Skip to main content
  • 8876: Mag een nv vrijwilligers inschakelen?

8876: Mag een nv vrijwilligers inschakelen?

'Elke week organiseren wij een bedrijfsbezoek waarbij gepensioneerden op vrijwillige basis een rondleiding geven. Ik zou deze mensen graag belonen voor hun inzet maar omdat wij een nv zijn kan ik hen geen vrijwilligersvergoeding geven. Wat kunnen wij hier aan doen?'

Antwoord:

Mag een nv vrijwilligers inschakelen?

De Wet op het vrijwilligerswerk van 2005 is heel duidelijk op dit vlak. Een vrijwilliger kan zich enkel inzetten voor een organisatie zonder winstoogmerk of voor een sportvereniging of -stichting. Voorbeelden van een organisatie zonder winstoogmerk zijn een goed doel, een zorginstelling, een school of een andere non-profitorganisatie.

In het geval van jullie lid betekent dit concreet dat de Vrijwilligerswet niet van toepassing is op de vrijwilligers die actief zijn binnen de nv. Dit neemt uiteraard niet weg dat de bedrijfsbezoeken wel op vrijwillige basis gegidst kunnen worden. De vrijwilligers genieten dan echter niet van de bescherming van de Vrijwilligerswet, en de forfaitaire kostenvergoedingen worden niet aanvaard.

Is het gidsen van bedrijfsbezoeken wel vrijwilligerswerk?

Vraag stelt zich uiteraard ook of het gidsen van een bedrijfsbezoek waarbij de vrijwilliger de rol van ambassadeur opneemt, het bedrijf en haar artikelen gaat promoten wel thuisgebracht kan worden onder de noemer 'vrijwilligerswerk'.

Aangezien de essentie van vrijwilligerswerk is dat men zich onbezoldigd inzet ten voordele van de maatschappij of een organisatie, zal het gidsen van bedrijfsbezoeken hieronder niet vallen. Het gidsen van de bedrijfsbezoeken is dus geen activiteit in de zin van de Vrijwilligerswet.

Statuut van de bedrijfsgids?

De bedrijfsgidsen in kwestie leveren prestaties voor de nv. Zij promoten het bedrijf en prijzen de producten aan. Mogelijk worden de gidsen ook 'gestuurd' in hun bezoeken, wat de deur opent naar een mogelijke band van ondergeschiktheid met de nv.

We bevinden ons in die situatie dan ook midden in de arbeidslogica, met dat verschil dat de nv de bijbehorende verplichtingen als werkgever niet nakomt.

Risico zit er in dat het vrijwillige en gratis gidswerk voor een commerciële organisatie door de inspectiediensten geherkwalificeerd wordt als arbeidsovereenkomst. Dit zou voor de nv in kwestie en ook voor de gepensioneerden een enorme impact hebben. Zo zal er achterstallig loon (inclusief RSZ en BV) betaald moeten worden en zullen ook de pensioenen van de betrokken gidsen mogelijk herbekeken en verrekend worden. Dit om nog maar te zwijgen van de boetes waaraan de nv zich mogelijk blootstelt.

In uitzonderlijke gevallen zal een handelsvennootschap wel beroep mogen doen op vrijwilligers. Het gaat dan dikwijls om eenmalige evenementen zoals bijvoorbeeld openbedrijvendag. De handelsvennootschap zal in dat geval best een lijst van vrijwilligers laten goedkeuren door de inspectiediensten of RVA.

Gaat het echter om het structureel inzetten van gidsen ten voordele van een commerciële organisatie – zoals bij de nv het geval is – dan kan dit ons inziens niet onder het statuut van vrijwilliger.

Beloning voor het engagement van de gidsen?

De essentie is en blijft dat vrijwilligers geen financiële compensatie voor hun inzet ontvangen. Los hiervan mogen kosten wel vergoed worden wat uiteraard ook noodzakelijk is om vrijwilligerswerk toegankelijk te houden. Aangezien de gidsen geen vrijwilligers zijn, kunnen zij geen aanspraak maken op vrijwilligersvergoedingen. Vraag stelt zich dan of de gidsen op een andere manier beloond kunnen worden voor hun inzet?

Zoals gezegd, bestaat het risico nu reeds dat het statuut van de gidsen gekwalificeerd wordt als een arbeidsrelatie. Dit risico wordt vergroot wanneer aan de gidsen een vergoeding, hoe klein ook, wordt betaald.

Recente cassatierechtspraak bevestigt dat er ook sprake is van 'arbeid' in de zin van de Arbeidsovereenkomstenwet wanneer er werk wordt verricht met het oog op een boeiende vrijetijdsinvulling tegen een geringe vergoeding. De vergoeding wordt dan beschouwd als loon waarop sociale bijdragen zijn verschuldigd.

Wil de nv koste wat het kost toch verder werken met de gidsen volgens dezelfde afspraken en hen een beloning geven, dan houdt men er best rekening mee dat dit risicovol is.

Besluit

Ondanks het feit dat de gidsen gratis prestaties verrichten met het oog  op een boeiende vrijetijdsbesteding, vallen zij niet onder de Vrijwilligerswet. Het toekennen van een beloning (cash, geschenkcheque, relatiegeschenk, enz.) is een bijkomend element dat kan leiden tot een herkwalificatie van de samenwerking tot arbeidsovereenkomst. Als de structurele inschakeling van de gepensioneerden in de firma oranje knipperlichten doet branden, dan zal het toekennen van een beloning deze in rode knipperlichten doen omslaan. 

Kan Voka mij helpen?

Stuur ons een sms op 8876

Hoe kunnen we u helpen?
CapitalAtWork
Customer Collective
Deloitte
De Ridder
facilicom
GSJ Advocaten
Logo Mensura
Proximus
Recrewtment
SD  Worx
Tormans