Met het project ‘De Bedrijfsvriendelijke Gemeente’ wil Voka - West-Vlaanderen het ondernemersklimaat in de gemeenten verder verbeteren.
Bedoeling van dit project is, via enquêtering, de knelpunten bloot te leggen die zowel de bedrijfsleiders ervaren bij hun bedrijfsvoering als de gemeenten bij het voeren van een lokaal economisch beleid. Deze grootschalige aanpak biedt heel wat voordelen en is enkel mogelijk dankzij de steun van de Vlaamse overheid.
De voordelen van de samenwerking met de Vlaamse overheid zijn talrijk: het biedt een antwoord op de nood aan een link met een centrale overheid, die verantwoordelijk is voor beleidsdomeinen waar de gemeente geen bevoegdheid voor heeft. Het project biedt ook de mogelijkheid aan de Vlaamse overheid om verschillende bevoegdheden en regelgevingen te integreren en deze zo op elkaar af te stemmen, zodat gemeenten beter kunnen voldoen aan de verwachtingen vanuit de Vlaamse overheid. Het project biedt tenslotte een oplossing voor een betere communicatie tussen de lokale en centrale overheden, zodat spanningsvelden kunnen vermeden worden.
De uitvoering van het project gebeurt via een partnership tussen drie evenwaardige partners: Vlaamse overheid, gemeentebesturen en de ondernemingen. In praktijk zijn het kabinet van Vlaams minister van economie Fientje Moerman, VVSG, Voka en later ook Unizo partner. Het partnership houdt in dat de partners streven naar een goede samenwerking die moet leiden tot een win-win situatie voor alle deelnemers van het project. Wanneer op lokaal niveau de beide partners, de ondernemers en de gemeenten, er toe kunnen komen om via dit project beter te kunnen inspelen op de wederzijdse noden en verwachtingen, kan dit alleen ten goede komen aan de Vlaamse overheid. Zoals reeds aangehaald, wordt de gemeente verantwoordelijk gesteld voor een aantal problemen waar zij zelf geen bevoegdheid over heeft. De gemeente kan er enkel voor zorgen een goede dienstverlening te leveren aan de bedrijven. Indien de Vlaamse overheid participeert aan dit project, kan zij haar beleid beter afstemmen op de (lokale) noden van het bedrijfsleven. Via dit project zal de Vlaamse overheid gedetailleerde feedback krijgen over haar beleid via de directe communicatie tussen de gemeentebesturen en het bedrijfsleven. De samenwerking tussen de diverse partners is gebaseerd op wederzijds vertrouwen. Zowel ondernemers als gemeentebesturen geven informatie vrij aan de Vlaamse overheid, waarmee deze laatste informatie krijgt over haar beleid ten aanzien van de ondernemingen enerzijds en ten aanzien van gemeentebesturen anderzijds. In het licht van een constructieve samenwerking heeft de Vlaamse overheid er alle belang bij de verkregen informatie ten gunste van de twee andere partners aan te wenden.
Na een grootschalige bevraging bij een steekproef van 40.000 Vlaamse bedrijven en alle 308 Vlaamse gemeentebesturen in 2003 heeft Voka de knelpunten waarmee bedrijven en gemeentelijke overheden worden geconfronteerd, in kaart gebracht. Er volgde een wetenschappelijke analyse van de resultaten, waarna een actieplan werd uitgewerkt, het zogenaamd ‘Manifest voor de Bedrijfsvriendelijke Gemeente’. Op basis van deze resultaten werden samen met de gemeenten en de Vlaamse overheid inspanningen geleverd om bepaalde pijnpunten weg te werken.
Een belangrijke vaststelling van het onderzoek was dat Vlaamse gemeenten vanuit hun bevoegdheid niet beschikken over zware hefbomen om het economische beleid te sturen. Toch blijken ondernemingen in de ene gemeente beter te gedijen dan in de andere. Gemeenten kunnen dus wel degelijk kiezen voor een ondernemersvriendelijk beleid. Communicatie en informatiedoorstroming, stedenbouwkundige vergunningen, gemeentelijke fiscaliteit, … zijn domeinen waarop gemeenten zich kunnen profileren als een goede gastheer voor ondernemers. Het actiepan voor een ‘Ondernemingsvriendelijke gemeente’ bundelt de good practices in de Vlaamse gemeenten en verspreidt deze onder de Vlaamse gemeenten. Zo kunnen de gemeenten deze goede voorbeelden leren kennen en zelf toepassen: hoe proactief werken om hinder bij openbare werken tot een minimum te beperken, hoe het vergunningsbeleid best uitvoeren, hoe een lokaal commercieel beleidsplan vormgeven, …
Concreet werden de volgende 10 projecten uitgewerkt:
1. Hinder door werken.
Een geïntegreerde aanpak bij openbare werken werken aan het openbare domein is een heikel punt voor ondernemers: de communicatie, het aanbod van alternatieve routes en het (gebrek aan) respect voor de timing ergeren de Vlaamse ondernemingen mateloos. Ook de verkeersdoorstroming is een probleem. Gemeenten hebben nauwelijks een beeld van deze irritatie. Drie op vier gemeenten beweren een actieve communicatie te voeren, maar bij de bedrijven scoren precies deze gemeenten bijzonder laag. De VVSG, UNIZO en Voka willen de hinder bij openbare werken geïntegreerd aanpakken. Eerst en vooral moet de hinder bij openbare werken worden beperkt. Hiervoor wordt het bestaande instrumentarium verfijnd (Code voor infrastructuur- en nutswerken aan openbare wegen) en worden ook enkele nieuwe instrumenten aangemaakt (screeningsinstrument en model van clausules voor bestekken en retributiereglementen). In pilootprojecten wordt een bereikbaarheidsmanager ingezet. Hiervoor kan elke gemeente zich inschrijven.
