Belofte maakt schuld: 55.000 nieuwe jobs in 2016

" In 2017 dreigen we meer dan ooit geconfronteerd te worden met een slecht werkende arbeidsmarkt in België.  "

‘Zorg voor een bedrijfsvriendelijk klimaat en wij creëren de jobs’. Het is de impliciete overeenkomst tussen bedrijven en overheid. Met de creatie van 55.000 jobs in 2016 komt het bedrijfsleven haar deel van de overeenkomst alvast na. Een tekort aan geschikte kandidaten voor de openstaande vacatures en een teveel aan files dreigt echter stokken in de wielen te steken in de verdere jobcreatie.

Stijn Decock door Stijn Decock
Hoofdeconoom Voka
@ VOKA_sdecock

Jobcreatie in de private sector is de sleutel om in België een duurzaam herstel te creëren. In België is er een onevenwicht tussen degene die een uitkering of loon van de overheid krijgen en zij die via een job in de private sector netto-betaler zijn aan de overheid. Dit leidt tot een chronisch overheidstekort een hoge schuldgraad. Meer inkomsten via extra jobs in de private sector en dus minder mensen ten laste van die overheid is de enige manier om de welvaartstaat betalend te houden.

Achterliggend is dit het grote project van de huidige regering (en ten dele ook van een aantal regeringen hiervoor). Jobcreatie kan alleen maar als er een ondernemingsvriendelijk klimaat heerst waarbij bedrijven aangemoedigd worden om in België te groeien en mensen aan te werven. Het verminderen van de loonhandicap, de taxshift en een betere conjunctuur helpen alvast bedrijven om extra mensen in dienst te nemen.

Zo werden er volgens de Nationale Bank van België in 2015 42.000 en 2016 55.000 banen gecreëerd. In 2017 zouden dat er respectievelijk 46.000 en 38.000 zijn. Belangrijk hierbij te melden is dat er volgens de NBB netto geen extra jobs bij de overheid en het onderwijs zal gecreëerd worden tussen 2015 en 2018. Dus de jobgroei situeert zich voornamelijk in de private sector.

Volgens de NBB zouden er tijdens de regeerperiode 2014-2019 218.000 jobs gecreëerd worden. Ter herinnering; Voka had in haar verkiezingsmemorandum een groeipact  neergeschreven dat in de creatie van 165.000 jobs voorzag. Dus het bedrijfsleven komt haar belofte duidelijk na.

Toch dreigen er problemen bij het verder nakomen van die belofte. Met name dat vacatures steeds moeilijk ingevuld geraken. Het aantal vacatures in Vlaanderen neemt namelijk pijlsnel toe. In een jaar tijd nam het aantal vacatures met 26,6% toe tot 223.167 vacatures. Vooral in de provincie West-Vlaanderen (+31,4%) en Limburg (+35,7%) is er een heel sterke toename. Het gevaar is dus groot dat vacatures niet meer ingevuld geraken wegens een tekort aan geschikte kandidaten. Veel bedrijven voelen nu al zelfs moeilijkheden met vacatures voor laaggeschoolden.

Dit terwijl de werkloosheid en het aantal beschikbare werkkrachten in gans België nog altijd hoog blijft. België telt meer dan 400.000 werklozen. Daarnaast zijn er nog heel wat categorieën van mensen tussen de 21 en 65 jaar maar die noch officieel werkloos, noch aan het werk zijn (maar bv in brugpensioen zijn). Het potentieel aan mensen die te activeren zijn in de private sector is daarom minstens dubbel zo groot als de 400.000 officiële werklozen. 

In 2017 dreigen we dus meer dan ooit geconfronteerd te worden met een slecht werkende arbeidsmarkt in België. We hebben weliswaar bedrijven die nieuwe jobs creëren en een grote reserve aan arbeidskrachten die niet actief is, maar toch geraken vacatures moeilijk opgevuld. De reden is vooral de grote ongelijkheid in werkloosheidscijfers tussen de regio’s met een mentale afstand die vaak groter is dan de fysieke afstand tussen werkloosheid en een job.

Daarnaast is er de grote werkloosheidsval en een gebrek aan scholing die ervoor zorgt dat vacatures moeilijk ingevuld geraken, ondanks de hoge werkloosheid. Er speelt ook nog een ander fenomeen dat jammer genoeg met een aantrekkende economie gepaard gaat; vastlopend pendelverkeer. Het gebrek aan investeringen in infrastructuur in de voorbije decennia zorgt dat een deel van het economisch herstel en de banencreatie letterlijk vastzit in de file.

Bedrijven zijn via de creatie van nieuwe jobs hun belofte aan het waarmaken. We moeten er nu voor zorgen dat de grote reserve aan arbeidskrachten de weg naar vacatures vindt. Anders dreigt het economisch herstel zich veel te snel vast te rijden in een arbeidsmarkt met veel vacatures en tegelijkertijd veel werkzoekenden. Een aandachtspunt voor veel actoren in België in 2017.

Reageren op deze opinie kan door een mail te sturen naar info@voka.be

ViewDetail