Aanbod

Ruimte om te ondernemen (ROTO)

Op zoek naar ruimte om te ondernemen

Het arrondissement Mechelen is ideaal gelegen als een gouden driehoek in het centrum van het land. Het Huis ten Halve tussen de haven van Antwerpen en de luchthaven van Zaventem en uitstekend bereikbaar uit alle richtingen. Niet alleen bedrijven die de dicht geslibde grootsteden ontvluchten, ook buitenlandse investeerders die nieuwe vestigingen willen inplanten, kiezen voor het arrondissement Mechelen. Daarom wil Voka – Kamer van Koophandel  Mechelen positief bijdragen aan de herziening van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen.

Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen moet immers, conform de beleidsverklaring van de huidige Vlaamse Regering bij haar aantreden, voldoende ruimte voorzien om economische activiteiten op uit te oefenen. Tegelijk moet er een oplossing komen voor de zonevreemde bedrijven, die een maximale rechtszekerheid moeten genieten.
Met behulp van de ROTO-methode hebben we het hele arrondissement in kaart gebracht en zones geselecteerd waar nog bedrijfsterreinen kunnen ontwikkeld worden.
Het is de bedoeling pro-actief economische ruimtelijke invulling via zoekzones in kaart brengen, een ijzeren voorraad uit te werken en een regulerend juridisch kader te creëren.

VASTSTELLINGEN

We kunnen vandaag niet anders dan enkele concrete vaststellingen doen. Zo is het afbakeningsproces van agrarische gebieden tegenover economisch waardevolle gebieden een bedreiging voor de ruimtelijke economische invulling.
We stellen ook vast dat de planningprocessen heel traag verlopen en dat de arrondissementele ruimtetaakstelling nog niet voor de helft gerealiseerd is.
De natuur krijgt steeds voorrang op economie. De afbakening van het  Regionaal Stedelijk Gebied Mechelen laat te wensen over.
Het bestemmen van nieuwe bedrijventerreinen en ze bouwrijp maken kan meer dan 7 jaar duren. Voor dynamische bedrijven duurt dit te lang. Een degelijke is timing een basisvoorwaarde.
Zonevreemde bedrijven of zone-eigen bedrijven die door uitbreiding zonevreemd worden ondanks Ruimtelijke Uitvoeringsplannen en Planologische attesten, leven momenteel in een complete rechtsonzekerheid en kunnen geen uitbreidingsinitiatieven nemen.
Bedrijven die moeten uitwijken, vinden geen betaalbare grond of zijn ondergekapitaliseerd om delokatie te kunnen betalen. Als die bedrijven zouden (moeten) verdwijnen, betekent het sowieso het teloorgang van vele jobs!
Bedrijven met dringende uitbreidingsbehoeften verlaten echter het arrondissement en dat heeft ook zijn weerslag op de plaatselijke werkgelegenheid.
De ontwikkeling brownfields neemt heel veel tijd in beslag door een tergend trage procedure..

ECONOMISCHE MOTIEVEN

De economische ruimte even belangrijk is als natuur of agrarische ruimte, ligt voor de hand. Helaas vindt niet iedereen dit evident en dient ervoor gevochten te worden. Toch kunnen we niet naast volgende motieven:

- Jobcreatie en jobbehoud
- Ontwikkelingsmogelijkheid economische poorten (vb. Brabantse poort = logistiek)
- Rechtszekerheid geven aan zonevreemde bedrijven (Rup, planologisch attest, uitdoofbeleid).  Behoud van  jobs.
- Ruimte creëren om economische groei te onderboren
- Lokaal ondernemerschap bevorderen
- ontwikkelingskansen bieden aan zonevreemde bedrijven (32.000 in Vlaanderen met in totaal 70.000 werknemers);
- uitwijkmogelijkheden bieden aan zonevreemde bedrijven om in de eigen regio te herlokaliseren;
- de overheid heeft totnogtoe nagelaten de structuurplannen in te vullen;
- optimaal gebruik maken van de gunstige ligging van ons arrondissement dat aantrekkelijk is voor buitenlandse bedrijven en nieuwe werkgelegenheid;
- het versterken van het retentiebeleid: onze bestaande bedrijven aansporen om hier te blijven

HOE GINGEN WE TE WERK?