2. Het fiscaal beleid van de lokale besturen.
Ondernemingen klagen de wirwar van belastingen aan. De VVSG, UNIZO en Voka zullen daarom de impact van de bestaande gemeentelijke heffingen op de ondernemer in kaart brengen en nagaan hoe de lokale fiscaliteit optimaal uit te bouwen om bedrijven een sterke lokale dienstverlening te waarborgen.
3.Ken uw gemeente, ken uw bedrijven en hun vertegenwoordigers.
Alle gemeenten beschikken wel over een inventaris van namen en adressen van de bedrijven op hun grondgebied, slechts een tiende beschikt over substantiële gegevens. Als er al een aanspreekpunt bestaat of een specifieke ambtenaar heeft de overgrote meerderheid van de bedrijven daar geen weet van. Veel gemeenten gaan ervan uit dat ze voldoende informatie doorgeven aan de lokale bedrijven, maar veel bedrijven zijn nauwelijks op de hoogte van wat er in de gemeente gebeurt. Slechts in de helft van de gemeenten is er regelmatig overleg. Vooral kleine bedrijven hebben geen contact met de gemeente. Meer dan vier op vijf bedrijven kent zelfs de eigen vertegenwoordigers in de milieuraad, de gecoro of de economische raad niet. Daarom maken de VVSG, UNIZO en Voka een basisframe aan dat de gemeenten kunnen hanteren om hun ondernemersinformatie via de gemeentelijke website bij de ondernemers bekend te maken. Maar ook de werking van de gemeente en de overlegorganen moeten op transparante wijze beschikbaar zijn. Ten slotte komt er in 2007 een evenement ‘Ken uw vertegenwoordiger in de adviesraden’. Dat moet de nieuwe verkozenen, ambtenaren en ondernemers de mogelijkheid bieden elkaar beter te leren kennen en samen plannen voor een ondernemend Vlaanderen te maken.
4. Actieplan Open Bedrijvendag.
Hier wordt verder gebouwd op de ervaringen van de acties open bedrijvendag uitgevoerd door VVSG in samenwerking met het Open Bedrijvendag-team in 2003 en 2004. Ook dit jaar kunnen bedrijven via hun gemeente gezamenlijk aan de open bedrijvendag participeren, net zoals tijdens de twee vorige edities in 2003 en 2004.Vanaf 2006 komt er ook een ‘open gemeente’ moment tijdens het open bedrijvenweekend. Ter ondersteuning verschijnt een handboek en wordt op 2 oktober 2006 een VIP evenement georganiseerd.
Geïnteresseerde gemeenten kunnen er gaan zien hoe hun collega’s alles aanpakken .
5. Benchmarking en coachingprojecten tussen gemeenten.
VVSG en VOKA zullen samen met gemeenten de factoren voor goed/slecht presteren inzake ondernemersvriendelijkheid in kaart brengen, op basis van de analyse van de gegevens van de enquête bedrijfsvriendelijke gemeente. Dit wordt het uitgangspunt voor gemeentelijke verbetertrajecten en specifieke coachingprogramma’s.
6. Ruimte voor ondernemen en integraal vergunningsaccountmanagement.
Hier wordt enerzijds gefocust op het duidelijker in kaart brengen van de ‘ijzeren voorraad’ op lokaal niveau in samenwerking met VLAO en de lokale besturen. Er komt ook een doorlichting van het lokale vergunningsbeleid om dan op basis van een aantal pilootprojecten een meer geïntegreerde ondernemingsvriendelijke aanpak uit te tekenen in zake vergunningsmanagement bij de lokale besturen
7. Screening van de gemeentelijke dienstverlening.
100 gemeenten worden getest op klantvriendelijkheid en effectiviteit van de gemeentelijke dienstverlening, gebaseerd op de ervaringen met het ‘Mystery Shopper’-project van UNIZO. Gemeenten kunnen op basis van het rapport van de screening hun dienstverlening optimaliseren.
8. Handleiding Lokale Economie.
Deze handleiding komt in de codex Lokale Economie . Die vormt de basis voor trainingsessies voor groepen van lokale besturen (ambtenaren en lokale mandatarissen). Toekomstige mandatarissen kunnen inspiratie putten uit dit werk om het lokale economisch beleid vorm te geven.
9. Uitbouw van een kenniscentrum voor centrummanagement en distributiebeleid.
UNIZO en VVSG zullen samen met de Vlaamse Administratie een kenniscentrum uitbouwen waar steden en gemeenten terecht kunnen voor goede praktijken (o.a. de resultaten van de Laureaat Ondernemende Gemeente), ervaringsuitwisseling, wetenschappelijk studiemateriaal, beschikbare gegevens inzake distributie, reglementering, modellen en instrumenten. Het project verzamelt gegevens over : beschikbare verkoopoppervlakte, beschikbaarheid ruimte voor de distributie in en buiten de kernen, projecten rond kernversterking (specifieke aandacht ook voor het platteland), inkomensstatistieken, mobiliteitsgegevens, wetgeving, decreten, reglementen, koopstroomgegevens, bestedingspatronen, toepassing van de wet op de handelsvestigingen, lokale reglementen (vb. horeca, nachtwinkels,…) Deze gegevens zijn ook elektronisch beschikbaar.
10. Laureaat Ondernemende Gemeente.
Jaarlijkse bekroning van gemeenten voor innovatieve projecten inzake ondernemersvriendelijk lokaal beleid. Vijf gemeenten krijgen inhoudelijke steun en coaching bij de realisatie van hun project.
Contactpersoon : Carl Vanhoutte - tel. 056 23 50 54