samen met machinebouwer SMO uit Eeklo en VLIF Innovatie ontwikkeld. Het is maar één voorbeeld van slimme innovatie bij boomkweker Sylva uit Lievegem, Waarschoot. In samenwerking met ILVO, onderzoeksinstituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek, ontwikkelde de boomkweker vorig jaar ook een  rooimachine die met behulp van artificiële intelligentie (AI) en camera's de planten telt voordat deze gerooid worden. Daardoor is de rooisnelheid sterk toegenomen en heeft de boomkweker een beter inzicht in zijn voorraad. En volgend seizoen wordt een wied-robot uitgetest, die een plant detecteert en het onkruid errond zal elimineren. “Dit soort innovaties omarmen we met veel plezier”, klinkt het.   

A.I. op het veld

A.I. op het veld, het is al een tijdje geen sciencefiction meer, integendeel. Het zegt ook veel over de weg die de sierteelt- en boomkwekerijsector al jaren is ingeslagen, ook al wordt de sector door niet-ingewijden nog vaak als traditioneel of zelfs oubollig gezien. Ten onrechte. “De laatste tien jaar werd er meer dan twee miljoen euro geïnvesteerd in ons machinepark en in bedrijfsoptimalisatie”, vertelt Tim, telg van de zevende (!) generatie Van Hulles, actief in de boomkweek. De wortels van het bedrijf gaan terug tot de achttiende eeuw toen bet-, betovergrootvader Bernardus Van Hulle de eerste bomen plantte. 
In 1972 besliste de grootvader van Tim samen met zijn zonen om Van Hulle-Coppens om te vormen tot Sylva. Andere familieleden voeren vanaf dan hun eigen koers. 2003 was een nieuwe mijlpaal voor het bedrijf, toen kwam Sylva in de toen nog piepjonge handen van de huidige zaakvoerders en broers Tim (42) en Bram Van Hulle (44). Onder de jonge Oost-Vlamingen groeide het bedrijf sterk. Het areaal breidde uit van 65 tot 115 hectare, het personeelsbestand groeide en er werd een mondiaal agentennetwerk opgebouwd. “Terwijl de meeste concurrenten afbouwden en herstructureerden, hebben wij geïnvesteerd”, zegt Tim. 

Lokale agenten in 40 landen

In 2020 noteerde het bedrijf een omzet van net geen 8 miljoen euro met 37 FTE’s; 20% wordt gegenereerd via bos en– haagplantsoen voor overheden zoals het Agentschap voor Natuur en Bosbeheer (ANB) en regionale landschappen, via openbare aanbestedingen. Tachtig procent wordt gerealiseerd door export naar 40 landen, onder andere naar Portugal, Polen, Turkije, Rusland, China en India. Tim: “Begin jaren 70 is de export gestart naar Frankrijk en nadien naar de rest van Europa. Stap voor stap hebben we dan een agentenstructuur uitgebouwd per regio.” 
De sterke exportgroei en innovatieve bedrijfsvoering leverde Sylva eind september 2021 de titel Leeuw van de Export op, samen met het eveneens Oost-Vlaamse Molecubes. De prijs bekroont Vlaamse bedrijven met uitzonderlijke exportresultaten en is een initiatief van exportagentschap Flanders Investment and Trade (FIT). 

“Met dank aan onze handelsagenten weten we nu perfect wat er op de lokale markt speelt, zij houden de vinger aan de pols”, vertelt Geert Caignau, sinds 3,5 jaar aan de slag bij Sylva als commercieel directeur. “Sinds 2003 zijn we bijvoorbeeld sterk actief in Polen met een handelsagent die ondertussen bijna 20 jaar voor ons werkt. Hij woont op het drielandenpunt Duitsland, Tsjechië en Polen en kan zo snel bij een klant staan om zaken in de eigen taal te bespreken. Die klanten zijn voornamelijk collega’s die onze plantjes kopen om ze door te kweken en andere die aanvullend ook een tuincentrum hebben en onze plantjes verkopen aan eindconsumenten.” 

