Voka-voorzitter Luc De Bruyckere vindt dat we moeten kiezen voor verandering. Dat zei hij in zijn nieuwjaarsboodschap aan de meer dan 1.000 aanwezigen op de nieuwjaarsreceptie van Voka in Antwerpen. Lees hier de volledige toespraak.
2011, wat een jaar!
Crisis alom, er was geen ontkomen aan. De eurocrisis bracht ons op de rand van de afgrond wegens telkens too little, too late en door gebrek aan politiek leiderschap. Op weg naar een moeizame begrotingsunie, if any, werden in de EU liefst zes premiers tot ontslag gedwongen! De wereld verandert voor onze ogen, ik zei het eerder: de Arabische lente, hoopgevend maar nog niet verworven; Fukushima, het wordt nooit meer als voorheen; S&P en andere Moody’s, gevreesd en beschimpt; Dexia, die in zijn val de Gemeentelijke Holding, Arco en Ethias meesleept en die België dwingt tot onverantwoorde uitgaven en ondraaglijke garanties. Het is dan ook onbegrijpelijk en onaanvaardbaar dat de restbank, in samenspraak met haar vakbonden, nog bonussen uitkeerde.
Na ruim anderhalf jaar kregen we Di Rupo I, met de forceps geboren, het is wennen! Een compromis à la Belge, u kent onze evaluatie. Het akkoord schiet structureel tekort en zet op een aantal domeinen te kleine stappen in de goede richting. Ook Europa zette vrijdag nog vraagtekens bij de begroting 2012. Dat belette de immer progressieve vakbonden niet om een betoging te organiseren, om onder impuls van de overheidscentrales een staking te houden en om een nationale staking aan te kondigen voor 30 januari e.k. Dit alles tegen een akkoord waarover ze uitgebreid werden geconsulteerd, zo leerden we. Beleven we een roekeloze actie voor de tribune? Georganiseerd door de meest geprivilegieerden, de ambtenaren en de vrijgestelden, om hun verworvenheden krampachtig te beschermen? Deze staking is een foute keuze en een slechte beslissing die de problemen alleen maar groter maakt.
En Vlaanderen? We beroepen ons vooral op onze budgettaire orthodoxie en dat is terecht. Maar de acid test zit er aan te komen, dat bevestigde ook onze minister-president. Want terwijl de Vlaamse regering een anticrisisbeleid moet voeren en de gevolgen van het federale Vlinderakkoord moet assumeren, moet ze op zoek, zonder kaasschaaf, naar minstens 500 miljoen euro besparingen, want nieuwe bijkomende belastingen kunnen we echt niet hebben. On a déjà donné aan de federale regering!
Maar het gaat over meer dan over geld, want Vlaanderen is hoe dan ook nog welvarend en houdt aldus België gemiddeld nog in het Europese peloton, zo leerde ons opnieuw een recent onderzoek van de universiteit van Luik. De dichotomie in ons land en de noodzaak voor een verdere responsabilisering van de deelstaten werden nog maar eens aangetoond. En, ja, onze gezondheidszorg is nog goed. En, ja, de kwaliteit van ons onderwijs is nog steeds top. En, ja, de werkloosheidsgraad in Vlaanderen is laag en daar zijn we verheugd over, maar… wat lukt er verder nog in Vlaanderen? Wat kan er nog?... De Oosterweelverbinding? De tunnels als alternatief? Tramsporen in Deurne? Spartacus in Limburg? Uplace in Machelen? De steenkoolcentrale in Antwerpen? Het stadion in Brugge? Nieuwe bedrijventerreinen? Het Schipdonkkanaal?
Hier klopt iets niet meer en het wordt ons zwaar te moede. Want elders in de wereld gaat het wel vooruit. China, Japan en Zuid-Korea maken een regionale vrijhandelszone en zullen hun eigen munten uitwisselbaar maken. Brazilië is het Verenigd Koninkrijk over het hoofd gegroeid en over acht jaar is het BNP van de BRIC-landen groter dan dat van Duitsland, Frankrijk, Italië en het VK.
