Op de valreep keurde het federaal parlement een nieuw Sociaal Strafwetboek goed. Dat bevat alle regels voor de behandeling van inbreuken op het arbeids- en socialezekerheidsrecht. SD Worx stelt de wet aan u voor.
In België bestaat er niet zoiets als een “Arbeidswetboek”, één wetboek waarin alle rechtsregels m.b.t. de tewerkstelling van personeel duidelijk en geordend opgenomen zijn. Dat zou nochtans de transparantie ten goede komen. Frankrijk geeft het goede voorbeeld met zijn Code du Travail en zijn Code de la Sécurité Sociale.
Het Belgische sociaal recht lijkt wel een weerspiegeling van de Belgische bouwstijl: een huis met dan vooral veel verbouwingen en koterij eraan. De al te snelle opeenvolgende wijzigingen werden door sommige buitenlandse commentatoren al wegwerprecht genoemd. Benieuwd of dat de dikke Van Daele haalt.
Codificatie
In het verleden zijn er al pogingen geweest om zo’n Arbeidswetboek te creëren; stukken daarvan mondden uit in de Arbeidsreglementenwet (1965) en de Arbeidsovereenkomstenwet (1978), die tot op vandaag de rechten en verplichtingen regelt m.b.t. arbeidscontracten. Ook een Wetboek Sociale Zekerheid werd nooit bekrachtigd, maar de inhoud ervan oefende wel invloed uit op de Arbeidsinspectiewet.
Nieuw strafwetboek
De eerste inititieven om te komen tot een Sociaal Strafwetboek dateren al van de regering Verhofstad II. Die diende een ontwerp in bij het parlement, dat echter niet meer goedgekeurd raakte. Het nieuwe Strafwetboek werd door de reging Leterme opgevist en werd onlangs door het parlement op de valreep gestemd.
Het Strafwetboek bevat alle regels voor de behandeling van alle inbreuken op het arbeidsrecht en socialezerheidsrecht. Er is ook een opsomming en definiëring in opgenomen van alle inbreuken.
Men gaat echter verder dan het coördinatie van de bestaande sancties. Enkele nieuwigheden springen in het oog. Zo worden de inbreuken in 4 sanctieniveaus ingedeeld.
| Niv. 1 (licht) |
55 tot 550 € |
--- |
--- |
RVA-aangifte tijdskrediet |
| Niv. 2 (gemiddeld) |
137,50 tot 1.3750 € |
275 tot 2.750€ |
--- |
Arbeidsduur, nachtarbeid |
| Niv. 3 (zwaar) |
275 tot 2.750 € |
550 tot 5.550 € |
--- |
Uitlenen van personeel, sociale balans, verzekering arbeidsongevallen |
| Niv 4. (heel zwaar) |
1.650 tot 16.500 € |
3.300 tot 33.000 € |
6 maanden tot 3 jaar |
DIMONA, deeltijdse arbeid, tewerkstelling buitenlandse werknemers zonder verblijfsvergunning |
Opgelet: de boetes kunnen hoger liggen indien dezelfde inbreuk begaan wordt jegens meerdere werknemers.
Opmerkelijk is dat de lichte overtredingen “gedepenaliseerd” worden: dat wil zeggen dat ze alleen nog een administratieve behandeling krijgen. Bedoeling is dat rechtbanken op die manier méér tijd en ruimte krijgen om zich met zwaardere inbreuken en sociale fraude bezig te houden.
Deze boetes worden allemaal vermenigvuldigd met zgn. “opdeciemen”, wat voortaan uniform gebeurt. Ook de procedureregels worden gestroomlijnd. Tenslotte bevat het wetboek ook een aantal regels m.b.t. de rechten en verplichtingen van de arbeidsinspecteurs.
Huiswerk voor de wetgever
De bedoeling is dat alle overtredingen op de sociale wetgeving in het Sociaal Strafwetboek opgenomen worden. De bestaande strafsancties die verspreid liggen in de desbetreffende wetten, worden afgeschaft. Op het einde van iedere wet zou dan enkel nog een verwijzing naar het Sociaal Strafwetboek komen.
Het is allicht onvermijdelijk dat hier en daar een strafbepaling over hoofd is gezien; zo is er alvast van de Wet op de Aanvullende pensioenen geen spoor te bekken in het nieuwe Strafwetboek. Ook hangt het welslagen van het nieuwe Strafwetboek af van de discipline die de wetgever in de toekomst zal aan de dag leggen. Zal men er steeds aan denken om bij iedere sociale wet, ook het Strafwetboek correct aan te passen?
Huiswerk voor de regionale overheden
Dit strafwetboek is een federale wet. De overtredingen van Vlaamse decreten en Brusselse ordonnanties is dus niet geregeld. Daar blijft alles bij het oude.
Huiswerk voor de ondernemers
De Koning zal bepalen wanneer dit strafwetboek in werking treedt. Het lijdt echter geen twijfel dat de impact groot zal zijn, en allicht een nieuwe dynamiek genereert bij het bestrijden van overtredingen van de sociale wetgeving. De strafbepalingen zijn nu wel gestroomlijnd, maar de wetten die ze bestraffen blijven een kluwen. De ganse sociale wetgeving op elkaar afstemmen is allicht een te hoog gegrepen project…
Wat er ook van komt, het lijkt heel verstandig om de onderneming door te lichten om zo na te gaan welke maatregelen nodig zijn.
Auteur : Jan Vanthournout, legal manager SD Worx en academisch consulent Vakgroep Sociaal Recht UGent
Bron : talent@voka 19 - juli 2010