Anders en beter innoveren om de zorg te transformeren

22/10/2018 , ria.binst@voka.be, Pieter Van Herck - Zorg en Welzijn

Unieke, nieuwe hefbomen in het zorglandschap bieden veel potentieel om de zorg op een positieve manier te transformeren. Zorginnovatie is één van de belangrijkste sleutels die daarvoor nodig zijn, via technologie, nieuwe zorgmogelijkheden en disruptie.

We moeten ervoor zorgen dat onze gezondheidszVoka Paper Health Communityorg in al haar vormen (inclusief welzijn) voor 100% innovatie omarmt en continu de beste meerwaarde voor de burger realiseert, op basis van de recentste mogelijkheden. Daarnaast is het een must om ons eigen ecosysteem binnen een internationale context juist te zetten, zodat het ondernemerschap in innovatieve zorgdiensten en -producten optimaal kan groeien. 

Het instrumentarium van een nieuw paradigma is onmisbaar als we beide engagementen serieus willen (blijven) opnemen. Voka Health Community en Agoria, BeMedTech, BlueHealth Innovation Center, DSP Valley, Huis Vandecruys, IMEC, lifetech.brussels, InnovAge, KU Leuven, Leuven Mindgate, LifeTechValley, LiCalab, Medtech Flanders, Start it@KBC, Thomas More Kempen, UAntwerpen, UGent, UHasselt, Vrije Universiteit Brussel, experten uit de farmaceutische sector formuleren gezamenlijk 12 beleidsaanbevelingen.

Technologie en digitalisering zullen de zorg fundamenteel en disruptief veranderen en verbeteren. Dat wordt ook bevestigd door meta-analyses en systematische literatuurstudies. Binnen ‘connected care’ versterkt digital health engagement, gedrag en levensstijl. Deelplatformen en e-distributie doen hun intrede in de zorg. Gezondheids-informatiesystemen en elektronische dossiers verbeteren gepaste zorg, veiligheid en de continuïteit van zorg. Ook patiëntenportalen, zorg op afstand, assistieve technologie, mobile health en internet of things hebben een positief effect op zorguitkomsten. Bovenstaande vertaalt zich meer en meer in virtuele zorgorganisaties.

Technologie wordt niet enkel meer digitaal en mobiel, maar ook slim (smart health), met decision support tools en chatbots. Big data en artificiële intelligentie hebben een groot potentieel voor betere preventie en personalisatie (afstemming op maat) in detectie, diagnose en behandeling. En naast populatiemanagement liggen er met die instrumenten ook kansen op het vlak van de kwaliteit en veiligheid van zorg.

Innovatie zet zich verder door in de wereld van ‘med tech’ in de vorm van medical devices, 3D-printing, robotische zorg, exoskeletons en hersen-computer-interfaces. Ook Point of care testing en DIY diagnostica zijn aan een opmars bezig. 
Bij geneesmiddelen zien we de shift naar preciezer afgestemde behandelingen voor complexe ziekten, versterkt via biomarkers in personalised medicine. CRISPR/Cas-systemen bestaan nog maar een zestal jaar, maar leiden vandaag al tot een biotechnologische revolutie. Er is ook de nieuwe wereld van whole genome sequencing die volledig nieuwe horizonten biedt op het vlak van predictie, preventie en diagnostiek.

Maar als we de paradigmashift juist willen zetten, zijn ook nieuwe zorgmodellen en veranderingsmanagement cruciaal, binnen de ruime scope van health in all policies, met of zonder technologie. 

We worden geconfronteerd met een toenemend probleem: op vandaag is de overdracht van innovatie op de praktijk nog steeds gestoeld op het bestaande zorgsysteem, vertrekkende van de huidige praktijk, structuren, financiële drivers en budgetten. Terwijl de vraag zich opdringt hoe we ons zorgsysteem moeten aanpassen om die meerwaarde volop te benutten. Dit heeft gevolgen voor kwaliteit, veiligheid, service en efficiëntie, wat begint te wegen op onze internationale rankings en reputatie.