Onze welvaart en die van onze kinderen staan zwaar onder druk. Om die te behouden moet Vlaanderen de keuze maken die België niet aandurft: de locomotief van onze toekomst – de ondernemingen – versterken, creativiteit en lef voorop stellen, investeringen aanmoedigen, onze schulden onder controle houden en onze overheden veel efficiënter maken. En dat moeten we zelf doen! We kunnen niet blijven teren op onze goede ligging en op onze rijke Duitse buur. Ons probleem is systemisch en dat moet dus methodisch aangepakt worden, waarbij we het onderscheid moeten maken tussen wat prioritair is en wat ondergeschikt. Wat ons in Vlaanderen het meest bedreigt, is de toenemende “culture of complacency”. We moeten vechten tegen de nivellering in onze samenleving en tegen het verkeerd begrepen humanisme die beide leiden tot verzuurde middelmatigheid. We moeten ambitie ontwikkelen en vechtlust.
We steken te veel energie in het aanwijzen van verantwoordelijken en die zijn talrijk. Maar het is beter die energie te richten op oplossingen, op de essentie en dat is: de creatie van welvaart en de faire verdeling ervan en de vraag wanneer we met wie en onder welke voorwaarden solidair zullen zijn. Want we zijn en blijven een sociaal volk.
Op ons laatste Congres had ik het over fairness en u heeft, net als ik, de jongste maanden, weken en dagen het vaak heel expliciete debat gevolgd over billijkheid en verantwoordelijkheidszin. De terechte frustratie van vele jongeren die vrezen de door hun ouders opgebouwde welvaart niet te zullen bereiken, die de huizen en bouwgronden onbereikbaar duur vinden, die het egoïsme van de huidige generatie aanklagen m.b.t. het pensioendebat, die het onrechtvaardig vinden dat velen de arbeidsmarkt te vroeg verlaten en op kosten van de gemeenschap verder gaan leven, enzovoort. Volg de internetfora, Los Indignados, Occupy Wall Street, G 1000,… De boosheid en de frustratie zijn één grote schreeuw voor verandering. Mario Monti, de nieuwe Italiaanse premier, zegt “dat we in naam van onze kinderen moeten ingrijpen”. Ik ben het met hem eens.
Hoe doe je dat? In eerste instantie door in te zetten op groei, op duurzame groei, door ons productiemodel te vernieuwen, door de crisis te gebruiken als prikkel, als katalysator van verandering. Velen zijn bang en boos, maar angst is een slechte raadgever, het verlamt en verhindert ons te doen wat moet. We moeten fundamenteel in vraag durven stellen hoe we bezig zijn!
Aanpassing is nodig, verandering is een positief verhaal. Kennelijk zijn we er nog niet in geslaagd dit inzicht op afdoende wijze aan Franstalig België over te brengen. Steeds weer duwt en trekt Vlaanderen om vooruit te geraken, om de meest evidente zaken gedaan te krijgen. Hoeveel moeite heeft het gekost om de Waalse werklozen te doen activeren, om transparantie te verkrijgen over de “onbestaande” transferten om wat billijkheid te krijgen in de sociale zekerheid. Telkens weer hetzelfde verhaal… Vlaanderen wil verandering, Wallonië wil “stabiliteit”. Op 13 juni 2010 werd dat heel helder uitgedrukt in de federale verkiezingsuitslag. Die dichotomie zorgde voor de langste regeringsvorming ooit, die kwam er slechts onder extreme externe druk van de financiële markten (of was het toch een voormalig premier die het land redde?). We zijn het er over eens dat het gaat om een omvattend akkoord, communautair en socio-economisch, we zien voorzichtige stappen in de goede richting: een aanzet tot langer werken, tot het verminderen van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, tot een gedeeltelijke regionalisering van de arbeidsmarkt.
