De vergunningsprocedures zijn in Vlaanderen te traag. Dat begint nu gelukkig ook de politiek in te zien. Voka werkte eerder al een oefening uit met concrete verbetervoorstellen.
Iedereen is ervan overtuigd. De ontwikkeling van projecten, zowel grote als kleinere, verloopt in Vlaanderen te traag. Kranten schrijven erover en er worden verschillende commissies in het leven geroepen om dat probleem te remediëren.
De commissie Berx, genoemd naar voorzitter en Antwerps provinciegouverneur Cathy Berx, werkt aan een aantal voorstellen om de Vlaamse vergunningsprocedures vlot te trekken.
Parallel daarmee werd in het Vlaams Parlement een ad-hoc-commissie ‘Versnellen Maatschappelijk Belangrijke Investeringsprojecten’ in het leven geroepen. De commissie, voorgezeten door Johan Sauwens, vergelijkt onder meer de Vlaamse procedures met de procedures in de ons omliggende regio’s om zo eveneens knelpunten bloot te leggen en verbetervoorstellen te doen.
Oefening
Voka startte zes maanden geleden al een soortgelijke oefening met de Vlaamse sectorfederaties. Met essenscia (chemie) als trekker werden in de voorbije zes maanden concrete voorstellen uitgewerkt om de vergunningverlening in Vlaanderen te versnellen, zonder daarbij een kwalitatieve besluitvorming in gevaar te brengen.
De voorstellen die uit die oefening kwamen, hebben hoofdzakelijk betrekking op drie thema’s: proces- en projectmanagement, milieueffectrapportage en openbaarheid gekoppeld aan beroepsmogelijkheden. De plan-MER en de opmaak van het ruimtelijk uitvoeringsplan werden tot op heden niet geanalyseerd.
Knelpunten
Het document gaat uit van de verschillende knelpunten die een ondernemer kan ondervinden bij de realisatie van een project, gaande van de definiëring van het project over het voortraject (oa. MER –OVR) en de vergunningsprocedure, tot het natraject (eventuele beroepen) en de feitelijke realisatie.
Essentieel in al die stappen is voor Voka dat een level playing field gegarandeerd wordt tussen de verschillende actoren. Daarnaast is een kwalitatief vooroverleg van erg groot belang. Andere punten m.b.t. de stedenbouwkundige vergunning zijn onder meer een uniek loket, de voorkooprechten, de projectvergadering, de meldingsplicht, de wegenis, het brandveiligheidsattest en het archeologisch onderzoek.
Proces- en projectmanagement
Met betrekking tot proces- en projectmanagement wordt vastgesteld dat dit op Vlaams niveau op dit moment quasi onbestaande is. En dat terwijl een beter procesverloop, vooral in het voortraject, heel wat tijdswinst zou kunnen opleveren.
Daarvoor lijkt een facilitator (procesmanager) aan overheidszijde noodzakelijk. De taak van die persoon of afdeling moet erin bestaan om zowel de timing van de procedures als de kwaliteit ervan te bewaken. Zo moet vermeden worden dat adviezen niet gevraagd worden, telkenmale opnieuw bijkomende bedenkingen opduiken of tegenstrijdige adviezen worden afgeleverd.
Rapportage
Een tweede knelpunt situeert zich volgens Voka en de sectoren ter hoogte van de project-MER-rapportage. Enerzijds worden er op dit moment te veel MER’s opgemaakt. Anderzijds is de tijdsduur voor de opmaak van een MER, gekoppeld aan het verkrijgen van een milieuvergunning, te lang.
Dat heeft vaak ook te maken met het feit dat te vaak zaken onderzocht moeten worden waarvan blijkt dat er geen significante impact zal zijn. Het bedrijfsleven is dan ook vragende partij om eerst goed te analyseren of de opmaak van een MER noodzakelijk is.
Wanneer uit die analyse blijkt dat de opmaak van een MER nodig is, dan is vervolgens een correcte scoping van de te onderzoek thema’s essentieel. Heel concreet werden dertien voorstellen uitgewerkt om de project-MER rapportage in de toekomst te verbeteren.
Openbaarheid en beroepsprocedures
Met betrekking tot de openbaarheid en de beroepsprocedures tot slot, is het in de eerste plaats essentieel dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen verschillende types van projecten. Voor bepaalde grootschalige projecten is een goed gestructureerde openbaarbaarheid aan het begin van de procedure noodzakelijk. Voor andere, vaak industriële, projecten daarentegen is de meerwaarde van deze vroege openbaarheid eerder beperkt.
Meer nog, een vroege openbaarheid kan in die gevallen de concurrentiepositie van de betrokken onderneming schaden. Daarom pleit het bedrijfsleven voor een zekere differentiatie.
Daarnaast is het evident dat wanneer een uitbreide en goed georganiseerde openbaarheid wordt voorzien, dat ook moet betekenen dat de beroepsmogelijkheden aan het eind van de rit worden ingeperkt. Indien het één niet aan het ander gekoppeld wordt, dreigt een verdere vertraging.
Hoorzitting
Voka lichtte de bovenstaande voorstellen toe op een hoorzitting in het Vlaams parlement, waarbij een voorontwerp van de Voka-Plusnota ‘Versneld en economisch verantwoord vergunningskader’ werd verdeeld onder de aanwezige parlementairen.
Voka rekent erop dat zowel de parlementairen als de commissie Berx de constructieve voorstellen ter harte neemt en op korte termijn werk maakt van een echte verbetering en versnelling van de Vlaamse vergunningsprocedures.
Meer informatie
Karel Vervoort, adviseur milieu en ruimtelijke ordening
karel.vervoort@voka.be
Auteur : Karel Vervoort, Voka-kenniscentrum
Bron : milieu@voka 9 - februari 2010