Het overlaten van een bedrijf blijft voor Vlaamse familiale ondernemers een belangrijke bekommernis. Dat blijkt uit een bevraging die VokaTribune publiceert in haar editie maart.
“Het overlaten van een bedrijf is iets waar ondernemers duidelijk wakker van liggen: onze redactie kreeg liefst 900 antwoorden en tal van getuigenissen binnen naar aanleiding van de bevraging”, zegt Jo Libeer, gedelegeerd bestuurder van Voka.
“Ook de resultaten zijn sprekend: de helft van de ondernemers is ongerust over de opvolging, en vier op de tien weet zelfs niet wat ze moeten doen indien het bedrijf niet in familiehanden blijft.” Een respondent vatte de teneur uit de enquête treffend samen: “Kinderen kan je niet dwingen. Het doet pijn je levenswerk te moeten overlaten.”
Zo’n 900 ondernemers die met de problematiek van opvolging worden geconfronteerd, vulden de enquête van VokaTribune in. Zes op de tien respondenten hoopt dat het bedrijf in handen van de familie blijft, en ziet het liefst de kinderen de zaak voortzetten (54%). Toch heeft 68,5% nog geen idee wat er met het bedrijf zal gebeuren wanneer men stopt. Bijna de helft van de respondenten is ronduit ongerust over de opvolging.
Drie groepen
Op basis van de resultaten en de reacties kunnen we drie groepen onderscheiden. Zij die zich zorgen maken over hoe ze de opvolging kunnen regelen zonder daarbij een van de kinderen tekort te doen. Hierbij wordt vaak verwezen naar het bedrag dat nodig is om zij die niet in de zaak stappen, uit te kopen.
Ten tweede is er een groep die absoluut niet wil dat de kinderen het roer overnemen omdat ze zelf ervaren hoe moeilijk en zwaar het is om een zaak te runnen. Tot slot zijn er de bedrijfsleiders die hun opvolging reeds tot in de puntjes hebben geregeld. Het gaat hier vooral om zestigplussers. Voor 65% van deze groep staat reeds vast wie de fakkel zal overnemen.
Bezorgde veertigers
Bij de jongste (tussen de 20 en de 30 jaar) en de oudste (ouder dan 60) ondernemers verwacht ongeveer 70% dat de kinderen de onderneming zullen overnemen. In de groep van dertigers en vijftigers is dat zowat 55%.
Opvallend is dat van de veertigers 60% er van uit gaat dat de kinderen het bedrijf niet zullen overnemen. In vergelijking met de andere respondenten zijn de veertigers ook de groep die er het minst de voorkeur aan geeft dat het bedrijf in handen van de familie blijft (ongeveer 50% ten opzichte van rond de 70%).
Een kwestie van het loslaten
Ruim 70% gaf in de bevraging van VokaTribune aan dat ze na het overlaten van het bedrijf, achter de schermen een oogje in het zeil blijven houden. Het is dus niet zo dat de oudere generatie zich terugtrekt na de overname.
Zoals een ondernemer het stelde: “De familiale opvolging van een familiebedrijf is altijd een kwestie van loslaten en nemen.”
Voka-projecten opvolging familiebedrijven
Voor familiale ondernemers heeft Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, in heel Vlaanderen diverse projecten lopen die hen begeleiden en ondersteunen. Het gaat ondermeer om de succesvolle Plato-trajecten, de lerende netwerken waarin ondernemers met collega’s en met experten over specifieke bedrijfsproblematieken praten.
De lerende netwerken komen in principe één keer per maand samen, het opzet is om de thematiek van de familiale opvolging zoveel mogelijk te objectiveren. Het hele kader van overname of opvolging wordt er vanuit verschillende invalshoeken belicht. Niet alleen het financieel-juridische kader, ook alle emotionele aspecten komen aan bod.
Achtergrondinfo
Meer dan 55% van de respondenten is ouder dan 50 jaar. Driekwart staat aan het hoofd van een kmo met minder dan 50 werknemers. 45% van de ondernemers was de eerste generatie in het bedrijf. 93% heeft kinderen.