In ruil voor uw sociale bijdragen geniet u enkele voordelen en beschermingen. Het gaat onder meer om gezinsbijslag, een ziekte- en invaliditeitsuitkering en een pensioen.
Gezinsbijslag
De gezinsbijslag bestaat uit kraamgeld en kinderbijslag.
Kraamgeld
Verwacht u een kindje? Dan hebt u recht op kraamgeld. Het kraamgeld is een eenmalige tegemoetkoming bij de geboorte van uw kind.
Vanaf de zesde maand zwangerschap kunt u het kraamgeld aanvragen bij uw sociaal verzekeringsfonds. Bij uw aanvraag voegt u ofwel een geneeskundig getuigschrift met de vermoedelijke geboortedatum indien u de aanvraag doet voor de geboorte, ofwel het geboorteattest indien u de aanvraag doet na de geboorte.
Is één van de rechthebbenden binnen het gezin werknemer, dan dient dat gezinslid
het kraamgeld aan te vragen. Vanaf de tweede maand voor de vermoedelijke geboortedatum kan de som worden uitbetaald.
Kinderbijslag
De kinderbijslag wordt aan de bijslagtrekkende uitbetaald, dit is meestal de vader of moeder. Valt een van de rechthebbenden binnen het gezin onder een voordeliger statuut dan dat van de zelfstandige (werknemer, sociale uitkering ,…), dan dient dit gezinslid de kinderbijslag aan te vragen.
De kinderbijslag wordt uitbetaald aan schoolgaande kinderen tot 25 jaar. Vanaf de leeftijd van 6, 12 of 18 jaar komt er een gedeelte leeftijdsbijslag bij. Die leeftijdsbijslag geldt echter niet voor uw enige of jongste kind.
Ziekte- en invaliditeitsverzekering
Als zelfstandige hebt u recht op een gedeeltelijke terugbetaling van medische kosten zoals doktersbezoek, aankoop van geneesmiddelen, heelkundige ingrepen, verblijf in het ziekenhuis,… Een gedeelte van die kosten wordt niet terugbetaald; het zogenaamde remgeld.
Om recht te hebben op de terugbetaling moet u aangesloten zijn bij een ziekenfonds en moeten uw sociale bijdragen van de 2 voorbije jaren betaald zijn.
Daarnaast hebt u recht op een dagvergoeding van het ziekenfonds, wanneer de geneesheer van het ziekenfonds u volledig arbeidsongeschikt verklaart. Gedurende die periode van arbeidsongeschiktheid mag u geen enkele beroepsactiviteit uitoefenen, tenzij u hiervoor uitdrukkelijk toelating krijgt van uw medisch adviseur.
Gedurende het eerste jaar, 'de primaire arbeidsongeschiktheid', moet u volledig ongeschikt zijn om uw beroep uit te oefenen. U krijgt dan vanaf de tweede maand de dagvergoeding van uw ziekenfonds.
Vanaf het tweede jaar ongeschiktheid, 'invaliditeit', mag u niet meer in staat zijn om eender welk voor u passende beroep uit te oefenen. De beoordeling gebeurt door de adviserend geneesheer van het RIZIV. De uitgekeerde dagbedragen verschillen naargelang de gezinssituatie en of u beroep kunt doen op hulp van derden.
De meest recente bedragen vindt u op: www.vliegendestart.be/uitkeringen.
Moederschaprust - dienstencheques
De moederschaprust voor zelfstandigen bedraagt maximaal 8 weken (bij een meerling 9 weken). Sinds 1 januari 2009 moet de moeder daarvan nog maar 3 weken verplicht opnemen; 1 week voor en 2 weken na de bevalling.
De overige 5 weken (bij een meerling 6 weken) kan de moeder naar keuze opnemen in periodes van 7 kalenderdagen:
– vanaf 3 weken tot 7 dagen voor de vermoedelijke bevallingsdatum
– vanaf de derde week tot 23 weken na de bevalling
Uiterlijk een maand na afloop van de moederschaprust ontvangt u van het ziekenfonds het volledige bedrag.