Voka – Kamers van Koophandel schakelde het stedenbouwkundige bureau ARK bvba in om een stand van zaken op te maken. Omdat het arrondissement Mechelen zeer gegeerd is als vestigingsplaats voor bedrijven, werd de hele oppervlakte zeer nauwkeurig gescreend. Dat gebeurde in elke gemeente, maar ook over de gemeentegrenzen heen.
Een eerste vaststelling is dat in het huidige structuurplan 605 ha bedrijfsruimte voorzien is, maar dat daarvan nog niet de helft werd ontwikkeld.
In het arrondissement hebben we daarom eerst een reeks zones aangeduid, die niet in aanmerking komen, zoals de zones die door harde, juridische elementen uitgesloten zijn.
Daarna werden de zones in een overstromingsgebied gemarkeerd, de brownfields die alleen op (middel-)lange termijn iets kunnen betekenen, en de landbouwgronden zijn op een waardenschaal geplaatst.
De zones die na een eerste selectie overbleven, werden geprojecteerd op de wensen van het bedrijfsleven en op haalbaarheid.
Bedrijven willen zich nu eenmaal vestigen op een ontsloten terrein dat vlot bereikbaar is, nabij grote verkeersknooppunten, autowegen, spoorwegen of waterlopen.

37 ZOEKZONES

In totaal bleven in het arrondissement Mechelen 37 zoekzones over. De volledige oppervlakte van deze terreinen bedraagt 4.508 ha.
Indien we hiervan de bufferzones en de noodzakelijk aan te leggen wegen aftrekken, blijft er nog steeds 3.500 ha nuttige bedrijfsoppervlakte over.
Deze gronden zijn onderverdeeld in drie categorieën:
- te ontwikkelen op korte termijn (wegens niet vervuild, ontsloten, juridisch beschikbaar, enz…);
- te ontwikkelen op middellange termijn omdat er nog procedures dienen afgesloten te worden of bepaalde maatregelen moeten genomen;
- te ontwikkelen op lange termijn omdat ze eerst dienen ontsloten te worden, moeten gesaneerd worden of er andere structurele ingrepen noodzakelijk zijn.
Als we de statistieken nakijken over het tewerkgesteld personeel in verhouding tot de oppervlakte, dan zien we op 1 hectare:
- in de logistieke sector: 40 tot 60 werknemers
- kmo-activiteiten: 50 tot 70 werknemers
- industrieterreinen: 70 tot 100 werknemers.
Dit betekent dus, dat er in het arrondissement Mechelen nog ruimte is voor heel wat bijkomende werkplaatsen!

IJZEREN VOORRAAD

Het is van het grootste belang dat we deze gronden, potentieel geschikt voor bedrijfsruimte, als een ‘ijzeren voorraad’ bewaken!
Ze mogen absoluut geen andere bestemming krijgen. Dit wil niet zeggen dat ze meteen moeten ontgonnen worden, want dat vraagt de markt ook niet.
We moeten er ons wel voor hoeden dat we vandaag geen beslissingen nemen die ontwikkeling op lange termijn zouden kunnen verhinderen.
Vandaag kunnen we al inschatten dat deze ruimte over een periode van 15 jaar noodzakelijk zal zijn.
Ze zullen een basis bieden aan vestigingen van buitenlandse investeerders die hier nieuwe werkgelegenheid creëren, maar ze zullen tegelijk een oplossing betekenen voor de zonevreemde bedrijven of ondernemingen die aan uitbreiding toe zijn.

Strategisch Plan Ruimtelijke Economie (SPRE)

Het SPRE beoogt de basis te leggen voor een systematische en wetenschappelijk onderbouwde beleidsvoorbereiding op ruimtelijk-economisch vlak. Het SPRE is opgevat als een piloot- en onderzoeksprogramma en loopt van 2001 tot 2004. Twee externe opdrachthouders en de administratie Economie staan in voor de coördinatie van dit initiatief. Het te bereiken einddoel van het SPRE is gefaseerd. Enerzijds dient tegen de geplande herziening van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV) voldoende materiaal te worden aangereikt om het RSV vanuit economische hoek beter te onderbouwen. Binnen dit perspectief wordt werk gemaakt van drie thema’s: zonevreemde bedrijven, bedrijventerreinen en de ruimtelijk- economische hoofdstructuur. Anderzijds is het de bedoeling om op langere termijn een inzicht op te bouwen over de ruimtelijk-economische structuur en dynamiek in Vlaanderen. Tegen het einde van het onderzoeksprogramma zal door de opdrachthouders een Strategisch Plan Ruimtelijke Economie worden neergelegd. Dit strategisch plan zal de wetenschappelijke basis vormen voor een ruimtelijk-economische strategie voor Vlaanderen.

Meer info

Voka - Kamer van Koophandel Mechelen | jens.joossens@voka.be | tel. 015 45 10 20