Skip to main content
  • Home
  • #Ambitie voor Gent, de sequel

#Ambitie voor Gent, de sequel

“Hoe Gent echt een duurzame stad kan worden en blijven”

 

#ambitievoorgent

Eind vorig jaar schreef Voka Oost-Vlaanderen een open brief aan de kandidaat-beleidsverantwoordelijken die Gent vanaf 2019 willen besturen, met de titel 'Een beetje ambitie voor Gent, mag dat nog?'. Wij gaven toen aan dat er een einde leek gekomen aan een periode van 20 jaar Gentse ambitie en groei. De opwaartse groeispiraal die onze stad lange tijd heeft gekenmerkt staat onder druk. 

Als een belangrijke oorzaak van de malaise hekelden wij de ondergeschikte rol van economie en ondernemerschap bij beslissingen van het stadsbestuur. Er gebeurden de voorbije jaren een aantal interessante economische ontwikkelingen, zoals de fusie van de Havens van Gent en Zeeland tot North Sea Port, en een aantal verdienstelijke initiatieven zoals de startersfabriek. Maar over alle beleidsdomeinen heen beschouwd, lijken bedrijven en kansrijk ondernemerschap voor het Gentse stadsbestuur geen prioriteit meer te zijn in hun beslissingsprocessen.

Is er, 9 maanden na de open brief, iets veranderd? Hebben politici en administratie - na deze niet mis te verstane boodschap – blijk gegeven van een nieuwe dynamiek richting ondernemingen en ondernemers? 

Eén succes hebben we geboekt. Velen die bij het Gentse beleid zijn betrokken namen, in navolging van Voka, sindsdien het woord “ambitie” in de mond. Eigenlijk krijgen we uit vele hoeken -ondernemingen, maar ook politiek en administratie- te horen dat de vraag van Voka om een nieuwe, sterke ambitie voor Gent terecht is. Iedereen lijkt minstens de ambitie te formuleren dat Gent meer moet zijn dan een plaats waar het goed wonen, winkelen en 'op een terrasje zitten' is. De ambitie van Gent reikt verder dan een genoegzaam -of is het zelfgenoegzaam- provincienest te zijn, daar zijn we het over eens.

Last call

De roep om meer ambitie werd dus wel gehoord, de tastbare resultaten van onze open brief zijn tot nu toe ontgoochelend. Zowel qua beleidsdaden als electorale programma’s van de partijen blijven we op onze honger zitten. Dat belooft weinig goeds voor het beleid van morgen, want hoe kunnen we verwachten dat een volgende coalitie ondernemerschap en economie hoog op de prioriteitenlijst zet wanneer dit thema nauwelijks leeft in de verkiezingsstrijd? Vandaar deze nieuwe open brief, een last call aan alle partijen om zich duidelijk uit te spreken over het belang van economie en ondernemen en de dringende vraag hoe ze deze passend zullen waarderen, tussen de andere prioriteiten in.

Het mobiliteitsmonster van Loch Ness

Want dat partijen de voorbije maanden duidelijk prioriteiten hebben gesteld, lijdt geen twijfel. Een indrukwekkende lijst van beslissingen en ingrepen werd tijdens de lopende bestuursperiode ingegeven uit mobiliteitsoverwegingen. En het lijdt geen twijfel: onze ontgoocheling hierover is groot. We zijn niet ontgoocheld in het circulatieplan op zich, al van bij het eerste concept hebben we het uitgangspunt gesteund dat een stad dient als bestemming, niet om er doorheen te rijden. 

Gaandeweg bleek echter dat het circulatieplan en het flankerend beleid op geen enkele manier rekening houden met de economische functie. In beperkte mate werden een aantal aanpassingen gedaan voor winkels en horeca in de binnenstad, bv door aanpassing van parkeertarieven in de avonduren. Onze 'runworkers', de vele high tech, life sciences en dienstenbedrijven die Gent doen bloeien, worden echter niet als volwaardige gesprekspartners beschouwd en de facto uit de stad gedreven.

