“Met de globalisering die op ons afkomt, is uitblinken het enige antwoord om te kunnen concurreren.” John Dejaeger “Vanzelf zal onze maatschappij niet veranderen, maar – om het met Thatcher te zeggen – ‘we have to accelerate the inevitable’.”
Hoe allemaal excellent ondernemen?
John Dejaeger, Gedelegeerd Bestuurder en Voorzitter Directiecomité BASF Antwerpen
Voorzitter stuurgroep ‘excellent ondernemen’
Hoe kunnen we ondernemingen stimuleren zich versneld aan te passen aan de nieuwe globale economische spelregels door volop in te zetten op talent, integrale innovatie en internationalisering? Deze kernvraag stelden de leden van de stuurgroep ‘excellent ondernemen’ onder voorzitterschap van BASF-topman John Dejaeger zich de voorbije maanden. Vandaag treedt de stuurgroepvoorzitter naar buiten met de eerste duidelijke antwoorden. Vast staat alleszins dat alleen excelleren onze ondernemingen in staat zal stellen te concurreren. En excelleren, dixit John Dejaeger in snelbericht 15, is niet meer of minder dan de beste willen zijn: “Met de globalisering en de enorme technologische ontwikkelingen die op ons afkomen, is uitblinken het enige antwoord om te kunnen concurreren op een wereldmarkt waar iedereen gelijk waar kan produceren voor gelijk wie.” De Vlaamse economie beschikt momenteel over een middelmatig innovatiegerichte businessportfolio, maar het is niet het gemiddelde dat het economische verschil zal maken. Dat zullen de uitschieters doen; de ondernemingen, instellingen, ondernemers, … die er bovenuit steken. Er is dan ook uiteindelijk slechts één optie: resoluut kiezen voor excellentie. En excellentie is mogelijk, zo tonen nu al bedrijven als LMS, Barco, of BASF aan. Maar dan moeten de ondernemers, én de overheid, wel voluit durven inzetten op de drie componenten talent, integrale innovatie, en internationalisering. Talent, want dat is onze enige grondstof. We moeten het best mogelijke kader creëren om onze talenten maximaal te laten doorstromen naar die functies waar ze het best tot hun recht komen en het meeste kunnen bijbrengen aan onze maatschappij. Integrale innovatie, omdat we onze producten, marktaanpak en businessinnovatie voortdurend moeten vernieuwen om de concurrentie voor te blijven. En internationalisering ten slotte, omdat we verder moeten durven kijken dan onze neus lang is, naar nieuwe afzetgebieden, markten en opportuniteiten. Als wij het nu niet doen, is de concurrentie ons voor. En waar staan we dán?
Hoe de hele nv Vlaanderen veranderen?
Philippe Vlerick, CEO UCO
Voorzitter stuurgroep ‘veranderingsmanagement’
Bedrijven kunnen maar écht veranderen, als ze ook gesteund worden door een flankerend beleid van de overheid. En de overheid kan pas écht de nodige en structurele veranderingen doorvoeren, als ze hiervoor voldoende draagvlak vindt bij haar kiezers. Daarom is het nodig dat de neuzen van alle maatschappelijke spelers – burgers, politici, academici, ondernemers, sociale partners, … – in dezelfde richting staan. Dit is geen gemakkelijk project, maar wel een noodzaak. Want niet veranderen, staat gelijk met het opgeven van onze welvaart zoals we die vandaag kennen. De eerste tekenen van verval laten zich nu al zien in de tanende positie van Vlaanderen op inter-nationaal vergelijkende ranglijsten. Bijvoorbeeld: de welvaart in Vlaanderen is sinds 1995 minder snel gegroeid dan elders in Europa: - 2,3%-punt tegenover + 9%-punt in Finland en + 6%-punt in Nederland. Hierbij mogen we niet vergeten dat ook de vergrijzing als een sneltrein op ons afkomt: tegen 2030 zal ons dat 11 miljard euro kosten, of 3,6% van het BBP. We kunnen dus niet langer wachten om actie te ondernemen. Voka beseft dit maar al te goed, en richtte daarom de stuurgroep ‘veranderingsmanagement’ op, met als stuurgroepvoorzitter Philippe Vlerick, die mensen van verschillende professionele en sociale achtergronden groepeert. Een van de opdrachten waar zij voor staan, is de hele maatschappij doordringen van de noodzaak tot verandering en de hiermee gepaard gaande mentaliteitsverandering. Dit betekent óók: beseffen dat we meer creatieve mensen nodig hebben die een zaak starten, en meer ondernemingen die innovatief bezig zijn. Of zoals Philippe Vlerick het samenvatte in snelbericht 15 van 6 oktober: “We moeten af van de behoudsgezinde attitude, en een ondernemende en durvende ingesteldheid aan de dag leggen.” Hoe we iedereen zo ver kunnen krijgen, daarover wordt gedebatteerd tijdens dit luik van het Voka-congres.
