Een bedrijf regelt een gsm-abonnement voor een vertegenwoordiger, maar volgens het arbeidscontract moet die de abonnements- en gesprekskosten zelf betalen. De werknemer betwist dat na zijn ontslag en wil enkel de privégesprekken betalen.
Wat er gebeurd is
In een bijlage aan de arbeidsovereenkomst van een handelsvertegenwoordiger werd overeengekomen dat de werkgever een gsm-abonnement ter beschikking van de werknemer stelt, maar dat de werkingskosten (zijnde abonnement en verbruik) van het gsm-abonnement maandelijks worden doorgerekend aan de werknemer.
De uitvoering van die gsm-overeenkomst leidde tot moeilijkheden. De gsm-afrekeningen die de werknemer van de werkgever ontving, liepen hoog op. Een en ander leidde er uiteindelijk toe dat de werknemer een andere dienstbetrekking zocht en die ook vond.
Daarop kwam een einde aan de tewerkstelling met de eerste werkgever. Omdat tal van discussiepunten rezen, ging de werkgever uiteindelijk over tot dagvaarding van de werknemer voor de arbeidsrechtbank. Eén van de betwistingen betrof de achterstallige gsm-afrekeningen waarvan de werkgever de betaling vorderde en waarvan de werknemer alleen het privé-gebruik wilde terugbetalen en niet de talrijke professionele telefoongesprekken.
Wat de arbeidsrechtbank en het arbeidshof beslisten
De werknemer hield voor dat de professionele telefoonkosten niet ten zijnen laste konden worden gelegd, omdat overeenkomstig artikel 20 van de Arbeidsovereenkomstenwet de werkgever verplicht is de voor de uitvoering van het werk nodige medewerkers, gereedschap en grondstoffen ter beschikking te stellen. De arbeidsrechtbank besliste dat de werknemer in principe niet moet opdraaien voor werkgerelateerde gesprekken omdat dit indruist tegen de Arbeidsovereenkomstenwet.
In hoger beroep besliste het arbeidshof echter in een andere zin.
Het arbeidshof wees erop dat de werknemer en de arbeidsrechtbank eraan voorbijgaan dat artikel 20 van de Arbeidsovereenkomstenwet de werkgever de verplichting oplegt de voor de uitvoering van het werk nodige medewerkers, gereedschap en grondstoffen ter beschikking te stellen behoudens strijdige bepaling.
Dat wil zeggen dat werkgever en werknemer kunnen overeenkomen dat de kosten verbonden aan de uitvoering van de arbeidsovereenkomst en die in beginsel ten laste zijn van de werkgever, door de werknemer dienen te worden gedragen. De overeenkomst die ertoe strekt die kosten ten laste te leggen van de werknemer, mag evenwel niet tot gevolg hebben dat door de betaling van die kosten de werknemer niet meer de volledige beschikking heeft over het bij algemeen verbindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomst bepaalde minimumloon. De partijen kunnen immers op straffe van nietigheid, noch in de arbeidsovereenkomst, noch tijdens de uitvoering ervan, een afwijking overeenkomen op dit verschuldigde minimumloon.
In deze zaak had de kostenregeling niet tot gevolg dat de werknemer een bedrag overhield dat lager was dan het minimumloon waarop hij recht had, zodat het arbeidshof besliste dat het beding over de terugbetaling van de telefoonkosten geldig was.
Wat daaruit te leren valt
In het Belgisch arbeidsrecht bestaat geen algemene bepaling die de werkgever verplicht de kosten ten laste te nemen die verbonden zijn aan de uitvoering van de arbeidsovereenkomst. De Arbeidsovereenkomstenwet verplicht de werkgever alleen zijn werknemers, medewerkers, gereedschap en grondstoffen ter beschikking te stellen zo de omstandigheden dit vereisen en behoudens strijdige bepaling.
De werkgever en de werknemer kunnen dus in beginsel zelf overeenkomen wie van hen de kosten verboden aan de uitvoering van de arbeid zal dragen.
Dat principe wordt evenwel gecorrigeerd door reglementaire bepalingen en bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten. Zo is een beding dat werkgerelateerde kosten ten laste van de werknemer legt pas geldig op voorwaarde dat het niet tot resultaat heeft dat het bij collectieve arbeidsovereenkomst bepaalde minimumloon van de werknemer niet langer gewaarborgd is.
Bron rechtspraak: Arbeidshof Brussel 19 februari 2010, A.R. Nr./2009/AB/52.045, http://jure.juridat.just.fgov.be
Auteur : Ann Taghon, advocaat-vennoot Van Eeckhoutte, Taquet & Clesse, ann.taghon@bellaw.be
Bron : talent@voka 20 - september 2010