Klap op de vuurpijl is het eenzijdig halveren van het aantal parkeerplaatsen voor nieuwe investeringen in de Techlane, dat is de bedrijvenzone vanaf Flanders Expo over het Technologiepark en Ghelamco site naar Eilandje Zwijnaarde. Nieuwe norm is plots 2,7 parkeerplaatsen per 100 m2 voor kantoorruimte, of ongeveer 1 parkeerplaats per 4 werknemers, voor labaratoria kunnen zelfs minder dan 1 op 6 werknemers met de wagen naar het werk komen. Hoe dit moet gebeuren in een gebied dooraderd met autosnelwegen, met onvoldoende fietsinfrastructuur en ontoereikend openbaar vervoer, is een raadsel. Dat bedrijven die willen investeren wel twee keer nadenken alvorens zich op deze zone te vestigen, lijkt geen indruk te maken.

Bedrijven in Gent zijn meer dan bereid om actief op zoek te gaan naar alternatieven, bv door in te zetten op fietsen, deelauto’s en openbaar vervoer. Leefkwaliteit is ook voor mensen die in Gent werken belangrijk. Het enige antwoord dat politiek en administratie klaar hebben is: steeds strengere normen, de wurgtechniek als het ware. Enkel door te verbieden, en wel onmiddellijk, kunnen lange termijn effecten bereikt worden, dat is blijkbaar het adagio dat meer en meer aan de oppervlakte komt. 

Mobiliteit had een mooi dossier kunnen zijn, had het paradepaardje kunnen worden van een progressieve en ondernemende stad als Gent, maar door de eenzijdige invoering en het pertinent weigeren rekening te houden met de inbreng en goodwill van ondernemingen, dreigt het Gent in een neerwaartse spiraal te brengen.

Er echt werk van maken

Wat de arbeidsmarkt betreft, is er wel een kentering om ondernemingen als een deel van de oplossing te zien en niet als oorzaak van het probleem. Meerdere onderzoeken hebben aangetoond dat er in de Gentse regio duizenden jobs openstaan, waarvan ongeveer de helft geen specifiek diploma of ervaring vraagt, wel: inzet, teamgeest en enige discipline.

Het blijft evenwel merkwaardig dat een aantal beleidsmensen 'werken' als iets vrijblijvend zien, als het de mensen goed uitkomt. Anders hoeft het niet. Mobiliteitsarmoede inroepen waardoor mensen van Gent bijvoorbeeld niet in de haven kunnen gaan werken, of het werken in ploeg te moeilijk vinden in kader van een gezinssituatie, kan er bij ons echt niet in. Discriminatie door ondernemers op basis van migratie-achtergrond blijkt de grote uitzondering, en kan geen alibi zijn om niet volop te solliciteren naar werk. 

We zullen nog voor de verkiezingen de resultaten van een enquete uitbrengen waarin ondernemingen expliciet bevestigen geen enkele vorm van discriminatie te aanvaarden en iedereen volop kansen te geven die deze wil waarmaken. Er is werk voor iedereen, maar van de overheid verwachten we dat ze de achterpoortjes sluit en vooral de terechte verwachting voedt dat het voor iedereen een morele plicht is te werken als dit kan. Wat meer moed tonen dus, ook als een deel van het kiezerscorps dit minder graag hoort.

Hoogste aantal ambtenaren per 100 inwoners

Soms lijkt het dat Gent denkt “wat we zelf doen, doen we beter”, met ambtenaren dus. 

Gent telt beduidend meer ambtenaren dan de andere centrumsteden in Vlaanderen. 1 ambtenaar per 57 inwoners in Gent, in Mechelen en Kortrijk is dit 1 op 80, in Antwerpen 1 op 72. Ook hier verwachten we verandering. Terwijl onze stad een groot aantal florissante technologie scale-ups telt, creatieve bedrijven en hoogstaande dienstverlenende bedrijven, verkiest Gent dikwijls om belangrijke IT-en andere projecten en diensten in eigen beheer uit te voeren. Telkens weer blijkt dat de privé-sector innovatiever, efficiënter en aan een betere prijs/kwaliteit verhouding werkt. Bovendien ontneemt dit groeikansen aan bedrijven, de overheid is een belangrijke opdrachtgever. De stad dient zich ten gronde over haar kerntaken te bezinnen, waar nodig als regisseur op te treden, maar zo beperkt mogelijk als actor. 