Maar toch houdt het akkoord de kiemen in van de volgende staatshervorming, België 7.0. Waarom? Omdat we geen poging zien om de competitiviteit van onze ondernemingen te verbeteren. Integendeel. Omdat we geen verbetering zien van onze loon- en energiekosten. Omdat we geen afslanking zien van ons obees overheidsapparaat… omdat te veel hefbomen van beleid federaal gebleven zijn.
Maar laat ons daarop niet wachten en beginnen bij onszelf. Ook in Vlaanderen hebben we nood aan aanpassing, ik heb er zonet op gewezen. Ook in de representatieve organisaties! Ook bij ons in Voka. Wij willen dat het opnieuw “draait” in Vlaanderen. Wij van Voka hebben de keuze gemaakt! Wij kiezen voor verandering. Het is onze historische rol, een vector van verandering te zijn. Vandaag dreigen we mee te verzinken in het moeras van de uitdijende Vlaamse adviesorganen en –structuren. We mogen noch willen dat laten gebeuren. We willen geen beheerders zijn van verworven rechten, geen behoeders van het patronaal corporatisme. We willen wel een verantwoordelijke factor van positieve verandering zijn.
In dat opzicht zien we de SERV terugkeren naar haar oorspronkelijke centrale rol van het echte toekomstgerichte overleg. We zien dat des te meer omdat we straks de nieuwe bevoegdheden die door de staatshervorming op ons en op Vlaanderen afkomen, adequaat willen invullen. Het sociaal overleg zoals het vandaag in België bestaat, is versleten! De overdracht van bevoegdheden is dan ook het juiste moment om een re-engineering van dat overleg te organiseren. Daarin zullen de representatieve organisaties van de deelstaten hun volle verantwoordelijkheid moeten nemen. Met deze doelstelling voor ogen heb ik aan de Voka-directie gevraagd om in de komende weken een kritische evaluatie te maken van onze toegevoegde waarde in de tientallen raden en adviesorganen waaraan we deelnemen. We zullen onze deelname terugtrekken daar waar we van oordeel zijn dat deze organen in de voorbije jaren niet of veel te weinig hebben bijgedragen tot positieve verandering en tot sturend overleg. We zullen daar zeer consequent in zijn. We willen van versnippering naar focus; van bezetting naar impact. Want Voka wil mee bouwen aan een draagvlak van de juiste samenleving voor onze kinderen en niet de bewaker zijn van de hangmat van de verworven rechten.
Ik besluit met een Nieuwjaarswens. Ik ben er me goed bewust van dat vele ondernemers moeilijke tijden doormaken, zelfs in sectoren die iets minder getroffen zijn door de crisis. Ik hoor en zie jullie vechten, ondanks alle tegenspoed, zo zijn jullie, en dat verdient het respect van iedereen, respect dat ons al te vaak onthouden wordt: jullie verdienen alle steun en hulp. Dat is de focus van Voka voor het komende jaar, jullie allen te helpen waar we kunnen, daarom moet alle ballast weg.
2012 zal opnieuw een moeilijk jaar worden en het zal nog een hele tijd zo blijven, ik heb daar geen illusies over. De externe omstandigheden moeten we aanvaarden, ik heb jullie niets te leren. Maar ik heb vertrouwen in jullie eigen motor, in jullie goesting om er tegen aan te gaan, in jullie creativiteit om oplossingen te zoeken en te vinden. Ik heb vertrouwen in jullie moed om te weerstaan aan pessimisme en defaitisme. Ik weet dat we over enkele jaren, als het hopelijk echt beter gaat, fier zullen kunnen terugkijken omdat ook deze crisis ons niet heeft klein gekregen, ons niet heeft verlamd. We zullen de kansen gezien hebben en omgezet in opportuniteiten, en we zullen er sterker uitgekomen zijn.
Laat jullie in het nieuwe jaar inspireren door wat goed is voor jullie leven en voor wie jullie dierbaar zijn.
Hier passen de woorden van Ted Kennedy: “The work goes on, the cause endures, the hope still lives and the dream shall never die.”
Auteur : Luc De Bruyckere
Bron : Nieuwjaarstoespraak 2012