Daarom formuleren de initiatiefnemers van deze Voka Health Community paper de volgende 12 aanbevelingen. We vragen de overheid om:

  1. Een eenduidig, transparant en duidelijk kader voor zorginnovatie in te voeren, met vooropgestelde doelstellingen, criteria, systematiek en stappenplan, in lijn met de ruimere hervormingen in de zorg.
  2. Output in meerwaarde vanuit een geïntegreerd perspectief voorop te stellen, op basis van standaarden, accreditatie, validatie en evidence-based zorgverlening.
  3. Met inzet op continue verbetering op basis van een kwaliteitslabel, opwaartse meaningful use-vereisten en voortdurende evaluatie.
  4. De hervorming van het businessmodel in de zorg te versnellen en te verbreden, met een focus op responsabiliseren en investeren volgens meerwaarde vanuit een intersectorale bril. Value based contracting, kwaliteitsprikkels, shared savings, bundled payment staan centraal, naast coöperatieve businessmodellen. De overheid moet de investeringsvehikels juist zetten en een brede toegang creëren tot investeringsfondsen, prefinanciering, co-financiering (met tijdelijke, publieke ROI op aandelen) en social impact bonds.
  5. Op korte termijn de obstakels aan te pakken i.v.m. authenticatie, ICT-terminologie, standaarden, cloud-toepassing, mobile, AI, blockchain, API, single input, gestructureerde input, automatische (correcte) data-extractie, decision support, realtimefeedback en closed loop-systemen. We vragen de overheid om verplichtingen en opwaartse incentives te hanteren voor realtime gegevensdeling, 100% GMD-dekking, opladen op gebruikersinterface(s),… en het beroepsgeheim en de ethische goedkeuring te moderniseren. Vlaanderen en België moeten dé voortrekkersregio in zorginnovatie worden, met brede internationale promotie als testregio.
  6. Een aangepast kader en invulling van de randvoorwaarden te voorzien voor de brede inbedding van de toenemend diverse vormen van zorginnovatie (cf. bovenstaande beschrijving van de huidige evolutie). De overheid moet terugbetalingsmechanismen en beslissingsorganen verbreden en afscherming via ordes van zorgberoepen e.a. aan banden leggen.
  7. De terugbetaling van waardevolle innovatie te versnellen, inclusief de invoering van een fast track-procedure voor veelbelovende innovaties.
  8. De problemen vanuit de huidige bevoegdheidsverdeling op te lossen en wetgeving en financiering te ontkokeren, zodat (sub)sectorale belangen en barrières in regelgeving geen inertie veroorzaken.
  9. Sandbox-principes te implementeren via daadwerkelijke regelluwte. De overheid moet dit doen op populatieniveau (doelgroepen en regio’s) in plaats van beperkte pilootprojecten. Nieuwe regelgeving moet ruimte creëren in plaats van deze te bemoeilijken.
  10. Als onderdeel van haar gouden standaard bij elke stap van het innovatietraject co-creatie te vereisen volgens het quadruple helix-model. We moeten het participatiemodel optimaliseren en verruimen.
  11. Transparante marktwerking te benutten, centrale monopolies te doorbreken en de actieve rol van een regulator in ondersteuning van mededinging tot stand te brengen. 
  12. De zorgopleiding te aligneren en transformaties door te voeren in beroepsverdeling en -invulling in functie van de toekomstige noden. De overheid moet KB78 vervangen door een veel flexibeler en dynamisch werkingskader van taakverdeling in de zorg, decentraal aangestuurd op niveau van het zorgteam zelf.

Lees hier de volledige paper

Meer informatie over deze paper?

Pieter Van Herck, Adviseur Welzijns- en Gezondheidsbeleid  – pieter.vanherck@voka.be – 0498 75 10 28