Vele correspondenten melden ons dat ze er tegenop zien om iets in Gent te beginnen wegens een ontmoedigende ambtelijke respons: altijd moeilijk, altijd lastig, weinig feeling voor ondernemers. Het lijkt alsmaar trager te gaan in Gent, beslissingen worden moeilijk genomen, alles is complex. Ontwikkelaars van projecten, bedrijven die hier willen investeren, organisaties die graag Gent als proeftuin willen gebruiken: bij zoveel complexiteit dreigen ze andere oorden op te zoeken. 

Vragen aan de nieuwe bestuursploeg in Gent

Werken aan een duurzame stad gaat niet enkel om de zorg voor kwaliteit van de lucht en ruimte voor de fietser, niet enkel over armoedebestrijding, maar evenzeer over het creëren van een gezonde biotoop voor jonge en gevestigde bedrijven die door een lokale overheid daadwerkelijk geholpen worden in de ambitie om te groeien en om jobs en inkomen te creëren.

Daarvoor is een hogere prioriteit in het beleid nodig voor ondernemingen, een sterke en ambitieuze toekomstvisie, maar bovenal veel goodwill, een dienstvaardige en probleemoplossende opstelling van beleid en administratie die initiatieven faciliteren van mensen die in de economie hun nek uitsteken. 

Een aantal mogelijke vragen die wij ons met deze open brief stellen, en met ons hopelijk ook de partijen met bestuursambitie:

  • INVESTERINGSKLIMAAT: Hoe denkt Gent het vertrouwen van (kandidaat-)investeerders terug te winnen en welke initiatieven wenst men te nemen om spitssectoren en -bedrijven nog verder te versterken?
  • RUIMTE: Hoe denkt Gent de economische bedrijvigheid (en dit is niet enkel de horeca en kleinhandel, dit moeten we telkens weer herinneren) in de stad opnieuw aantrekkelijk te maken en daadwerkelijk te stimuleren?
  • DIENSTVERLENING: Hoe denkt Gent iets te doen aan echte oplossingsgerichtheid en empathie van de administratie en ambtenaren voor welvaart scheppende projecten van ondernemers en bedrijven i.p.v. de defensieve en starre houding die nu veelal ervaren wordt?
  • MOBILITEIT: Hoe denkt Gent zijn centrale ligging uit te spelen en de ontsluitingsmogelijkheden van activiteitenzones, de stad en haar ondernemingen te verbeteren i.p.v. eenzijdig een boodschap over het autoluwe centrum de wereld in te sturen?
  • ARBEIDSMARKT: Hoe denkt Gent in de toekomst kansengroepen te laten ingaan op het indrukwekkende aanbod aan tewerkstellingskansen in stad en haven, als hefboom tot zelfontplooiing en als sterkste wapen in de strijd tegen armoede?

Sommige van deze vragen zijn ongetwijfeld scherp en kritisch voor een aantal recente ontwikkelingen en prioriteitsstellingen in Gent. Maar elk van deze vragen is bedoeld om verder te werken aan Gent als innovatieve, vooruitstrevende en ondernemende stad. Alle ondernemingen zijn bereid hieraan mee te werken, Voka wil graag helpen om dit ambitieuze Gent mee vorm te geven.

 

13 september 2018

Geert Moerman

Gedelegeerd bestuurder Voka – Kamer van Koophandel Oost-Vlaanderen

Domestic Services
Banque de Luxembourg
Deloitte
ING
Logo Mensura
Proximus
SD Worx
BovaEnviro+
GutzandGlory
G4S
Soundfield
Jobat