Herman Daems, Voorzitter GIMV
“Wie vooruitkijkt, maakt zich zorgen”
“De publieke opinie denkt dat het vrij goed gaat met de groei, de banen, de winsten, de beurs. Wie durft vooruit te kijken, maakt zich wel zorgen. Waar komt de toekomstige welvaartsgroei vandaan? Kunnen wij onze levensstandaard in stand houden? Moeilijke uitdagingen, waarvoor snel innoverende stappen gezet moeten worden. Dat kan alleen als de veranderingsbeweging niet alleen door ondernemers gedragen wordt, maar door iedereen. Daarom is samen denken, praten en doen belangrijk. Het gaat niet over nu of gisteren, wel over morgen.”
Herman De Bode, Director McKinsey & Company
“De keuze is veranderen of verarmen”
“De keuze voor de maatschappij is veranderen of verarmen. Het spijtige is dat de mensen die verarming vandaag nog niet echt voelen en dus ook niet overtuigd zijn van de noodzaak tot verandering. Maar over drie of vier jaar zal de verarming zich wél laten voelen, en het zou doodjammer zijn als men dan pas begint aan een transformatie. In onze buurlanden staat men al een pak verder, en zelfs daar zie je dat de problemen door de vergrijzing niet opgelost raken. We moeten dus vandaag beginnen: mobieler in de geest worden, en meer open en creatief.”
Luc Van den Bossche, Voorzitter BIAC
“Nu de juiste keuzes maken”
“Kennis is een van de weinig natuurlijke grondstoffen die Vlaanderen heeft. Net zoals
bedrijven moeten nadenken over toekomstige proces- en productontwikkelingen, moeten universiteiten/hogescholen nadenken over de competenties en vaardigheden die nodig zullen zijn de komende veertig jaar. In dat opzicht is onderwijs nog meer dan ondernemen een futuristische bezigheid. Daarom is het belangrijk dat we sámen rond de tafel gaan zitten en hierover nadenken. We moeten nu de juiste keuzes maken, of we halen het niet.”
Johan Vande Lanotte, Voorzitter sp.a
“Samen mentaliteit veranderen”
“De essentie van onze economie, die gebaseerd is op hoge productiviteit en daardoor ook hoge lonen maar veel werkloosheid kent, is in verdrukking aan het komen”, zegt Johan Vande Lanotte. “En dus moeten we stilaan overschakelen naar een systeem waarbij we veel meer met innovatie en vernieuwing werken. Positief is alvast dat de ondernemers niet gewoon zeggen wat er slecht gaat, maar ook wat er zou kunnen verbeteren. De politici moeten daarbij zorgen dat er centen zijn, en samen met de sociale partners meehelpen aan een mentaliteitswijziging.”
Jo Vandeurzen, Voorzitter CD&V
“Ondernemingen draagvlak bezorgen”
“Onze economie is in deze geglobaliseerde wereld aan vernieuwing toe”, meent Jo Vandeurzen.
“We moeten onze ondernemingen daarvoor een draagvlak bezorgen. Dat door op korte termijn de concurrentiekracht te versterken, maar ook door goed bestuur en een performante overheid. Ook de hervorming van onze staat moet erop gericht zijn de economische slagkracht van Vlaanderen te versterken. Er moeten politieke vernieuwingen komen die vooral gericht zijn op bedrijven die internationaal zijn en dus innoveren, en beroep doen op topmedewerkers.”
Bart Somers, Voorzitter VLD
“Vernieuwing met álle actoren”
“Onze economie is om drie redenen aan vernieuwing toe. Eén: de toegenomen wereldwijde concurrentie. Twee: Vlaanderen verloor aan aantrekkingskracht omdat het door de uitbreiding van de EU niet meer zo centraal in Europa ligt. En drie: we moeten de sprong maken naar een innovatiegedreven economie, want groei komt steeds meer van creativiteit en innovatie. Het is dan ook goed dat Voka alle neuzen in dezelfde richting wil krijgen. De vernieuwing moet niet alleen van de ondernemers komen; ze moet gedragen worden door álle maatschappellijke actoren.”