Geert Caignau stuurt het agentennetwerk aan en coördineert mee de internationale beurzen: “Tijdens die jaarlijkse beurzen zie je vaak heel veel klanten persoonlijk en dat is door de covid-pandemie bijna helemaal weggevallen. Anderhalf jaar geleden hebben we gelukkig een digitaal platform gecreëerd, inclusief een ‘lokale’ digitale beursstand, waardoor we nu digitaal verbonden zijn met al onze klanten, van de VS tot Zuid-Korea.”

De laatste tien jaar werd er meer dan twee miljoen euro geïnvesteerd in ons machinepark en in bedrijfsoptimalisatie”

Het klimaat als vriend en vijand

Bij Sylva spelen de maanden van de waarheid zich af van oktober tot maart. “Bijna al onze operationele activiteiten vinden dan plaats: zowel verkopen, aanplanten, rooien, sorteren, de hele keten logistiek beheren…”, zegt Geert Caignau. “Ik kom uit de farmaceutische distributie, maar ik trok grote ogen toen ik ontdekte hoe complex het is om een boomkwekerij te runnen. Vandaag is in Europa de vraag heel groot naar plantacties en extra bossen, maar we kunnen niet zomaar extra produceren zoals bijvoorbeeld een koekjesbedrijf. 
We werken met levend materiaal én we plannen de productie jaren op voorhand. De boomsoorten hebben een verschillende kiemrust (de fase waarbij het zaad wacht op de juiste omstandigheden om te ontkiemen en te groeien, red.). Voor de zomerlinde moet je twee jaar op voorhand plannen om een productie te hebben van een eerstejaarszaailing, een bosplantje van 30 tot 50 cm hoog. Nu plannen we al voor een productie die binnen 3 à 4 jaar op de markt zal komen. Bovendien moeten we steeds meer rekening houden met extremere temperatuurschommelingen door de klimaatverandering. Als het, zoals onlangs, 15 C° wordt in de winter, beginnen al planten te groeien terwijl dat nog niet voorzien is. Als je je zaailingen dan niet op tijd afdekt tegen plotse vorst, zijn ze verloren.”

Die ‘wispelturige’ natuur zorgt ervoor dat het niet evident is om de productie constant te houden en een totaalassortiment te kweken, en toch heeft Sylva zo’n 150 boomsoorten in portefeuille. Ze zijn maximaal vier jaar oud (voor coniferen) en drie jaar (voor loofbomen) als ze op de markt komen. 
“Alles wat je in een bos vindt, kweken we, van veldesdoorn en tamme kastanjes over zomerlinde tot taxus. Sinds twee jaar hebben we ook een bloeiend assortiment (o.a. Cornus- en Spiraea-planten, red.) die je in tuincentra vindt en die vooral ingezet worden voor landschapsbeheer. In Rusland zijn er gigantische domeinen die in het communistische tijdperk werden vol geplant met grote, goedkope bomen. Ze willen die nu opsmukken met nieuwe, kleurrijke planten.” 

(lees verder onder de foto)

foto

Wispelturige wetten

Dit bedrijf heeft de groene tijdsgeest mee. “’(Mega)steden willen steeds meer groen, ze beseffen het belang van een groene long. We volgen ook een beetje de bouwsector. Als er grote gebouwen en bedrijfsterreinen worden gezet, wil men die opfleuren met groene buffers. En tuincentra doen vandaag gouden zaken door de covid-crisis. Mensen investeren meer dan ooit in hun eigen tuin met de aanplant van jonge boompjes. Het verheugt ons ook dat 90% van de klanten ons elk jaar opnieuw contacteren, recurrente business dus.” 

Deze positieve trend op vlak van herbebossen en vergroening van bestaande en nieuwe steden, verkleint de complexiteit en uitdagingen voor Sylva niet, integendeel. Tim Van Hulle beklemtoont ten eerste meermaals dat het steeds moeilijker wordt om de productie te wapenen tegen volatiele, klimatologische omstandigheden. “We moeten veel meer doen in de kwekerij en alert reageren”, weet hij.  
Daarnaast vraagt de steeds strenger wordende regelgeving omtrent duurzaam produceren en gebruik van bepaalde gewasbeschermingsmiddelen, de nodige technische kennis en ervaring om dit te integreren in het globale productieproces op 115 ha, uiteraard met behoud van dezelfde plantkwaliteit.