Om zelfstandig werkende vrouwen tijdens en na het bevallingsverlof bij te staan, hebben zij ook recht op moederschaphulp onder de vorm van dienstencheques. Die cheques moet u aanvragen via uw sociaal verzekeringsfonds voor het einde van de 15de week volgend op de geboorte. De formulieren vindt u op www.vliegendestart.be/documenten.
Pensioen
Zodra u met pensioen gaat, ontvangt u maandelijks een pensioenbedrag.
De berekening van het wettelijk uit te betalen pensioen gebeurt door het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ). Die dienst zet zelf de nodige stappen om uw loopbaan en de geleverde bijdragen na te gaan. Alleen bij vervroegd pensioen moet u nog zelf de aanvraag indienen via uw gemeente. De jaren tot en met 1983 worden forfaitair berekend, vanaf 1984 staat het pensioen in verhouding tot de belastbare beroepsinkomsten.
Sinds 01/01/2009 is de pensioenleeftijd voor man en vrouw gelijkgeschakeld op 65 jaar.
Een volledige loopbaan bedraagt nu voor beiden 45 jaar. Vanaf een beroepsloopbaan van minstens 35 jaar kunt u ook met vervroegd pensioen vanaf 60 jaar, maar verliest u wel definitief 3% tot 25% van uw pensioen, tenzij u een loopbaan van minstens 42 jaar kunt aantonen.
Ook als u reeds een pensioen ontvangt, mag u uw zelfstandige activiteit voortzetten. Weliswaar op beperkte basis, als u uw pensioen niet gedeeltelijk of volledig wil verliezen. Het jaarinkomen dat u mag verdienen, zonder uw pensioen te verliezen, hangt af van uw leeftijd, pensioenregeling en eventuele gezinslast. De exacte bedragen voor dit jaar vindt u op onze website www.vliegendestart.be/gepensioneerde.
Faillissementsverzekering
In het geval van een (niet-frauduleus) faillissement, krijgt u gedurende 12 maanden een faillissementsvergoeding en blijft u een jaar lang gratis in regel met uw sociale zekerheid.
U krijgt die vergoeding wel enkel als u geen ander gelijkwaardig statuut heeft. Deze uitkering is, sinds 1 juli 2007, gestegen tot op het niveau van het minimumpensioen voor zelfstandigen.
Familieplan: palliatief verlof
In het kader van het 'Familieplan' is vanaf 1/01/2010 een regeling aangaande palliatief verlof in werking getreden. Een zelfstandige die de beroepsactiviteit tijdens minstens 4 opéénvolgende weken stopzet om palliatieve zorgen te geven aan kind of partner, heeft recht op een forfaitaire uitkering gelijk aan 2 maanden minimumpensioen.
Mogelijk volgen in de loop van 2010 nog andere maatregelen in het kader van dit Familieplan. De meest recente informatie vindt u steeds op onze website www.vliegendestart.be.
Aansluiten bij het ziekenfonds
Als u als zelfstandige start, dient u eveneens aan te sluiten bij een ziekenfonds.
U bent nog op zoek naar een ziekenfonds? Dan stellen we u graag Xerius Ziekteverzekering voor, een jonge organisatie met een frisse kijk op gezondheidszorg. Xerius Ziekteverzekering is bovendien volledig onafhankelijk van medische, politieke of ideologische instanties, zoals alle Xerius-afdelingen.
Wat kenmerkt Xerius Ziekteverzekering?
- Speciale aandacht voor jongeren en gezinnen
- Een enthousiast team
- Glasheldere informatie
- Een volledig onafhankelijke ingesteldheid
- Scherpe tarieven
- Heel wat extra’s
- Interessante keuzepakketten
- Voordelige vakantieformules
Meer informatie hierover kunt u vinden op onze website www.vliegendestart.be/ziekteverzekering
Terug naar de startersgids