Ten slotte worden de planten gerooid, gesorteerd en verstuurd in de wintermaanden en het voorjaar. Gelukkig valt Sylva terug op een inmiddels ervaren team van medewerkers. Maar de arbeidswetgeving is niet afgestemd op hoe onze sector werkt, waarbij de loonlasten op gepresteerde overuren de rentabiliteit zwaar onder druk zetten.”

“Net voor kerst was het vijftien graden – 300.000 beukenplanten stonden 15 cm hoog – tot we hoorden dat het plots zou vriezen op Kerstmis en de planten pijlsnel moesten beschermd worden. Als we op zo’n moment onze mensen niet meer flexibel kunnen tewerkstellen én correct vergoeden dan stopt het.”

Als we onze mensen niet meer flexibel kunnen tewerkstellen én correct vergoeden dan stopt het”

Boerenmentaliteit

De schaarste aan talent speelt ook deze sector parten. Caignau: “Als men ambitieuze doelstellingen stelt vanuit de overheid – lees: Vlaanderen wil 4.000 ha extra bos aanplanten – dan moet men een kader creëren dat dit voor elkaar kan krijgen. We zien echter alleen maar meer regulering en wispelturige wetgeving. Bovendien vinden we nog nauwelijks Vlamingen die dit harde werk willen doen. Dit is geen non-profit activiteit, hè. Hier heerst een no-nonsense “boerenmentaliteit”, onze mensen weten wat werken is, anders val je hier heel snel door de mand. Omgekeerd, met de juiste attitude word je ook snel opgenomen in de groep.” 

Bij Sylva zijn ze fier op hun personeel, dat voel je. “Een van onze medewerkers spreekt zeven talen, met het ganse team spreken we tien talen. Als je een klant in de eigen taal kan aanspreken, dan creëer je vertrouwen. Uiteindelijk werken we met een natuurproduct dat evengoed aan een goedkoper tarief kan gekweekt worden in pakweg Oost-Europese staatsboskwekerijen. Op zich is bijvoorbeeld een beuk vrij generiek te noemen. Klanten kiezen voor ons omwille van de kwaliteit van die boom, maar ook de leverzekerheid, het professioneel salesproces, de klantenopvolging… Het gaat niet enkel om die beuk, onrechtstreeks versterken we ook de bedrijfsvoering van onze klanten. Ondertussen kopen sommige staatsboskwekerijen ook bij ons al planten, dat zegt veel.” 

Na het interview lopen we nog even door de vele magazijnen. In een daarvan worden de planten vochtig gehouden via een slim vernevelingssysteem. “Onze logistiek en transport moeten perfect geregeld zijn”, zegt Van Hulle nog. “Je kan de kwaliteit van de planten op één nacht volledig verliezen. Bij heel lange afstanden gaan de planten in koelwagens en -containers met gecontroleerde temperaturen. Ook het fytosanitaire aspect mag je niet onderschatten. Boompjes kunnen ziektes krijgen. Zeker buiten Europa wordt dat een heel belangrijke scheidsrechter. Je moet de juiste certificaten hebben en er zijn verschillende controles tijdens het groeiseizoen en bij de verscheping. We hebben een heel goede samenwerking met het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen, red.) en het PCS (Proefcentrum voor Sierteelt, in Destelbergen, red.). We zijn voorstander van die controles, het is een extra kwaliteitskeurmerk. We willen zo duurzaam mogelijk kweken, dus met zo weinig mogelijk chemische bestrijdingsmiddelen. Het PCS adviseert ons voortdurend en zoekt samen met ons naar alternatieven.” 

Sierteelt- en boomkwekerij in België: 15 bedrijven

De productiewaarde van de sierteelt- en boomkwekerijsector in België bedraagt ongeveer 356 miljoen euro, waarvan 90 procent in Vlaanderen gerealiseerd wordt. De teelten van 915 bedrijven vinden plaats op 5.413 hectare en bieden werk aan zo’n 1.425 medewerkers.

Bron: AVBS (Algemeen Verbond voor Sierteelt, cijfers 2018)
Gent Jazz

Artikel uit publicatie